لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
آتاکسي - Ataxia
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

آتاکسي (به انگليسي: Ataxia) ناهماهنگي يا بي نظمي حرکات عضلات است به شرطي که ضعف ماهيچه اي وجود نداشته باشد. آتاکسي به علت اختلالات وستيبولار(vestibular)، مخچه اي(cerebellar) ، يا حسي(sensory) ايجاد مي شود. آتاکسي مي تواند حرکت چشم ، تکلم ، تک تک اندام ها ، تنه يا راه رفتن را گرفتار کند.

علائم

سرگيجه ي واقعي را بايد از احساس سبکي سر يا احساسي که پيش از سنکوپ ديده مي شود افتراق داد. سرگيجه به طور تيپيک به صورت چرخش(spinning) ، دوران(rotating) ، يا حرکت توصيف مي شود اما هنگامي که اين توصيف مبهم است بايد اختصاصاً در مورد احساس غير واقعي حرکت سوال شود. شرايطي که تحت آن نشانه ها بروز مي کنند نيز ممکن است از نظر تشخيصي کمک کننده باشد. سرگيجه اغلب با تغيير وضعيت سر شروع مي شود. بروز نشانه ها هنگام برخاستن از حالت درازکش يافته اي شايع در هيپوتانسيون اورتواستاتيک(orthostatic hypotension)است و سرگيجه ي غير دوراني مربوط به کاهش گردش خون کلي مغز(pancerebral hypoperfusion) ممکن است با نشستن يا دراز کشيدن فوراً برطرف گردد. چنين وضعيت هايي از کاهش گردش خون مغز مي توانند منجر به از دست رفتن هوشياري شوند که ندرتاً با سرگيجه ي واقعي همراه است. در صورتي که مشکل بيمار سرگيجه باشد نشانه هاي همراه ممکن است در تعيين محل گرفتاري کمک کننده باشند. شکاياتي چون کاهش شنوايي يا وزوز گوش قويا مطرح کننده ي اختلال دستگاه وستيبولار محيطي(لابرينت يا عصب اکوستيک) هستند. ديس آرتري ، ديسفاژي ، دوبيني(diplopia) ، کاهش حس يا ضعف کانوني صورت يا اندام ها بيانگر احتمال وجود يک ضايعه ي مرکزي(ساقه ي مغز) است.
مشاهده ي چگونگي ايستادن و راه رفتن در افتراق ميان آتاکسي هاي مخچه اي ، وستيبولار ، و حسي کمک کننده است. در هر بيمار آتاکسيک ، ايستادن و راه رفتن ناپايدار است و با پاهاي باز صورت مي گيرد و اغلب با تلوتلو خوردن همراه است.
اگر از بيمار بخواهند که با جفتک کردن پاها بايستد ، ممکن است با بي ميلي شديدي نشان دهد يا از انجام اين کار ناتوان باشد. با اصرار بيشتر بيمار ممکن است تدريجاً پاها را به يکديگر نزديک کند اما فاصله اي را ميان پاها باقي مي گذارد. بيماران مبتلا به آتاکسي حسي و بعضي از بيماران مبتلا به آتاکسي وستيبولار مي توانند با پاهاي جفت کرده بايستند که علت آن جبران از دست دادن يک منبع دريافت حس (حس عمقي يا لابيرنتي proprioceptive or labyrinthine) با منبع دريافتي ديگر (بينايي) است. حال آنکه بيماران مبتلا به آتاکسي مخچه اي توانايي آن را ندارند. اين عمل جبراني را زماني مي توان ثابت کرد که بيمار چشمان خود را مي بندد و از کمک حس بينايي محروم مي شود. در اختلالات حسي يا وستيبولار ، بي ثباتي افزايش مي يابد و ممکن است منجر به سقوط بيمار (علامت رومبرگ Romberg sign) گردد. در ضايعه ي وستيبولار ، تمايل به افتادن به سمت ضايعه وجود دارد. بيماران مبتلا به آتاکسي مخچه اي ، خواه با چشم باز و خواه با چشم بسته ، بر روي پاهاي خود ثبات ندارند.
راه رفتني که در آتاکسي مخچه اي ديده مي شود راه رفتن با پاهاي باز است که اغلب به صورت تلوتلوخوردن است و ممکن است حالت مستي را مطرح کند. ممکن است نوسان سر و تنه وجود داشته باشد. اگر ضايعه ي يک طرفه ي نيمکره ي مخچه وجود داشته باشد ، هنگامي که بيمار سعي مي کند با چشم بسته در يک خط مستقيم راه برود ، در جا پا بزند ، يا بچرخد ، تمايل به انحراف به سوي ضايعه وجود دارد. راه رفتن تاندم (راه رفتن پاشنه به انگشت) که نياز به گام برداشتن با سطح اتکاي بسيار کم دارد ، هميشه مختل است.
در آتاکسي حسي نيز راه رفتن با پاهاي باز انجام مي شود و راه رفتن پاشنه به انگشت مختل است. وانگهي ، راه رفتن مشخصا با بالاگرفتن بيش از اندازه ي پا از زمين و محکم کوبيدن آن به زمين(استپاژ steppage gait) مشخص مي گردد و علت آن اختلال حس عمقي است. اگر بيمار از عصا يا از بازوي معاينه کننده براي اتکا استفاده کند ، پايداري او به طرز چشمگيري بهبودي پيدا مي کند. اگر بيمار مجبور شود که در تاريکي يا با چشم هاي بسته راه رود ، راه رفتن اختلال بيشتري نشان خواهد داد.
نظر به نقش بارز مخچه در کنترل حرکات چشم ، ناهنجاري هاي چشمي(ocular abnormalities) از عواقب شايع بيماري هاي مخچه هستند. اين ناهنجاري ها شامل نيستاگموس و نوسانات چشمي مربوط به آن ، فلج در نگاه کردن ، و اشکال در حرکات غير ارادي سريع و حرکات تعقيبي مي باشند.

درمان

يکي از روشهاي خوب افتراق آتاکسي مخچه‌اي از ساير علل آتاکسي تست رومبرگ (Romberg's test) است.درمان اصولاً بستگي به عامل زمينه دارد ولي در موارد ارثي پيش آگهي خوب نيست. درمانهاي فيزيکي مانند ورزش، اسپلينت و واکر نيز به کار مي‌روند.