لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
پسوریازیس - Psoriasis
نام های دیگر: صدفک،داءالصدف
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

پسوريازيس (به فرانسوي: Psoriasis) (ريشه لغت پسوريازيس از يک کلمه يوناني به معناي خارش است)، صدفک يا داءالصدف بيماري پوستي مزمن خودايمني است. اين بيماري هنگامي رخ مي‌دهد که سيستم ايمني بدن سيگنال‌هاي اشتباهي مي‌فرستد. اين سيگنال‌ها باعث افزايش سرعت چرخه رشد سلول‌هاي پوست مي‌شود؛ يعني افزايش بيش از حد سلول‌هاي پوستي از ميزان ريختن آن‌ها. پسوريازيس مسري نيست.
پنج نوع اصلي پسوريازيس، پلاک، خال‌خال، معکوس، پوسچرلر و اريترودرميک مي‌باشد. شايع‌ترين آن پسوريازيس پلاک مانند است که با ناحيه‌هايي قرمز رنگ با پوششي نقره‌اي و سفيد از سلول‌هاي مرده پوست مشخص مي‌شود. پسوريازيس در هر نقطه‌اي از بدن مانند زانو، آرنج، پوست سر و کف دست و پا مي‌تواند مشاهده شود و با ساير شرايط جسمي جدي مانند ديابت، بيماري‌هاي قلبي و افسردگي در ارتباط است. حدود 30 درصد از افراد مبتلا به پسوريازيس به ورم مفاصل پسورياتيک مبتلا مي‌شوند.
به نظر مي‌رسد که پسوريازيس يک بيماري ژنتيکي است و محرک‌هاي آن استرس، صدمه به پوست، برخي داروها و عفونت مي‌باشد.
پسوريازيس اغلب در سنين جواني شروع مي‌شود، اما مي‌تواند در هر سني از دوران نوزادي تا سنين کهولت شروع شود. هم زنان و هم مردان تقريباً به يک نسبت به اين بيماري مبتلا مي‌شوند.
در حال حاضر اين بيماري درمان قطعي ندارد، اما داروهاي بسياري وجود دارند که با استفاده از آنها، پسوريازيس کنترل مي‌شود. انواع روش‌هاي کنترل پسوريازيس عبارتند از: درمان‌هاي موضعي، نور درماني، داروهاي سيستميک، بيولوژيک، درمان‌هاي جديد خوراکي و مکمل و جايگزين.
پسوريازيس اگر چه آزار دهنده است ولي در صورت درمان مناسب و رعايت دستورهاي پزشکي، مي‌توان با آن کنار آمد و بيماري را کنترل کرد.
بيش از 125 ميليون نفر از مردم جهان پسوريازيس دارند و 29 اکتبر (7 آبان) روز جهاني پسوريازيس مي‌باشد.
پسوريازيس از شايع‌ترين بيماري‌هاي خود ايمني در ايالات متحده آمريکا مي‌باشد به‌طوري که حدود 7,5 ميليون آمريکايي پسوريازيس دارند.
 
بيماري‌زايي
پسوريازيس يک بيماري مرتبط با سيستم ايمني بدن است. در طي اين بيماري سيستم ايمني با ارسال سيگنال‌هاي معيوب موجب تسريع رشد سلول‌هاي پوست مي‌شود. در واقع در حالت عادي سلول‌هاي پوست بطور دائم از لايه‌هاي زيرين به طرف سطح حرکت کرده، در آنجا هسته‌هاي خود را از دست داده و بصورت پوسته‌هاي مرده از بدن دفع مي‌شوند. اين روند بطور معمول حدود يک ماه به طول مي‌انجامد، اما در جريان پسوريازيس، چرخه حيات سلول‌هاي پوست بر اثر همان اشکالات سيستم ايمني، سرعت يافته، در نتيجه چندين لايه سلول مرده در سطح پوست تجمع پيدا مي‌کنند که همان پوسته‌هاي پسوريازيس را تشکيل مي‌دهند.
 
