لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
هیدروسفالی - Hydrocephalus
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

هيدروسفالي(به انگليسي: Hydrocephalus) در پزشکي به وضعيتي گفته مي‌شود که مايع مغزي-نخاعي توليد شده در شبکه کوروئيد، بيش از اندازه در بطن‌هاي مغزي و ديگر حفره‌هاي مغز انباشته گردد و منجر به افزايش حجم آن‌ها شود. اين افزايش حجم اشغال شده توسط مايع در سيستم عصبي مرکزي و بويژه مغز مي‌تواند ناشي از اختلال در توزيع، تشکيل، جريان يا جذب مايع مغزي-نخاعي باشد و پي‌آمد آن افزايش فشار درون جمجمه و آسيب‌هاي مغزي و حتي مرگ است. هيدروسفالي در کودکان زير دو سال به‌خاطر بازبودن سوتورهاي کرانيکال(درزهاي استخوان جمجمه) منجربه بزرگ شدن غيرطبيعي جمجمه شده ولي در بزرگ‌سالان با اختلال در راه رفتن و حافظه نمود ميابد. هيدروسفالي در کودکان بيشتر بعلت ناهنجاري مادرزادي کياري*، تنگي در مجراي مغزي(سيلويوس) مادرزادي يا خونريزي و عفونت نوزادي داخل بطني پديد مي‌آيد. بزرگ شدن بالاي سر همراه‌با نازک شدن استخوان‌هاي جمجمه و جدا شدن سوتورها و در موارد پيشرفته‌تر آتروفي اپتيک و اختلال در حرکت چشم‌ها و مشکل در تعادل و راه رفتن کودک، ديده مي‌شود.
 
انواع :
  • هيدروسفالي مرتبط يا غير انسدادي: بسته بودن جريان مايع مغزي-نخاعي در ناحيه ساب آراکنوئيد و بزرگ شدن همه بطن‌هاي مغز و افزايش فشار دراطراف مغز و نخاع پي‌آمد آن است.
  • هيدروسفالي انسدادي يا غير مرتبط: بسته‌شدن کانال(آکوداکت) يا مجراي سيلويوس بين بطن سه و چهار مغز است و چون در آن ارتباط بين‌بطني قطع مي‌شود، با نام غيرمرتبط شناخته مي‌شود.
  • هيدروسفالي ايديوپات (بدون علت خارجي)

علائم

علائم در سنين مختلف متفاوت است در شيرخواران به صورت افزايش سريع در اندازه دور سر يا بزرگ شدن غير طبيعي اندازه سر باشد. در کودکان و بالغين شامل علايم افزايش فشار درون‌جمجمه مانند سردرد، استفراغ، تهوع، ادم پاپي، انحراف چشم‌ها به پايين، اختلال در تعادل، عدم هماهنگي اختلال در شناخت، کاهش حافظه، خواب‌آلودگي و يا کما مي‌باشد. علائم باليني در هيدروسفالي با مزمن شدن تفاوت ميابد. ديلاتاسيون و گشادي نوع حاد بطني بيشتر خودرا با علائم غيراختصاصي و علائم افزايش فشار درون‌جمجمه‌اي نشان مي‌دهد. در مقابل ممکن است ديلاتاسيون نوع مزمن(به ويژه در افراد مسن) بدون نشانه و بي سروصدا مثلاً با سه‌گانه حکيم(ترياد آدامز) آغاز شود. ترياد آدامز يا سه‌گانه حکيم شامل سه نشانه است: بي‌اختياري در ادرار، اختلال در راه رفتن، گيجي و منگ بودن و در زبان عام با نام خيس، لرزان، ديوانه نيز عنوان مي‌گردد.

درمان

- در موارد خفيف بيماري، ترکيبات دارويي که موجب کاهش مايع مغزي - نخاعي مي شوند، تجويز مي گردد.
 
- در موارد پيشرفته، روش هاي دارويي کمک چنداني نمي کند و درمان اصلي جراحي است که در آن عامل ايجادکننده بيماري حذف مي شود؛ مثلاً: اگر توموري موجب انسداد و ايجاد هيدروسفالي شده باشد، آن را حذف مي کنند. گاهي نيز نمي توان عامل ايجادکننده را حذف کرد، به همين علت با ايجاد سوراخي در کف بطن سوم مغزي، بيماري را از بين مي برند.
 
- کاربردي ترين روش درمان، قرار دادن «شنت» (لوله اي ظريف) در جمجمه است که مايع اضافي را از مغز به حفره ديگري در بدن منتقل مي کند و بدين ترتيب سر به تدريج به حالت طبيعي بر مي گردد.
چنانچه فردي که از روش «شنت گذاري» استفاده کرده است، دچار حادثه اي مانند تصادف شود، «شنت» از کار مي افتد. بر اين اساس با بروز علائمي مانند تحريک پذيري و استفراغ هاي مکرر، اختلال در هوشياري و بينايي، بايد بيمار را به سرعت به مرکز درماني منتقل کرد، زيرا عدم اصلاح «شنت» خطرات جبران ناپذيري را براي بيمار دارد.
 
- علاوه بر استفاده از اين روش‌هاي درماني، بايد علت اصلي به وجود آورنده بيماري هم برطرف شود؛ مثلا تومور مغزي که در صورت امکان بايد برداشته شود.
 
- درمان توانبخشي : بسياري از کودکاني که بيماري آنها به موقع تشخيص داده شده و درمان شده اند، با اقدامات بازپروري، فيزيوتراپي، گفتاردرماني و کاردرماني (با توجه به نوع عوارض) توانسته‌اند زندگي عادي و طبيعي داشته باشند.
 
به طور کلي با درمان به موقع، بيماران مبتلابه هيدروسفالي قادر به زندگي عادي و طبيعي خواهند بود.
 
به نقل از بخش سلامت تبيان