آبسه حاد دنداني چيست؟

 
آبسه حاد دنداني چنانچه از نامش پيداست، عفونت حاد در استخوان فك و بافت هاي نگهدارنده دندان است. علائم آن شامل تورم، درد، گرما در ناحيه، قرمزي، دردناك بودن ناحيه در لمس و حساس بودن دندان به ضربه و دق مي باشد. آبسه حاد مي تواند داراي علائم عمومي مثل تب و لرز نيز باشد.
 
 
عامل آبسه حاد دنداني چيست؟
 
عامل ايجادكننده آبسه هاي دنداني ميكروارگانيزم ها مي باشند. برخي از دندان‌ها به علت پوسيدگي، ضربه يا بيماري‌هاي پيشرونده لثه دچار مرگ مغز دندان يا در اصطلاح دندانپزشكي نكروز پالپ مي‌شوند. در چنين دندان‌هايي ميكروب‌ها مي توانند تكثير شده و ايجاد عفونت حاد نمايند كه اين عفونت منجر به بروز آبسه مي‌گردد. به عبارت بهتر، تاخير در درمان بيماري هاي لثه و دندانهايي كه پوسيدگي به عصب يا پالپ آنها رسيده باشد مي تواند باعث بروز بيماري گردد.
 
درمان به موقع پوسيدگي هاي دنداني و كنترل و معاينه دوره اي دندانها از نظر وجود پوسيدگي يا بيماري هاي لثه مهمترين اقدام براي پيشگيري از بروز آبسه حاد دنداني است.
 
 
آيا ممكن است آبسه هاي حاد دنداني متعاقب درمان هاي دندانپزشكي بروز كند؟
 
بله. در برخي موارد، متعاقب درمان هاي دندانپزشكي اين گرفتاري اتفاق مي افتد. به خصوص زماني كه يك دندان به دلايل مختلف دچار مرگ مغز دندان يا نكروز شده باشد و عفونت حاد وجود داشته باشد در اين صورت پس از درمان معالجه ريشه ممكن است دندان درمان شده به شدت دردناك و انتهاي ريشه دندان قرمز و متورم گردد. در اين صورت دندانپزشك ضمن معاينه و تشخيص با تجويز آنتي بيوتيك و مسكن اقدام به كنترل عفونت و درد خواهد نمود.
 
آيا آبسه هاي متعاقب درمان قابل پيشگيري مي باشد؟
 
در برخي از موارد در حين كار به صورت سهو ميكروارگانيزم هاي داخل كانال از سوراخ انتهايي ريشه به داخل استخوان فك رانده ميشوند و يك زخم عفوني در ناحيه ايجاد مي شود. بسته به ميزان و نوع ميكروب هاي موجود در محيط و شرايط دفاعي شخص ممكن است آبسه تشكيل شود. به همين دليل توصيه مي شود كه حتي الامكان سعي شود ضمن استفاده از وسايل مناسب و شستشوي كانال ريشه با استفاده از مواد آنتي ميكروبيال مناسب از نفوذ وسايل به خارج از انتهاي ريشه اجتناب شود.
 
راه ديگر براي پيشگيري از ايجاد آبسه حاد دنداني مراجعه به دندانپزشك و كنترل و درمان آبسه در حال شكل گيري به وسيله دندانپزشك مي باشد. معمولا دندانهايي كه دچار آبسه مي شوند از چند روز قبل دردناك و حساس مي شوند. مراجعه به دندانپزشك و درخواست معاينه و درمان در بسياري از موارد باعث جلوگيري از حاد شدن عفونت مي گردد.
 
آيا تجويز خودسرانه كورتيكو استروئيد و دگزامتازون درمان مناسبي براي كنترل درد و عفونت است؟
 
به هيچ وجه اين كار درست نيست. درمان آبسه حاد دنداني، باز كردن آبسه از طريق دندان يا مخاط است. البته باز كردن مخاط و برش زدن زماني قابل انجام است كه به صورت واضح در زير مخاط چرك جمع شده باشد. تجويز هر گونه داروي آنتي بيوتيك به وسيله دندانپزشك صورت مي گيرد. ضمن اينكه بايد توجه داشت مصرف داروي كورتيكو استروئيد در زمان عفونت حاد باعث كاهش دفاع بدن و در برخي موارد شدت عفونت مي گردد.
 