انواع پسوريازيس
پسوريازيس به شکل‌هاي مختلف با ويژگي‌هاي متمايز به نظر مي‌رسد. به طور معمول، يک فرد تنها يک نوع از پسوريازيس را در يک زمان دارد. به طور کلي، يک نوع از اين ضايعات پاک خواهد شد و نوع ديگري از پسوريازيس در پاسخ به محرک به وجود مي‌آيد.
 
پسوريازيس پلاکي
پسوريازيس پلاکي (Plaque Psoriasis) (پسوريازيس والگاريس) رايج ترين شکل از بيماري است و به صورت تکه‌هاي برآمده و قرمز پوشش داده شده با يک لايه سفيد نقره‌اي از سلول‌هاي پوست مرده به نظر مي‌رسد. اين تکه و يا پلاک اغلب در پوست سر، زانو، آرنج و کمر ظاهر مي‌شود. آنها اغلب خارش‌دار و دردناک هستند، و مي‌توانند خونريزي کنند.
 
خال‌خال
پسوريازيس خال‌خال (Guttate) يک شکل از پسوريازيس است که اغلب در دوران کودکي يا جواني شروع مي‌شود. اين رايج ترين نوع پسوريازيس، پس از پلاک‌هاي پسوريازيسي است. آن براي 10 درصد از افرادي است که به پسوريازيس مبتلا مي‌شوند.
 
معکوس
پسوريازيس معکوس (Inverse) (همچنين به عنوان پسوريازيس intertriginous شناخته مي‌شود) به صورت ضايعات قرمز در روي بدن است. ممکن است صاف و براق به نظر برسد. بسياري از مردم از نوع ديگري از پسوريازيس در جاي ديگر در بدن در همان زمان مبتلا هستند.
 
چرک‌دانه‌اي
پسوريازيس پوسچرلر (Pustular) که با جوشهاي چرکي سفيد (تاول چرک غير عفوني) احاطه شده توسط پوست قرمز به نظر مي‌رسد. چرک متشکل از سلول‌هاي سفيد خون است. اين يک عفونت نيست، و مسري نمي‌باشد.
 
اريترودرميک
پسوريازيس اريترودرميک (Erythrodermic) به صورت خاص شکل التهابي پسوريازيس است که اغلب بر بيشتر سطح بدن تاثير مي‌گذارد. اين ممکن است که در ارتباط با پسوريازيس پوسچولر von Zumbusch رخ مي‌دهد. اين يک نوع نادر از پسوريازيس است و يک بار يا بيشتر در طول عمر 3 درصد از افرادي که پسوريازيس دارند رخ مي‌دهد. به طور کلي در افرادي که پلاک پسوريازيس ناپايدار به نظر مي‌رسد. اين به اين معني است که ضايعات به وضوح تعريف نشده است. گستردگي، قرمزي آتشين و لايه برداري از پوست مشخصه اين فرم از پسوريازيس است. خارش شديد و درد اغلب با آن همراه است.
توجه: افراد با داشتن يک شعله‌ور شدن پسوريازيس اريترودرميک بايد فوراً به دکتر مراجعه کنند، اين شکل از پسوريازيس مي‌تواند تهديد کننده زندگي باشد.

علائم

پسوريازيس اغلب با معاينه باليني تشخيص داده مي‌شود و هيچ تست خوني براي تشخيص آن وجود ندارد، هر چند گاهي اوقات انجام برخي آزمايش‌ها براي يافتن علل شعله‌ورکننده آن ضروري است. در هر حال در موارد مشکوک، مي‌توان از بيوپسي پوست استفاده کرد. در اين روش پزشک با بريدن تکه کوچکي از پوست و بررسي آن زير ميکروسکوپ، بيماري را تشخيص مي‌دهد. پسوريازيس ممکن است با اگزما يا درماتيت اشتباه گرفته شود.
 
