لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
سینه‌پهلو - Pneumonia
نام های دیگر: پنوموني، ذات‌الريه
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

سينه پهلو، پنوموني (به انگليسي: Pneumonia) يا ذات‌الريه وضعيت التهابي ريه است که عمدتاً کيسه‌هاي ميکروسکوپي هوا موسوم به آلوئول‌ها را تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين بيماري معمولاً در اثر عفونت ناشي از ويروس يا باکتري و گاهي نيز در اثر ساير ميکروارگانيسمها، برخي داروها و شرايط ديگر مانند بيماري خودايمني رخ مي‌دهد.
علائم شايع آن عبارتند از: سرفه، درد قفسه سينه، تب، و اشکال در تنفس. ابزار تشخيصي آن شامل استفاده از اشعه ايکس و کشت خلط است. واکسن‌هايي براي جلوگيري از انواع خاصي از سينه پهلو در دسترس مي‌باشد. درمان بستگي به علت زمينه‌اي دارد. سينه پهلو باکتريايي با آنتي‌بيوتيک درمان مي‌شود. اگر سينه پهلو شديد باشد، معمولاً فرد مبتلا در بيمارستان بستري مي‌گردد.
سينه پهلو سالانه حدود 450 ميليون نفر معادل هفت درصد از کل جمعيت جهان را مبتلا مي‌کند و منجر به حدود 4 ميليون مرگ مي‌شود. اگرچه ويليام اوسلر در قرن نوزدهم به سينه پهلو عنوان "کاپيتان مردان مرگ" را داده بود، ظهور آنتي‌بيوتيک‌درماني و واکسن در قرن بيستم موجب افزايش ميزان زنده ماندن در بين اين بيماران شد.با اين حال، سينه پهلو همچنان در کشورهاي در حال توسعه، و در ميان افراد بسيار پير، بسيار کم‌سن و سال و افراد مبتلا به بيماري مزمن به‌عنوان يک علت اصلي مرگ محسوب مي‌شود.
 
علت
سينه پهلو عمدتاً به علت عفونت‌هاي ناشي از باکتري يا ويروس و معمولاً در موارد کمتر در اثر قارچ و انگل رخ مي‌دهد. اگر چه بيش از 100 گونه عامل عفوني شناسايي شده است، تنها چند مورد از آن‌ها باعث بروز اکثر موارد مي‌شوند. عفونت‌هاي مختلط ناشي از حضور همزمان ويروس‌ها و باکتري‌ها ممکن است در 45% عفونت‌ها در کودکان و 15% عفونت‌ها در بزرگسالان رخ دهد. امکان تشخيص عامل بيماريزا با انجام دقيق آزمايش، در حدود نيمي از موارد وجود ندارد.
اصطلاح سينه پهلو گاهي اوقات به‌طور عام به هر وضعيتي اطلاق مي‌شود که منجر به التهاب ريه‌ها گردد (و مثلاً در اثر بيماري خودايمني، سوختگي‌هاي شيميايي و يا واکنش‌هاي دارويي ايجاد مي‌شود)؛ با اين حال، عنوان دقيق‌تر اين التهاب سينه پهلو است. به لحاظ تاريخي عوامل بيماري‌زا را بر اساس تظاهرات مفروض آن‌ها به دو دسته "معمولي" و "غيرمعمولي" تقسيم کرده‌اند، اما شواهدي در تأييد اين تمايز وجود ندارد، به همين دليل ديگر بر آن تأکيدي صورت نمي‌گيرد.
شرايط و عوامل خطرآفرين که زمينه ابتلا به سينه پهلو را فراهم مي‌کنند عبارتند از: سيگار کشيدن، نقص ايمني، اعتياد به الکل، بيماري انسداد مزمن ريوي، بيماري مزمن کليوي و بيماري کبد. استفاده از داروهاي سرکوب‌کننده اسيد مانند مهار کننده‌هاي پمپ پروتون يا مسدود کننده‌هاي H2 منجر به افزايش خطر ابتلا به سينه پهلو مي‌شوند. بالا رفتن سن نيز در بروز سينه پهلو مؤثر است.

