لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
حصبه - Typhoid fever
نام های دیگر: تب روده،تب تيفوئيد،مطبقه
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

حَصْبه (نام‌هاي ديگر: تب روده، تب تيفوئيد، مطبقه) يک بيماري عفوني است، که در اثر باکتري سالمونلا تيفي (انگليسي: Salemonella Typhi) ايجاد مي‌شود، اين بيماري واگيردار بوده و از طريق آب و غذاي آلوده گسترش مي‌يابد و معمولاً با تب بالا، اسهال، بي‌اشتهايي و سردرد بروز مي‌کند.
ميکروب حصبه در آبهاي گل آلود تا يکماه و در يخ تا 3 ماه زنده مي‌ماند، در اثر گرماي 60 تا 100 درجه از ميان مي‌رود و بخصوص نور آفتاب به سرعت سبب انهدام ميکروب مي‌شود. در برابر خشکي هم تا دو ماه مقاومت دارد.
حصبه ممکن است به شکل تک‌گير يا همه‌گير درآيد در فصل پائيز و تابستان بيشتر بصورت همه گير در مي‌آيد، اين همه گيري بخصوص در اجتماعات مانند سربازخانه‌ها و مدارس ديده مي‌شود. اين بيماري در ايران در تمام فصول فراوان است ولي در تابستان و پائيز بيشتر است.
در زمان جنگ که تمام اين شرايط موجود است شيوع اين بيماري چشمگير است. افراد تازه‌وارد که به مناطق آلوده وارد مي‌شوند بيشتر از افراد بومي مبتلا مي‌گردند، کم شدن ترشح اسيد معده هم در آلودگي مؤثر است زيرا اسيد معده خاصيت ميکروب‌کشي دارد.
 
راه‌هاي سرايت بيماري
ميکروب بيماري تيفوئيد از راه دهان وارد دستگاه گوارش شده و از آنجا به ساير نقاط بدن مي‌رسد و نشانه‌هاي بيماري را پديدار مي‌سازد، ميکروب باسيل از راه مدفوع به خارج راه مي‌يابد مدفوع و صفرا در دوران استقرار بيماري آلوده مي‌باشند. گاهي در ادرار و استفراغ بيماران نيز باسيل وجود دارد. بيشتر بيماران در دوران نقاهت هم عامل انتشار ميکروب بشمار مي‌روند.
 
  • سرايت مستقيم: پرستاران و مراقبان بيماران از راه دستهاي خود آلوده مي‌گردند. آنهائي که لگن بيمار را برمي‌دارند و يا لباس و ملحفه‌هاي وي را عوض مي‌کنند و در معرض آلودگي مستقيم قرار دارند؛ بنابراين اگر کمال نظافت بعد از تماس با مريض رعايت شود آلودگي ناچيز خواهد شد. برخي از پزشکان حصبه را بيماري دستهاي کثيف ناميده‌اند.
  • سرايت غيرمستقيم: آب - بهترين منبع آلودگي را تشکيل مي‌دهد و اين مطلب درآلودگي‌هاي لوله‌هاي آب يک محله يا يک قنات و آلوده کردن تعداد زيادي از افراد با ثبات مي‌رسد، گذشته از آب، مواد غذائي، شير و سبزيجات و نرم تنان دريايي (صدفهاو ميگوو...) نيز ممکن است توسط آب آلوده گردند.
  • پيش از اين يخ غيربهداشتي يک عامل انتقال بيماري در ايران به‌شمار مي‌رفت.
  • آلودگي شير، پنير تازه توسط آب آلوده يا دستهاي آلوده ديده شده‌است.
  • سبزيجات، سبزيجاتي را که با کود انساني مي‌کارند احتمال آلودگي آن زياد است.
  • نرم‌تنان دريائي و صدف‌ها و ميگو غيره يکي از منابع آلودگي در کشورهاي اروپايي به‌شمار مي‌آيند. صدفهائي که در مسير پساب و رودخانه‌هاي کثيف قرار مي‌گيرند آلوده مي‌شوند.
  • مگس هم عامل مهمي در پخش بيماري است.
  • در آزمايشگاهها افرادي که با کشت و مطالعات اين ميکروبها سروکار دارند ممکن است تصادفاً آلوده گردند، پزشکان بخش‌هاي عفوني هم بدلايل بالا بيشتر در معرض آلودگي مي‌باشند.
  • پودر گوشت، تخم مرغ و ساير مواد غذائي هم ممکن است عامل سرايت بيماري باشند.

علائم

بيماري به آرامي شروع مي‌شود: تب مختصر، خستگي، سرگيجه، کوفتگي، خواب مختل، دهان تلخ و يبوست. بتدريج اين علائم شدت مي‌يابد، بعلاوه سردرد شديد، درد پيشاني بوجود مي‌آيد، درد کمر و گردن و بيحالي عارض مي‌شود، شکم نفخ پيدا کرده کمي دردناک مي‌شود مخصوصاً در پهلوي راست و پائين شکم درد محسوس مي‌باشد يا بجاي يبوست اسهال فرا مي‌رسد.
طحال بزرگ مي‌شود گاهي خون دماغ وجود دارد. بسياري از بيماران در چند روز اول بيماري سرفه کرده و نشانه‌هاي يک برونشيت حاد را دارند. صبحها تب کم بوده و شبها بالا مي‌رود تا اينکه در ظرف 4 تا 5 روز تب به 41 درجه مي‌رسد، نبض نسبت به تب کندتر مي‌باشد.
 
5 تا 8 روز علائم شدت مي‌يابد يعني استقرار بيماري فرا مي‌رسد بيمار در رختخواب خود بيحرکت مي‌افتد و نسبت به اطرافيان بي اعتنا مي‌باشد و يا اينکه در بيحالي و کوفتگي عميقي غوطه ور مي‌باشد گاهي هذيان و بي خوابي وجود دارد، بيمار اشياء مبهمي را در هوا جستجو مي‌کند، عطش زياد دارد لبها و زبان خشک است، اشتها کم است نفخ شکم زياد و در لمس پهلوي راست و پائين شکم درد وجود دارد. در حصبه سخت، اسهال آبکي وجود دارد. تب دائماً در 40 درجه سانتيگراد باقي‌مانده، صبح و شب کمي با هم اختلاف دارد يعني صبحها کمتر و شبها زيادتر است.

درمان

  • رژيم غذائي و الکتروليت: بايد به بيماران مقادير کافي مايع رسانده شود و براي اين منظور تشويق بيماران به نوشيدن مايعات زياد لازم است. توجه به تعادل آب و الکتروليت هنوز مهمترين و فوري‌ترين اقدام است.
  • درمان با آنتي بيوتيکها با توصيه پزشک که معمولاً کينولونها يا سفالوسپورين‌ها هستند.