لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
سینوزیت - Sinusitis
نام های دیگر: sinus infection، کاوک‌ آماس
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

کاوک‌آماس يا سينوزيت (Sinusitis) آماس حاد يا مزمن لايه مخاطي در يک يا چند حفره اطراف بيني است.
سينوس‌ها حفره‌هاي مملو از هوا در استخوان‌هاي جمجمه و صورت هستند. هر عاملي که موجب پرشدن و گرفتگي آن‌ها توسط موکوس يا چرک شود، سينوزيت ايجاد خواهد کرد. سرماخوردگي، حساسيت و انحراف تيغه بيني از عوامل اين بيماري هستند. درد، تب خفيف، ترشحات بيني و حلق خصوصاً در صبح‌ها از علائم اين بيماري هستند. سردردهاي صبح‌گاهي در زمان بيدار شدن از خواب به صورت کاملاً مشخص به وجود مشکلي در سينوس اشاره دارد. همچنين درد در پيشاني، در محل سينوس‌هاي پيشاني در زمان لمس، درد در فک و دندان‌هاي بالايي و دردناکي گونه‌ها در زمان لمس‌کردن (در اثر عفونت سينوس‌هاي فک بالا)، تورم يا درد بافت اطراف چشم‌ها يا کناره‌هاي بيني، اختلال در حس بويايي و گرفتگي بيني از ديگر نشانه‌هاي بيماري هستند.
 
همچنين آسيب فعاليت مژک‌هاي ريز حلق و بيني در افرادي که سيگار مي‌کشند و يا کساني که در محيطي با آلودگي هواي شديد زندگي مي‌کنند موجب خشکي مخاط بيني و سينوس‌ها و در نهايت عفونت سينوس مي‌شود. شنا کردن و خصوصاً شيرجه‌زدن در استخرهاي آلوده که آب آلوده با فشار وارد حفرات سينوس‌ها شود ممکن است منجر به عفونت سينوس‌ها شود. سينوزيت هوايي به‌دنبال تغييرات فشار هوا در پروازهاي با ارتفاع زياد مي‌تواند موجب انسداد سوراخ‌هاي سينوس‌ها و ايجاد فشار منفي و ترشح در سينوس‌ها و بالاخره سينوزيت شود.
 
در بسياري از موارد ممکن است سينوزيت ناشي از آلرژي با سينوزيت عفوني اشتباه شود. به طور معمول گرفتگي ناشي از آلرژي را رينيت آلرژيک مي‌نامند و پزشکان از ناميدن سينوزيت بر آن دوري مي‌کنند. همچنين گاه ميگرن با سردردهاي سينوزيتي اشتباه گرفته شود. سينوزيت مي‌تواند در کودکان با سنين مختلف، نشانه‌هاي متفاوتي ايجاد کند. کودکان کم سن‌تر بيشتر نشانه‌هاي شبيه به سرماخوردگي دارند که شامل آبريزش و گرفتگي بيني و تب ملايم مي‌شود.
 
انواع سينوزيت
براساس موقعيت
در هر طرف صورت 4 عدد سينوس وجود دارد که عبارت‌اند از:
1- سينوس فکي (maxillary sinuses): در زير چشم و در استخوان گونه واقع است. سينوزيت فکي باعث ايجاد درد و احساس فشار در گونه‌ها مي‌شود (دندان‌درد و سردرد).
2- سينوس پيشاني (frontal sinuses): در بالاي چشم و در استخوان پيشاني قرار دارد. سينوس‌هاي پيشاني تا سن 5-10 سالگي وجود ندارند. اين سينوس‌ها از سن 7 سالگي به بعد پديد مي‌آيند. سينوزيت پيشاني باعث ايجاد درد و احساس فشار در بالاي چشم‌ها مي‌شود (سردرد).
3-سينوس پرويزني (ethmoid sinuses): بين چشم و بيني و در استخوان پرويزني واقع است. سينوس‌هاي فکي و پرويزني از بدو تولد وجود داشته و تا 18 سالگي به رشد خود ادامه مي‌دهند. سينوزيت پرويزني باعث ايجاد درد و احساس فشار بين بيني و چشم‌ها مي‌شود (سردرد).
4- سينوس شب‌پره‌اي (sphenoid sinuses): در پشت سينوس پرويزني و چشم و در مرکز استخوان جمجمه، زير غده هيپوفيز قرار دارد. سينوسهاي شب پره‌اي در سنين بلوغ ظاهر مي‌گردند. سينوزيت شب پره‌اي باعث ايجاد درد و احساس فشار پشت چشم‌ها مي‌شود.
 