 
 
چه ملاحظاتي بايد براي درمان آبسه حاد دنداني مورد توجه قرار گيرد؟
 
درمان آبسه حاد با نظر دندانپزشك انجام خواهد شد. اولين مرحله و مهم ترين قسمت درمان خارج كردن چرك از ناحيه از طريق باز كردن كانال دندان يا برش نسج نرم مخاط به وسيله دندانپزشك است. در صورتيكه چرك از طريق دندان خارج شود پس از خروج كامل چرك و شستشوي دندان، پانسمان كردن دندان لازم است. چرا كه باز بودن كانال دندان به محيط دهان باعث اضافه شدن باكتري هاي موجود در دهان به كانال عفوني مي گردد و درمان هاي بعدي را طولاني تر و با مشكل مواجه مي نمايد. در صورتي كه خروج چرك و باز كردن آبسه از طريق برش در نسج نرم انجام شده باشد، دندانپزشك تصميم خواهد گرفت كه براي خروج ترشحات و چرك مجرا را باز بگذارد يا خير!
 
ملاحظه ديگري كه بايد مورد توجه قرار گيرد تجويز آنتي بيوتيك مناسب براي درمان عفونت و كنترل بيمار پس از 48 ساعت است. انتظار مي رود پس از 48 ساعت و متعاقب درمانهاي انجام شده شرايط بيمار به سمت بهبودي برود. در صورتي كه دندانپزشك پس از معاينه تشخيص دهد لازم است درمان مكمل ديگري انجام شود، اقدام لازم به عمل خواهد آورد.
 
آيا آبسه هاي حاد دنداني مي توانند خطرناك باشند؟
 
خوشبختانه در اكثر قريب به اتفاق موارد، درمان هاي معمول براي آبسه هاي حاد دنداني موثر و مفيد است. اما در برخي از موارد، به خصوص در افراد مسن و افرادي كه دچار بيماري هاي سيستميك ، ضعف و سركوب سيستم ايمني باشند، احتمال خطر وجود دارد. ممكن است حتي خطر جاني نيز وجود داشته باشد. در موارد نادر ممكن است بيمار مبتلا به آبسه حاد دنداني در بيمارستان و تحت نظر جراح دهان، فك و صورت بستري و درمان شود.
 
لقي دندان هاي مبتلا به آبسه حاد دنداني چه درماني دارد و آيا اين دندان ها قابل نگهداري هستند؟
 
معمولا در آبسه هاي حاد دنداني، دندان هاي عامل آبسه دردناك و لق مي شوند. اين لقي بستگي به شرايط دندان مثل طول ريشه و شدت آبسه دارد و معمولا پس از برطرف شدن آبسه دندان به شرايط قبلي باز مي گردد و نبايد از لقي دندان نگران بود.
نویسنده :دکتر کیاوش زعفری نوبری
29 فروردین 1394 - ساعت : 23:9
بازدید ها: 714

اورژانس های ناشی از ضربه به دندان‌ها

 
 ضربه به دندان در اثر زمین خوردن،تصادف ،درگیری،افتادن از دوچرخه و سایر آسیبهای ورزشی می تواند اتفاق بیافتد.
 
در صورتی که وقایع فوق آسیبهای جدی تری را برای فرد ایجاد کرده باشد(مانند شکستگیهای اندامهای بدن،شکستگی سر و صورت،خونریزی داخلی،خونریزی از بینی یا گوش،آسیب به چشم یا حفره ی چشمی،تهوع،استفراغ،خواب الودگی و ....)بیمار باید سریعا به بخشهای اورژانسی پزشکی رسانده شود و تحت بررسی و درمان مشکلات فوق قرار بگیرد.
 
در شرایطی که پس از ضربه یا تصادف هیچ گونه مشکلی غیر از مشکل دندانی پیش نیامده باشد،بهتر است بیمار هرچه سریعتر برای معاینه و درمان دندان ضربه خورده به دندانپزشک مراجعه کند.
 
ضربه به دندان در هر سنی می تواند اتفاق بیافتد،اما در کودکان(در دوره دندان های شیری) در سنین 3-1سالگی شایع تر است.در دوره ی دندانی مختلط که هم دندان شیری و هم دندان دائمی در دهان حضور دارند،بیشترین احتمال ضربه به دندانها در سنین 14-8سالگی وجود دارد.
ضربه ها اغلب دندانهای پیشین (ثنایا)را درگیر می کنند.
پیش آگهی(پیش بینی نتیجه درمان)دندان ضربه دیده به مرحله تکامل دندان و همچنین زمان سپری شده بین وقوع حادثه و مراجعه برای درمان بستگی دارد. مراجعه سریع،بلا فاصله پس از حادثه نتایج بسیار بهتری نسبت به مراجعه بعد از 24 ساعت دارد.
 