علائم پسوريازيس مي‌تواند بين افراد مختلف، متفاوت باشد و شامل يک يا چند از نشانه‌هاي زير شود:
  • تکه‌هاي قرمز روي پوست که با فلس‌هاي نقره‌اي پوشيده شده است.
  • نقاط کوچک پوسته پوسته شده (معمولا در کودکان ديده مي‌شود).
  • پوست خشک و ترک خورده که ممکن است خونريزي هم بکند.
  • خارش و سوزش در نقاطي از پوست.
  • ناخن ضخيم، سوراخ شده و يا برآمده.
  • مفاصل متورم و سفت شده.

درمان

در حال حاضر اين بيماري درمان قطعي ندارد، اما داروهاي بسياري وجود دارند که با استفاده از آنها، بيماري پسوريازيس کنترل مي‌شود. با توجه به متفاوت بودن پسوريازيس در افراد مختلف، روش درمان در هر فرد بسته به سن، جنس، شغل، وسعت بيماري و بسياري از عوامل ديگر متفاوت خواهد بود.
در درمان پسوريازيس مديريت و کنترل بيماري اهميت دارد. صحبت با دکتر براي پيدا کردن يک درمان براي کاهش يا حذف نشانه‌هاي پسوريازيس لازم است. يک درمان براي يک فرد مبتلا به پسوريازيس ممکن است براي ديگري کار نکند؛ بنابراين مهم است که گزينه‌هاي درماني مختلف را بدانيد و سعي در پيدا کردن روش مناسب براي درمان پسوريازيس خود داشته باشيد.
انواع روش‌هاي درماني عبارتند از: درمان‌هاي موضعي، نور درماني، داروهاي سيستميک، بيولوژيک، درمان‌هاي جديد خوراکي و مکمل و جايگزين.
 
درمان‌هاي موضعي
درمان‌هاي موضعي با تماس به پوست استفاده مي‌شوند و معمولا اولين درمان است که امتحان مي‌کنيد، زماني که با پسوريازيس تشخيص داده مي‌شويد. درمان‌هاي موضعي را مي‌توان بدون نسخه و يا با نسخه پزشک خريداري کرد.
کورتيکواستروئيدهاي موضعي معمولاً شايعترين درماني است که براي پسوريازيس استفاده شده، باعث کم شدن التهاب و تحريک پذيري پوست مي‌شود. خيلي از اوقات پزشک ترکيبي از يک داروي از بين برنده لايه شاخي (کراتوليتيک) مانند اسيد ساليسيليک و استيروئيد موضعي را براي شما تجويز مي‌کند. نکته مهم در مصرف کورتيکوستيروئيدهاي موضعي آن است که غالباً پس از مدتي، ديگر آن پاسخ مطلوب ابتدايي حاصل نمي‌شود، ضمن آنکه خطر نازک شدن پوست در اثر مصرف اين داروها نيز وجود دارد؛ بنابراين انتخاب دقيق نوع استيروئيد موضعي و مصرف درست آن مي‌تواند باعث کم شدن اين اثرات ناخواسته شود.
علاوه بر کورتيکواستروئيدهاي موضعي و داروهاي کراتوليتيک داروهاي قديمي‌تري چون قطران زغال‌سنگ و ديترانول نيز از مدت‌ها قبل در درمان پسوريازيس بکار رفته و با اثرات قابل قبولي همراه بوده است. همچنين استفاده از ترکيبات موضعي ويتامين د مانند کلسي پوتريول نيز در درمان اين بيماري با نتايج خوبي همراه بوده است.
ديگر محصولات که شامل موادي مانند آلوئه ورا، جوجوبا، پيريتيون روي و کپسايسين هستند، براي مرطوب کردن، تسکين دادن، کاهش مقياس پوسته‌ها و يا تسکين خارش استفاده مي‌شود.
در پسوريازيس پوست سر کوتاه کردن يا تراشيدن مو باعث تأثير بيشتر درمان‌هاي موضعي مي‌شود.
 
