لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
کوررنگی - Color blindness
نام های دیگر: color vision deficiency
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

کوررنگي يک بيماري اختلال ارثي است که در آن فرد قادر به تشخيص يک يا برخي رنگها نمي‌باشد. سلول‌هاي مخروطي چشم افراد کوررنگ فاقد رنگ‌دانه‌هايي هستند که موجب ديدن رنگ‌ها مي‌شوند. به همين دليل اين افراد برخي رنگ‌ها را به شکل طيفي از رنگ‌هاي خاکستري و سياه مي‌بينند.
کوررنگي انواع مختلفي دارد که شايع‌ترين آن‌ها عدم توانايي در تشخيص رنگ سبز و قرمز از يکديگر است. داشتن مشکل در تشخيص اينکه جسمي قرمز است يا سبز، و يا آبي است يا زرد اصلي‌ترين علامت کوررنگي است. بر خلاف تصور عامه، ديد افراد کور رنگ به ندرت خاکستري است.
در اصطلاح علمي، توانايي تميزدادن سه رنگ اوليه، يعني سرخ و آبي و سبز، از يکديگر که باعث رؤيت بهنجار رنگ‌هاست سه‌رنگ‌بيني trichromacy نام دارد.
 
بيماريزايي
کور رنگي يک بيماري ارثي وابسته به کروموزوم X مغلوب است که در مردان بيشتر ديده شده و تقريباً هميشه از مادر به پسر به ارث مي‌رسد. (توضيح: زنان دو کروموزوم X و مردان يک کروموزوم X و يک کروموزوم Y دارند. در بيماري‌هاي وابسته به کروموزوم X مغلوب در زنان بايد هر دو کروموزوم X معيوب باشند تا بيماري رخ دهد. اگر يک کروموزوم X معيوب باشد بيماري رخ نمي‌دهد ولي قابل انتقال به فرزندان است. در مردان معيوب بودن تنها کروموزوم X سبب بيماري مي‌شود. بنابراين، فردي که مبتلا به کوررنگي است، مادرش يا مبتلا به کور رنگي است و يا ناقل بيماري.) در اين اختلال کروموزومي سلول‌هاي مخروطي در شبکيه که مسئول درک رنگ هستند دچار اختلال هستند و به همين دليل بيمار رنگ‌ها را درست تشخيص نمي‌دهد.
کور رنگي ممکن است بر اثر بيماري‌هاي عصب بينايي يا شبکيه نيز رخ دهد. در اين موارد، فقط چشمي که مشکل دارد دچار کور رنگي مي‌شود و بيماري در طول زمان تشديد مي‌گردد بطوريکه ممکن است تبديل به کوررنگي کامل شود که در آن بيمار ديدي خاکستري دارد. اين بيماران معمولاً در تشخيص آبي و زرد مشکل دارند.
 
علت
سلول‌هاي مخروطي نوعي از سلول‌هاي گيرنده نور هستند که در شبکيه قرار دارند. اين سلول‌ها بر اساس تحريک‌پذيري خود نسبت طول موجهاي مختلف نور بر سه دسته تقسيم مي‌شوند:
  • سلول‌هاي مخروطي نوع S، که نسبت به طول موج‌هاي کوتاه (حدود 420 نانومتر) حساسيت بيشتري نشان مي‌دهند و موجب ديدن رنگ آبي مي‌شوند.
  • سلول‌هاي مخروطي نوع M، که نسبت به طول موج‌هاي متوسط (حدود 530 نانومتر) حساسيت بيشتري نشان مي‌دهند و موجب ديدن رنگ سبز مي‌شوند.
  • سلول‌هاي مخروطي نوع L، که نسبت به طول موج‌هاي بلند (حدود 560 نانومتر) حساسيت بيشتري نشان مي‌دهند و موجب ديدن رنگ قرمز و زرد مي‌شوند.
 
در افراد کوررنگ، در اثر جهش ژنها، يک، دو و يا هر سه نوع سلول مخروطي شبکيه فاقد رنگ‌دانههايي هستند که موجب ديدن رنگ‌ها مي‌شوند.
کوررنگي يک بيماري ارثي است و اکثر انواع آن وابسته به کروموزوم X هستند. شيوع کوررنگي در مردان بيش‌تر از زنان است، چرا که الل مربوط به اين اختلال مغلوب است و بيماري تنها در زن‌هايي بروز که هر دو کروموزوم X آن‌ها دچار نقص باشد.
کوررنگي ممکن است در اثر جهش ژن‌هاي کروموزوم‌هاي ديگري نيز ايجاد شود. اين اختلال با توجه به نوع و مکان جهش ممکن است از بدو تولد آشکار شود و يا در کودکي و يا بزرگ‌سالي نمايان شود. کوررنگي همچنين مي‌تواند در طول زندگي پيشرفت کند و يا تغييري نبيند.
ضربه و آسيب مغز به طوري که موجب التهاب و تورم در لب پس‌سري شود و نيز آسيب سلول‌هاي شبکيه در اثر امواج فرابنفش از عواملي هستند که مي‌توانند موجب کوررنگي اکتسابي شوند.

علائم

تشخيص کوررنگي اغلب با استفاده از چارت‌هاي رنگي بنام "صفحات آزمون ايشيهارا انجام مي‌شود. در اين صفحات اعدادي متشکل از نقطه‌هاي رنگي در زمينه‌اي متشکل از نقاطي به رنگ ديگر قرار گرفته‌اند که تشخيص آن‌ها براي افراد کوررنگ مشکل است. در صورتيکه مشکلي در ديد رنگي بيمار تشخيص داده شود از تست‌هاي دقيق تر استفاده مي‌شود.
آزمايش‌هاي فراواني براي تشخيص کوررنگي وجود دارند که آزمايش ايشيهارا يکي از مورد استفاده‌ترين آن‌ها مي‌باشد. در اين آزمايش تصاويري رنگي به فرد داده مي‌شوند که کنتراست رنگ‌ها در هرکدام موجب قابل تشخيص شدن عدد يا شکلي مي‌شود. فرد کوررنگ قادر به تشخيص برخي از اين اعداد يا اشکال نخواهد بود.
امروزه اين اختلال در مدارس اغلب کشورها در کودکان بين 6 تا 12 سال تشخيص داده مي‌شود.

درمان

کور رنگي هيچ درماني ندارد. تشخيص زودرس کوررنگي مي‌تواند مانع بروز مشکلات آموزشي در کودکان شود. در اين صورت بهتر است والدين کودک با معلم او صحبت کنند. بعضي از بيماران از لنزهاي مخصوصي استفاده مي‌کنند که هم بصورت لنز تماسي و هم بصورت لنز عينک وجود دارد. در بسياري موارد بيماران به جاي تشخيص رنگ ممکن است ترتيب قرارگيري را بخاطر بسپارند. بعنوان مثال بيمار بخاطر مي‌سپارد که چراغ قرمز هميشه بالاي چراغ راهنمايي و چراغ سبز پايين قرار دارد.