علائم دندان ضربه دیده:
 
دندان ضربه خورده معمولا دردناک است و می تواند لق باشد.مشکل شایع دیگر پس از ضربه شکستن دندان است.پارگی لب،خونریزی از بافتهای لثه ای،احساس گرما در دندان،جابجا شدن دندانها،حرکت و لقی دندانها همراه استخوان نگه دارنده ی آنها می تواند اتفاق بیافتد.
 
 انواع آسیبهای ایجاد شده در دندانها در اثر ضربه:
بنابر شدت ضربه و جهت وارد آمدن ان و نیز بسته به اینکه دندان شیری یا دائمی باشد،شدت آسیب به دندانها متفاوت است.
 
 انواع این اسیبها عبارتند از:
1-کوفتگی دندانها (concussion) 
 
2-درجاتی از لقی دندان بدون جا بجایی آن (subluxation) 
 
3- جابجا شدن دندان از درون حفره ی آن در استخوان فک که به طور طبیعی قبلا در آن قرار داشته است. (luxation) 
 
جابجا شدن دندان در چند جهت می تواند اتفاق بیافتد:
 
الف- جابجایی طرفی دندان به راست وچپ یا جلو وعقب (Lateral luxation)
ب- لق شدن به همراه مقداری بیرون آمدن دندان از حفره خود (extrusion)
ج- لق شدن همراه با جابجایی دندان به سمت داخل حفره ی خود.(intrusion)
 
 4- بیرون افتادن کامل دندان از حفره ی خود(avulsion)
5-شکستگی دندانها.
 
برای درمان به چه متخصصی مراجعه کنیم؟
 
درمان دندان ضربه خورده وابسته به نوع آسیبی است که به دندان وارد شده است.درمان دندانهای شیری ضربه خورده توسط دندانپزشک متخصص اطفال و یا توسط دندانپزشک عمومی که دانش و مهارت لازم را داشته باشد انجام می شود.
درمان دندانهای دائمی ضربه خورده،در صورتی که با شکستگی استخوان فکین همراه نباشد توسط متخصص درمان ریشه و سپس توسط متخصص ترمیمی یا پروتز صورت می گیرد.دندانپزشک عمومی که دانش و مهارت لازم را داشته باشد نیز می تواند اغلب این درمانها را انجام دهد.گاهی نیز درمانهای ارتودنسی ضروری خواهد بود. در صورت شکستگی استخوانهای فکین نیاز به درمانهای پیچیده تری است که توسط جراحان فک و صورت انجام می پذیرد.به غیر از بیرون افتادن کامل دندان از حفره ی خود که در عنوانی جداگانه توضیح داده خواهد شد.
 
درمان دندانهای ضربه خورده شامل یک یاچند مورد از موارد زیر است:
1- صاف کردن لبه های ناصاف دندان 
2- خارج نمودن قطعه شکسته شده ی تاج یا ریشه دندان
3- بازسازی قسمت شکسته با خود قطعه شکسته یا مواد ترمیمی.(مواد پر کردن دندان)
4- اتصال قطعات لق دندان.
5- ثابت نمودن دندان لق شده یا جابجا شده
6- انواع درمانهای ریشه دندان(مانند درمان پالپ زنده یا کمک به تشکیل ریشه ی دندانهای تازه رویش یافته ای که ریشه ی انها کامل نشده است.)
7- درمانهای ارتودنسی
8- روکش نمودن دندانها.
 
در موارد خاصی امکان درمان دندان ضربه خورده نیست و دندان فوق باید کشیده شود. مراجعات follow up و پیگیری و کنترل نتایج درمان تا یک سال یا بیشتر در بسیاری از موارد لازم است. 
توصیه های ضروری:
مهمترین توصیه به افرادی که دندانشان ضربه خورده یا به والدینی که دندان کودک یا نوجوان آنها دچار ضربه شده است مراجعه ی هر چه سریعتر به دندانپزشک است. در صورتیکه مراجعه به دندانپزشک در ساعات اولیه پس از ضربه انجام گیرد، بهترین نتایج درمانی حاصل خواهد شد.مسلما پیگیری تمام مراحل و جلسات درمانی برای حصول نتیجه درمان لازم است.
در صورتی که تاج دندان شکسته باشد توصیه میشود قطعه ی شکسته شده ی تاج نگهداری شده و برای دندانپزشک آورده شود.در بسیاری از موارد می توان از قطعه شکسته شده برای بازسازی دندان استفاده کرد.
 
