لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات - Benign prostatic hyperplasia
نام های دیگر: BPH
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

هايپرپلازي خوش خيم پروستات يا در اصطلاح پزشکي BPH (به انگليسي: Benign prostatic hyperplasia) شايع‌ترين علت انسداد ادراري است که در ميان مردان رخ مي‌دهد. اين بيماري هايپرتروفي خوش خيم پروستات نيز ناميده مي‌شود. البته چون واژه هايپرپلازي (بيش‌رويش)، افزايش تعداد سلولهاي اپيتليال را که در آزمايش ميکروسکوپي مشاهده مي‌شود توصيف مي‌کند، کاربرد واژه هايپرتروفي خوش خيم پروستات بهتر است.
با رسيدن به سن 70 سالگي، قريب به 80% مردان درجاتي از BPH را خواهند داشت که ممکن است علايم ادراري آزاردهنده‌اي را ايجاد کند. وزن پروستات در فرد بالغ سالم حدود 20-25 گرم و اندازه آن 4×2×3 سانتي متر است.

علائم

علايم انسدادي معمولاً زودتر بروز مي‌کند و شامل تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جريان ادرار وقطره قطره شدن انتهاي ادرار مي‌باشد. در واقع اين علائم ناشي از تورم پروستات مي‌باشند. در معاينه تورم پروستات با TR قابل بررسي است. سونوگرافي به تشخيص کمک مي‌نمايد.

درمان

درمان بستگي به شدت بيماري دارد.هدف اصلي درمان BPH بهبود يا تخفيف علايم است. هم چنين هدف درمان توقف پيشرفت بيماري و جلوگيري از عوارضي است که ممکن است در اثر درمان نشدن BPH ايجاد شوند. انتخاب نوع درمان به وسيله بيمار ارجحيت دارد. بنابراين بهترين درمان ممکن براي يک بيمار با علايم خفيف و بدون شکايت بايد شامل پايش PSA و DRE هم چنين توصيه‌هايي براي پيگيري در صورت بروز علايم است. مشاوره با بيماران در مورد BPH براي آموزش آن‌ها در ارتباط با تغييرات شيوه زندگي مانند اجتناب از نوشيدني‌هاي حاوي کافئين نزديک به زمان خواب و مصرف ديورتيک‌ها در صبح به جاي شب است.
درمان دارويي مرتبط با BPH اصولاً با کاربرد دو دسته مختلف دارويي تکميل مي‌شود: آنتاگونيست‌هاي آلفا-آدرنرژيک (پرازوسين، ترازوسين، دوکسازوسين، آلفازوسين و تامسولوسين) و مهارکننده‌هاي 5-آلفا ردوکتاز (5-AR) (فيناسترايد و دوتاسترايد).
 
مهار گيرنده‌هاي آلفا-آدرنرژيک از اتصال نوراپي نفرين به گيرنده آلفا-آدرنرژيک جلوگيري کرده، بنابراين کاهش تون عضله صاف را در پروستات و ميزراه تسهيل مي‌کند.آنتاگونيست‌هاي آلفا-آدرنرژيک به واسطه شروع اثر سريع و ايمني و اثربخشي اثبات شده شان عوامل خط اول در درمان BPH هستند. توجه به اين نکته مهم است که اين عوامل عضله صاف پروستات را شل مي‌کنند اما اندازه پروستات را کاهش نمي‌دهند.
تستوسترون در بافتهاي محيطي مانند پروستات به وسيله 5 آلفاردوکتاز(5-AR) به دي هيدروتستوسترون (DHT) تبديل مي‌شود که نقش عمده‌اي در رشد طبيعي سلول‌هاي پروستات بازي مي‌کند. DHT با بروز BPH، سرطان پروستات و آلوپسي آندروژنيک نيز همراه است. دو ايزوفرم 5-AR به نام‌هاي نوع 1 و نوع 2 وجود دارد. هر دو ايزوفرم در بيماران مبتلا به BPH بيان مي‌شوند. بنابراين با مهار هر دو نوع ايزوفرم نتايج قابل توجه تري در درمان BPH حاصل مي‌شود.
از نظر درماني، مهارکننده‌هاي 5-AR با اثر تحريکي تستوسترون بر بزرگي پروستات تداخل مي‌کنند بنابراين براي کاهش نمرات علايم و خطر احتباس حاد ادراري (AUR) و مداخله جراحي موثر هستند. البته براي دستيابي به نتايج سودمند نياز به ماه‌ها درمان با داروهاي اين دسته وجود دارد تا حجم پروستات کاهش يابد. دو عامل موجود در اين دسته فيناسترايد و دوتاسترايد هستند.
 
جراحي
در صورت عدم پاسخ بيمار به درمان دارويي از جراحي استفاده مي‌شود.چنانچه وزن پروستات بزرگ شده به حداکثر 45 گرم برسد، به درمان دارويي پاسخ نمي دهد و بنا بر نظر پزشک يکي از انواع درمان هاي جراحي استفاده مي شود. شايعترين روش جراحي برداشتن پروستات به روش داخل مجرايي (TURP) است. از برداشتن پروستات به روش جراحي باز شکم وقتي پروستات خيلي بزرگ است (پروستات‌هاي بزرگتر از 100 گرم) استفاده مي‌شود. روش هاي کمتر تهاجمي مانند اندويوروسکوپي ، کوتر ليزري (ليزر ديود) و روش هاي حرارتي يا ... در حال توسعه هستند.
اگر چه در جراحي به روش داخل مجرايي 70 تا 80? غده برداشته مي شود، اما جراح حين عمل، کپسول پروستات را برنمي دارد لذا برگشت مجدد بزرگي پروستات (البته نه در کوتاه مدت بلکه پس از گذشت 5 تا 6 سال) محتمل است. جراحي باز نيازمند بستري طولاني مدت حدود 3 تا 5 روز است. همچنين نياز به شستشوي مرتب مثانه پس از جراحي در بيمارستان که اغلب با درد همراه است و مي‌تواند نياز به استفاده از خون تزريقي را نيز به همراه داشته باشد.