نور درماني
نور درماني، شامل تاباندن نور ماوراء بنفش به پوست به صورت منظم و تحت نظارت پزشکي است. درمان در کلينيک پوست يا در خانه با دستگاه فتوتراپي انجام مي‌شود.
بسياري از اوقات هنگامي که صحبت از درمان با اشعه مي‌شود، بيمار آن را با راديو تراپي يا پرتو درماني يکسان تصور مي‌کند، در حاليکه غالباً منظور از درمان با اشعه در پسوريازيس در واقع درمان با طول موج‌هاي خاصي از نور مي‌باشد. درواقع در اين روش که از قديمي ترين روش‌هاي درماني در بيماري‌هاي جلدي مي‌باشد، بيمار پس از مصرف دارويي به نام پسورالن (P)، که از عصاره گياهان خانواده هويج بدست مي‌آيد، در برابر اشعه ماوراء بنفش (UVA) قرار مي‌گيرد. از همين روست که به اين روش درماني، PUVA درماني گفته مي‌شود. هرچند PUVA درماني نيز عاري از عارضه نمي‌باشد، اما در کل روش بسيار مؤثري در درمان پسوريازيس‌هاي وسيع و مقاوم بوده و معمولاً تا ماه‌ها تأثير آن پايدار باقي مي‌ماند. امروزه علاوه بر PUVA از طيف‌هاي اختصاصي‌تري از ماوراء بنفش همچون UVB نيز در درمان پسوريازيس استفاده مي‌شود. اين روش‌هاي درماني غالباً در بخش‌هاي پوست بيمارستان‌ها، مراکز تخصصي پوست و گاهي نيز در مطب پزشکان و يا با استفاده از نور خورشيد انجام مي‌شود.
 
داروهاي سيستميک
داروهاي سيستميک داروهاي تجويزي است که به صورت خوراکي يا تزريقي مي‌باشد و در سراسر بدن کار مي‌کند. آنها معمولا براي افراد با پسوريازيس متوسط ??تا شديد و ورم مفاصل پسورياتيک استفاده مي‌شوند.
معمولاً متوترکسات اولين دارويي است که براي اين منظور بکار مي‌رود. اين دارو که در سال 1951 براي اولين بار در درمان پسوريازيس مصرف شد تکثير سلول‌هاي پوست را کم کرده و غالباً بخوبي بيماري را کنترل مي‌کند. متوترکسات مي‌تواند هم بصورت خوراکي و هم تزريقي مصرف شود و غالباً پس از چند هفته اثر آن ظاهر مي‌شود.
همچنين مشتقات ويتامين آ که به رتينوئيدها معروف هستند مانند اسي‌ترتين با کاستن تکثير سلول‌هاي پوست، باعث بهبودي پسوريازيس مي‌شوند. از داروهاي ديگر مي‌توان به سيکلوسپورين و هيدروکسي اوره اشاره کرد. طبيعي است که تمام اين داروها با نظر پزشک تجويز شده و براي اطمينان از بي‌عارضه بودن آنها، انجام آزمايش‌هاي پايه و دوره‌اي ضروري است.
در هر حال، آنچه در مورد داروهاي سيستميک در پسوريازيس بسيار اهميت دارد، اين است که بجز موارد استثنايي، نبايد از کورتيکواستروئيدهاي خوراکي يا تزريقي در اين بيماري استفاده شود. مصرف اين داروها، اگرچه ممکن است باعث بهبودي ظاهري اوليه شوند، ولي متعاقباً علاوه بر اثرات سوء متعددي که دارند، باعث شعله‌ور شدن بيماري يا تبديل شدن آن به اشکال خطيرتر را دارند.
نکته ديگري که بسيار اهميت دارد، اين است که هنگامي که يک خانم مبتلا به پسوريازيس در سنين باروري تحت درمان با داروهاي سيستميک قرار مي‌گيرد، بايد بدقت از نظر پيشگيري از بارداري توجيه شود. در مورد برخي از اين داروها حتي تا ماهها پس از قطع دارو نيز بارداري مي‌تواند خطراتي براي جنين در پي داشته باشد.
 
