لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
فتق - Hernia
نام های دیگر: باد فتق،فتق فمورال،فتق شکمي،فتق نافي،فتق اينگوينال(کشاله ران)
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

فتق (به انگليسي: Hernia) يا باد فتق به پيش رفتگي و خروج يکي از احشا (اندرونه) يا فاسياي اندام يا بخشي از آن در ديواره‌اي که به طور طبيعي آن را دربر مي‌گيرد از طريق يک معبر يا کانال و يا روزنه آناتوميک گفته ميشود.
واژه اندرونه يا احشا (مانند روده ، جگر و غيره) در کل به تمام اندام‌هاي موجود و محصور درون حفره‌اي از فضاي کالبدي يک ارگانيزم گفته مي‌شود. در بدن انسان فضاي حفره‌اي شامل حفره دماغي، حفره صدري يا سينه‌اي، حفره شکمي مي‌باشد. فتق تنها در مورد احشاي آزاد و يا داراي قابليت جابجا شدن بواسطه يک بيماري و يا تروما گفته مي‌شود.
انواع مختلفي از فتق وجود داردکه درمانهاي متفاوتي دارند. گاه پس از يک سوراخ شدگي بعد از عمل لاپاروسکوپي نيز ممکن است خروج يکي از احشا از جوشگاه اتفاق افتد که به فتق پست-لاپاروتومي(بعد از انجام لاپاروتومي) شناخته مي‌شود.
 
انواع فتق
در حالت عمومي اگر پيش‌رفتگي هرنيا به‌سمت درون بدن باشد فتق داخلي و اگر بيرون‌زدگي احشا به بيرون از بدن صورت گيرد، فتق خارجي نام مي‌گيرد.
از ديد حفره‌هاي آناتوميک:
  • فتق دماغي يا سلبرال: فتق‌هاي داخلي ثانويه به دليل رشد تومورها که فورامن اکسيپيتال(فتق لوزه‌اي) و يا سوراخ تخم مرغي شکل را اشغال مي‌کند.
  • فتق ديسک: جابجايي و بيرون‌زدگي هسته ديسک (pulposus) در کانال اسپينال ستون فقرات گردني، مهره سينه‌اي، ناحيه کمري يا ستون فقرات است. اين فتق نيز يک فتق داخلي است.
  • فتق ديافراگمي: يک فتق داخلي بوده که در آن جابجايي و نفوذ احشا شکمي به درون حفره قفسه سينه از راه پرده ديافراگم صورت مي‌گيرد. شايع‌ترين نوع آن فتق هياتال (Hiatal hernia) است که به بيرون زدن معده از حفره شکمي و پس از جابجايي ديافراگم به سمت قفسه سينه و مري گفته مي‌شود.
  • فتق شکمي يا غر شدن: که بيشترين آمار ابتلا به فتق را شامل شده و از نوع فتق خارجي است و جابجايي و خروج يکي از احشا آزاد يا قابل جابجايي را شامل مي‌گردد.
  • فتق مغبني يا هرني اينگوينال ( inguinal hernia) که به فتق در ناحيه کانال اينگوينال (بالاي کشاله ران) گفته ميشود. فتق نافي ، فتق فمورال ، فتق اپي گاستريک و... .
 
فتق شکمي
علت اصلي ايجاد فتق هاي شکمي ضعف يا نقص در جدار ديواره شکمي يا افزايش فشار بر آن در يک ناحيه است. فتق شکمي به بازشدن جداره شکم و بيرون زدگي محتويات آن گويند. فتق مغبني فتق شکمي است که در ناحيه کشاله ران اتفاق مي‌افتد. فتق اينگوينال (مغبني) شايعترين نوع فتق شکمي است که در مردان 7 برابر شايع تر از زنان مي‌باشد.[نيازمند منبع]
عوامل شايع بروز فتق عبارتند از:
1. عوامل اکتسابي: مانند سن بالا، وجود بيماريهايي مثل آسم و بيماريهاي ضعيف کننده، وجود فتق راني بر روي بروز فتق مغبني، آوردن فشار به بدن مانند بلند کردن اجسام سنگين (البته اين مورد آنقدر که عموم براي آن اهميت قائلند مهم نيست.)
2. عوامل ارثي، مادرزادي: مانند نارس بدنيا آمدن کودک، مذکر بودن جنسيت کودک و دررفتگي مادرزادي سراستخوان ران
فتق اينگوينال بسته به آناتومي آن ميتواند مستقيم يا غير مستقيم باشد.
 
فتق فمورال
اين نوع فتق معمولاً در جايي که عروق لنفاوي از شکاف عبور مي کنند ( کانال فمورال )، ايجاد مي شود. اگر روده باريک نيز از کانال فمورال وارد ران شود، ايجاد فتق فمورال مي کند که اين موضوع بيشتر در زنان باردار و در اثر افزايش وزن و در نتيجه فشار بيشتر بر ناحيه شکم مي شود.

علائم

علامت اصلي فتق درد است هرچند بسته به نوع فتق علائم ديگري نيز داريم مثلاً در فتق مغبني تورم ناحيه کشاله ران ممکن است يا در هرني هياتال ريفلاکس معده به مري مشاهده ميشود. اگر روده در کيسه فتق گير کند فتق مختنق ناميده ميشود که اگر جا نيفتد مورد اورژانس است و جراحي فوري الزامي است.

درمان

درمان اساسي فتق اينگوينال جراحي و ترميم فاسيا و جدار شکم است هرچند احتمال عود وبروز عوارض (مانند دردهاي مزمن ، انسداد روده) بالاست. جراحي به روش لاپاراسکوپيک اغلب روش ترجيحي هرنيورافي است. در موارد عدم جراحي اقدامات نگهدارنده مانند استفاده از فتق بند و اجتناب از افزايش فشار داخل شکم (مانند سرفه و زورزدن) پيشنهاد ميشود.