علائم

افراد مبتلا به سينه پهلو عفوني اغلب سرفه همراه با خلط، تب همراه با لرز شديد، تنگي نفس، درد قفسه سينه گزنده يا شديد در حين نفس کشيدن، و افزايش تعداد تنفس را تجربه مي‌کنند در افراد مسن، ممکن است گيجي مشهودترين علامت باشد. علائم و نشانه‌هاي متداول در کودکان زير پنج سال عبارتند از: تب، سرفه و تنفس سريع يا اشکال در تنفس.
تب خيلي تعيين‌کننده نيست، زيرا در بسياري از بيماري‌هاي شايع ديگر نيز رخ مي‌دهد، و ممکن است در کساني که مبتلا به بيماري شديد و سوء تغذيه هستند، مشاهده نشود. علاوه بر اين، سرفه اغلب در کودکان کمتر از 2 ماه مشاهده نمي‌شود. علائم و نشانه‌هاي شديدتر ممکن است شامل موارد زير باشد: کبودي پوست، کاهش تشنگي، تشنج، استفراغ مداوم، افزايش يا کاهش شديد دماي بدن، و يا کاهش سطح آگاهي.
موارد باکتريايي و ويروسي سينه پهلو معمولاً داراي علائم مشابهي هستند. برخي از علت‌هاي اين بيماري با ويژگي‌هاي باليني کلاسيک اما غيراختصاصي همراه است. سينه پهلو ناشي از لژيونلا ممکن است با شکم‌درد، اسهال، يا گيجي همراه باشد، حال آنکه سينه پهلو ناشي از استرپتوکوک سينه پهلوه با خلط قهوه‌اي مايل به سرخ همراه است، و سينه پهلو ناشي از کلبسيلا ممکن است با خلط خوني همراه باشد که اغلب به آن عنوان "ژله ارغواني" گفته مي‌شود. خلط خوني (معروف به هموپتيزي) ممکن است همراه با سل، سينه پهلو گرم- منفي، و آبسه ريه رخ دهد و مشاهده آن با برونشيت حاد نيز خيلي رايج است. سينه پهلو مايکوپلاسما ممکن است همراه با تورم گره‌هاي لنفاوي در گردن، درد مفاصل يا عفونت گوش مياني رخ دهد. سينه پهلو ويروسي به‌طور معمول بيش از سينه پهلو باکتريايي با خس خس سينه همراه است.

درمان

به‌طور معمول، آنتي‌بيوتيک‌هاي خوراکي، استراحت، مسکن معمولي، و مايعات براي بهبود کامل کافي است. با اين حال کساني به وضعيت پزشکي ديگري مبتلا هستند، سالمندان، و يا کساني که مشکل تنفسي قابل توجهي دارند ممکن است نياز به مراقبت‌هاي بيشتري داشته باشند. اگر نشانه‌ها بدتر شود، سينه پهلو با درمان در منزل بهبود نيابد، يا عوارض ديگري رخ دهد، ممکن است لازم باشد فرد در بيمارستان بستري شود. در سراسر جهان، حدود 7-13% موارد اين بيماري در کودکان منجر به بستري شدن آن‌ها مي‌گردد در حالي که در کشورهاي توسعه يافته بين 22 تا 42% از بزرگسالان مبتلا به سينه پهلو اکتسابي از جامعه در بيمارستان بستري مي‌شوند. نمره CURB-65 براي تعيين لزوم پذيرش بزرگسالان در بيمارستان مفيد است. در صورتي که اين نمره 0 يا 1 باشد شخص به‌طور معمول مي‌تواند خود را در خانه درمان کند، اگر اين نمره 2 باشد اقامت کوتاه در بيمارستان يا پيگيري دقيق ضروري است، اگر اين عدد بين 3 تا 5 باشد، توصيه مي‌شود فرد بستري گردد. کودکاني که دچار زجر تنفسي هستند يا اشباع اکسيژن آن‌ها کمتر از 90% است بايد در بيمارستان بستري شوند. تأثير فيزيوتراپي قفسه سينه در سينه پهلو هنوز مشخص نشده است. ممکن است تهويه غيرتهاجمي در افرادي که در واحد مراقبت‌هاي ويژه بستري شده‌اند، مفيد باشد. استفاده از داروي سرفه بدون نسخه و همچنين استفاده از روي در کودکان مؤثر نبوده است. شواهد کافي در مورد تأثير خلط‌آورها وجود ندارد.