داروهاي بيولوژيک
داروهاي بيولوژيک معمولاً براي پسوريازيس متوسط ??تا شديد و ورم مفاصل پسورياتيک که به درمان‌هاي ديگر پاسخ نمي‌دهد تجويز مي‌شوند. آنها توسط تزريق يا داخل وريدي (IV) وارد بدن مي‌شوند.
با شناخت بهتري که از چگونگي ايجاد شدن بيماري پسوريازيس طي سال‌هاي اخير حاصل شده است و با عنايت به اين نکته که سيستم ايمني نقش مهمي در ايجاد شدن بيماري دارد، طي چند سال گذشته طيف جديدي از داروها غالباً به روش زيست‌فناوري (بيوتکنولوژي) ساخته شده‌اند که قادرند با تصحيح اختلالات حاصل شده از پسوريازيس، بيماري را بهبود بخشند. اين داروها که غالباً به داروهاي «بيولوژيک» معروفند، گاهي اوقات با نتايج بسيار درخشاني همراه هستند اما نکته مهم در مورد آنها قيمت بسيار بالاي آنهاست و از اين رو فعلاً فقط در موارد بسيار شديد بيماري مصرف مي‌شوند.
 
درمان‌هاي جديد خوراکي
درمان جديد خوراکي با مهار مولکول خاص در ارتباط با التهاب، بهبود نشانه‌هاي بيماري پسوريازيس را به همراه دارد. برخلاف بيولوژيک‌ها، که از منابع زنده به دست آمده و بايد از طريق تزريق يا انفوزيون تجويز شود، اين درمان را مي‌توان به طور موثر به عنوان قرص‌هاي خوراکي تحويل داد.
 
مديريت خارش
خارش پسوريازيس ممکن است تاثير بيشتري در کيفيت زندگي از اثر قابل مشاهده‌اي از اين بيماري را داشته باشد. با اين حال، درمان پسوريازيس نيز مي‌تواند به شدت اين نشانه‌ها و توانايي خود براي مقابله با پسوريازيس را روز به روز بهبود بخشد.
 
درمان خانگي
راه‌هاي کمک به خارش و تسکين درد در افراد مبتلا به پسوريازيس عبارتند از:
  • پوست را آغشته نگه داريد. اين اولين گام در کنترل خارش است به دليل آن که قرمزي و خارش را کاهش مي‌دهد و کمک مي‌کند تا پوست التيام بخشد. متخصصين پوست توصيه به استفاده از کرم و پماد غليظ براي نگهداشتن آب در پوست مي‌کنند. حتي روغن پخت و پز نيز مي‌تواند جايگزين مقرون به صرفه براي مرطوب کننده تجاري باشد.
  • به حداقل رساندن مقياس پوسته پوسته‌ها. استفاده از محصول نرم‌کننده (کراتوليتيک) براي کاهش پوست اضافي و جلوگيري از پلاک پسوريازيس از ترک خوردگي و پوسته پوسته شدن.
  • دوش آب سرد و کمپرس سرد نيز مي‌تواند خارش را تسکين دهد. از حمام کردن در آب بسيار گرم خودداري کنيد و سعي کنيد به محدود کردن دوش گرفتن به 10 دقيقه يا کمتر. آب گرم مي‌تواند باعث تحريکات پوستي شود و خشکي را تشديد کند. استفاده از لوسيون پس از شستشو براي نگهداشتن رطوبت توصيه مي‌شود. قرار دادن لوسيون خنک‌کننده در يخچال و فريزر قبل از استفاده مي‌تواند کمک به افزايش تسکين خارش کند.