 معمولا توصیه می شود بیمار به مدت 2 هفته از رژیم غذایی نرم استفاده کند.همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان ها در این زمان اهمیت ویژه ای دارد.بیمار باید بعد از هر وعده ی غذایی با مسواک نرم مسواک بزند. گاهی استفاده از دهانشویه های ضدعفونی کننده مانند کلرهگزیدین به مدت یک هفته توصیه می شود.در صورت بریدگی و پارگی بافتها و یا بیرون افتادن دندان از حفره ی خود(در اسیبهایی مانند زمین خوردن یا افتادن از دوچرخه که تماس با زمین و خاک وجود داشته باشد)تزریق یاداور کزاز لازم است.در صورتیکه از آخرین تزریق واکسن بیشتر از 5 سال گذشته باشد.
همانطور که ذکر شد پس از اتمام مراحل درمان ،مراجعات بعدی جهت کنترل نتایج و بررسی پاسخ دندان به درمانهای انجام شده ضرورری می باشد. 
نویسنده :دکتر کیاوش زعفری نوبری
29 فروردین 1394 - ساعت : 23:8
بازدید ها: 512

دندان درد های اورژانس 

زمانی که پوسیدگی دندانها بافتهای مینا و عاج دندان را درگیر می کند، به تدریج محصولات ناشی از میکروبهای پوسیدگی زا بر روی بخش زنده دندانها ( پالپ دندان : مجموعه سلولهای زنده به همراه اعصاب و عروق که در مرکز بافت سخت دندان قرار دارند) تاثیر می گذارد. 
 
 
 
 
تغییرات ناشی از پوسیدگی بر روی عاج دندان و بافت پالپ باعث انتقال حس درد در اعصاب به سوی مغز می شود و ما درکی از حس دندان درد خواهیم داشت. بنابراین برای احساس دندان درد، ضروری است که پوسیدگی دندانها از حدی بیشتر پیشرفت کرده باشد. پوسیدگی های دندانی در مراحل اولیه معمولا بدون احساس درد هستند و دندانها ممکن است تنها با خوردن یا آشامیدن مواد بسیار گرم یا سرد حساس باشند.
 
در زمانی که پوسیدگی پیشرفت می کند و دندان بصورت خود بخود دچار درد می شود، معمولا هنوز بافت زنده دندان (پالپ) حیات خود را از دست نداده است، اما سلولهای زنده آن در حال سیر قهقرایی رو به فساد و مرگ سلولی (نکروز) هستند. در این زمان ممکن است دندان مبتلا به پوسیدگی قابل تشخیص نباشد و فرد تنها تشخیص دهد که کدام ناحیه از دهان و فکین دچار درد شده است. مثلا فرد احساس می کند که در ناحیه سمت راست فک بالا درد شدیدی وجود دارد؛ اما نمی تواند تشخیص می دهد کدام دندان موجب ایجاد این درد است. در این زمان با مراجعه به دندانپزشک، با معاینه بالینی دندانها داخل دهان و نیز تهیه عکس های (رادیوگرافی ها) لازم، دندان مبتلا که موجب این درد است تشخیص داده می شود و درمان مورد نیاز صورت می گیرد. در زمانی که پوسیدگی دندان به اندازه ای پیشرفت کرده است که دچار درد خود بخود شده است، به تدریج درد آنقدر شدید می شو د که فرد را شبها از خواب بیدار می نماید و زندگی عادی او را در طول روز مختل می سازد. در این زمان معمولا با مصرف داروهای مسکن مدتی درد بهبود می یابد و پس از چند ساعت مجددا درد بر می گردد. 
 
در این هنگام نیاز است که برای دندان مبتلا درمان ریشه انجام می شود (روت کانال تراپی ) که در اصطلاح عصب کشی (پالپوتومی) یا عصب کشی (پالپکتومی ) نیز گفته می شود.
با توجه به مطالب فوق، برای اینکه فرد دچار دندان درد های اورژانسی – که باعث مختل شدن روند زندگی عادی می شوند – نگردد، رعایت بهداشت دهان (مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان) و نیز مراجعه منظم به دندانپزشک جهت چک آپ وضعیت سلامت دهان و دندانها توصیه می شود. 
نویسنده :دکتر کیاوش زعفری نوبری
29 فروردین 1394 - ساعت : 23:7
بازدید ها: 482