براساس دوره
سينوزيت براساس دوره بيماري به سه دسته حاد (کم‌تر از 4 هفته)، زيرحاد (4 تا 8 هفته) و مزمن (بيش‌تر از 8 هفته) تقسيم مي‌شود.

علائم

نشانه‌هاي مشترک شامل درد صورت، سردرد، و تب در پي بيماري پيشين ويروسي دستگاه تنفس بالايي هستند. در معاينات فيزيکي، افراد مبتلا به سينوزيت، معمولاً داراي تب، ترشح بيني، و حساس شدن سينوس‌ها هستند. نتيجه معاينه مي‌تواند توسط عکس‌برداري اشعه اکس از سينوس‌ها و کشت مواد به‌دست‌آمده از سينوس‌ها تأييد شود.
 
نشانه‌هاي سينوزيت مزمن شامل گرايش به سرماخوردگي، تخليه چرکين بيني، مشکل در تنفس، ازدست‌دادن بويايي، و گهگاه سردرد هستند. بايد توجه داشت که در بسياري از موارد سردردهاي سينوزيتي در واقع ميگرن هستند.

درمان

پيشگيري:
براي دچارنشدن به سينوزيت به‌هنگام ابتلا به سرماخوردگي و يا حمله‌هاي آلرژيک بايد سينوس‌هارا در اين مواقع مرتب پاک کرد:
  • استفاده از داروهاي ضد احتقان خوراکي و يا قطره يا افشانه ضد احتقان بيني (براي دوره کوتاه)
  • فين‌کردن و پاکيزه‌نگاه‌داشتن بيني از ترشحات
  • نوشيدن آب به مقدار زياد براي رقيق ماندن ترشح‌هاي بيني
  • پرهيز از مسافرت‌هاي هوايي در موقع ابتلا به سرماخوردگي و آلرژي
  • پرهيز از مواد آلرژي‌زا در صورت مبتلا بودن به آلرژي و استفاده از آنتي‌هيستامين و افشانه بيني براي کنترل آلرژي
  • با استفاده از روش‌هايي مي‌توان خطر ابتلا به سينوزيت را به‌خصوص در افرادي که مستعد بيماري هستند، کاهش داد:
  • مرطوب نگه‌داشتن هواي منزل
  • استفاده از جاروبرقي‌هايي که فيلتر هوا دارند
  • دوري از حيوانات خانگي
  • در صورت داشتن آلرژي، گذراندن يک دوره درمان ضدآلرژي به‌صورت تزريقي
  • نکشيدن سيگار
  • مصرف‌ ننمودن الکل
  • استفاده از افشانه هاي ضداحتقان پيش از شنا يا غواصي
 
درمان:
درمان سينوزيت حاد در وهله اول بر رفع عفونت ارگانيسم با استفاده از آنتي‌بيوتيک‌هاي سيستمي مانند پنسيلين و ترغيب زهکشي سينوس‌ها با استفاده از قطره‌هاي رگ‌تنگ‌کنِ (vasoconstrictor) بيني و مواد تنفسي است. اگر عفونت پابرجاماند، چرک موجود در هر سينوس ممکن است نياز باشد که توسط يک جرّاحي جزئي که به نام لاواژ (lavage) شناخته مي‌شود، که در آن سينوس‌ها توسط آب يا محلول آب‌نمک شستشو مي‌شوند، برطرف شود.
 
براي درمان سينوزيت مزمن در ابتدا از آنتي‌بيوتيک‌ها (از جمله کواموکسي کلاو)، کشت ارگانيسم‌ها (باکتري‌ها يا غيره) و لاواژ استفاده مي‌شود.
اگر درمان با آنتي‌بيوتيک يا لاواژ مکرر شرايط را بهبود نبخشيد، اسپري‌هاي استروئيدي ممکن است براي بهبود ورم و آنتي‌هيستامين‌ها براي بهبود واکنش‌هاي آلرژيک تجويز شوند. البته آنتي‌هيستامين‌ها به‌عنوان يک عارضه، مي‌توانند موجب ترشح موکوس خشک و غليظ شوند. در حالت‌هاي شديد جرّاحي اِندوسکوپيک ممکن است براي برطرف‌سازي گرفتگي‌ها نياز باشد.