لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
عفونت ادراری - Urinary tract infection
نام های دیگر: UTI،bladder infection
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

عفونت دستگاه ادراري (UTI) نوعي عفونت باکتريايي است که بر بخشي از دستگاه ادراري تأثير مي‌گذارد. هنگامي که عفونت دستگاه ادراري تحتاني را مبتلا مي‌کند سيستيت ساده (عفونت مثانه) ناميده مي‌شود و هنگامي که بر دستگاه ادراري فوقاني تأثير مي‌گذارد به آن پيلونفريت (عفونت کليه) گفته مي‌شود.علائم مربوط به دستگاه ادراري تحتاني عبارتند از دفع ادرار همراه با درد و يا تکرر ادرار يا اضطرار براي ادرار (يا هر دو)، در حالي که علائم مربوط به پيلونفريت عبارتند از تب و درد پهلو به همراه علائم مربوط به عفونت دستگاه ادراري تحتاني. اين علائم در افراد مسن و يا بسيار کم سن و سال ممکن است مبهم و يا نامشخص باشند. عامل اصلي هر دو نوع عفونت مذکور اشرشيا کلي است، با اين حال ندرتاً باکتري‌هاي ديگر، ويروسها يا قارچ نيز ممکن است موجب آن شوند. عفونت‌هاي دستگاه ادراري معمولاً در زنان نسبت به مردان بيشتر رخ مي‌دهد، چرا که نيمي از زنان در طول زندگي خود حداقل به يک عفونت مبتلا مي‌شوند.
 
بروز مجدد بيماري امري شايع است. عوامل خطرساز عبارتند از: آناتومي بدن زنان، مقاربت جنسي و سابقه خانوادگي. پيلونفريت در صورت بروز معمولاً پس از عفونت مثانه ظاهر مي‌شود، اما ممکن است ناشي از عفونت منتقله از راه خون نيز باشد. تشخيص اين بيماري در زنان سالم و جوان تنها بر اساس علائم امکان‌پذير است. در افرادي که علائم آن‌ها مبهم است، ممکن است تشخيص بيماري مشکل باشد زيرا ممکن است باکتري‌ها وجود داشته باشد، اما عفونتي مشاهده نشود. در موارد پيچيده و يا در صورتي که درمان با شکست مواجه شود، ممکن است کشت ادرار مفيد باشد. در افراد مبتلا به عفونت‌هاي مکرر، مي‌توان از دوز پايين آنتي بيوتيکها به‌عنوان اقدام پيشگيرانه استفاده کرد.
 
در موارد غيرپيچيده، عفونت‌هاي دستگاه ادراري را مي‌توان به‌راحتي با مصرف آنتي بيوتيک در يک دوره کوتاه درمان کرد، اگرچه مقاومت در برابر بسياري از آنتي بيوتيک‌هاي مورد استفاده براي درمان اين بيماري در حال افزايش است. در موارد پيچيده، ممکن است لازم باشد دوره‌هاي درمان طولاني‌تر شوند و يا نياز به تزريق آنتي بيوتيک وريدي باشد، و در صورتي که علائم در طي دو يا سه روز بهبود پيدا نکرد، لازم است آزمايش‌هاي تشخيصي بيشتري انجام گردد. در زنان، عفونت‌هاي دستگاه ادراري شايع‌ترين شکل عفونت‌هاي باکتريايي است و هر سال 10% به ميزان عفونت‌هاي دستگاه ادراري افزوده مي‌شود.
 
علت
آميزش جنسي
در زنان جوان فعال از نظر جنسي، فعاليت جنسي علت 75-90% عفونت‌هاي مثانه است و خطر عفونت با تعداد دفعات آميزش جنسي رابطه دارد. اصطلاح "سيستيت ماه عسل" به پديده عفونت‌هاي مکرر ادراري در اوايل ازدواج اطلاق مي‌شود. در زنان پس از يائسگي، فعاليت جنسي تأثيري بر خطر ابتلا به UTI ندارد. استفاده از اسپرم‌کش جداي از تعداد دفعات آميزش جنسي خطر ابتلا به UTI را افزايش مي‌دهد. زنان نسبت به مردان بيشتر مستعد ابتلا به UTI هستند زيرا در زنان مجراي خروجي مثانه بسيار کوتاه‌تر بوده و به مقعد نزديک‌تر است. از آنجا که سطح استروژن در زنان با يائسگي کاهش مي‌يابد، خطر ابتلاي آن‌ها به عفونت‌هاي دستگاه ادراري به‌علت از دست رفتن فلور واژن که نقشي حفاظت‌کننده دارد، افزايش مي‌يابد.
 
سوندهاي ادراري
سوند ادراري خطر ابتلا به عفونت‌هاي دستگاه ادراري را افزايش مي‌دهد.خطر ابتلا به باکتريوري (وجود باکتري در ادرار) بين سه تا شش درصد در هر روز بوده و آنتي بيوتيک‌هاي پروفيلاکسي در کاهش عفونت‌هاي داراي علائم مؤثر نيستند.خطر عفونت مربوطه را مي‌توان با سوندگذاري صرفاً در صورت نياز، استفاده از روش آسپتيک براي وارد کردن سوند و تخليه بسته و بدون مانع کاهش داد.
 
ساير
ممکن است استعداد بروز عفونت‌هاي مثانه در خانواده وجود داشته باشد.ساير عوامل خطرساز عبارتند از ديابت، ختنه نشده بودن، و داشتن پروستات بزرگ.عوامل پيچيده‌کننده وضعيت نسبتاً مبهم بوده و شامل استعداد آناتوميکي، عملکردي، و يا اختلالات متابوليکي مي‌باشد.درمان عفونت پيچيده‌تر دستگاه ادراري دشوار است و معمولاً نياز به ارزيابي، درمان و پيگيري تهاجمي‌تر دارد. . در کودکان، عفونت‌هاي دستگاه ادراري با ريفلاکس مثانه به حالب (حرکت‌هاي غيرطبيعي ادرار از مثانه به حالبها يا کليهها) و يبوست ارتباط دارد.
افراد داراي آسيب طناب نخاعي بيشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت‌هاي دستگاه ادراري هستند و بخشي از اين امر به دليل استفاده مداوم از سوند بوده و بخشي ديگر به دليل اختلال در دفع ادرار است. . اين شايع‌ترين علت بروز عفونت در اين افراد و همچنين شايع‌ترين علت بستري شدن در بيمارستان است.علاوه بر اين به نظر مي‌رسد استفاده ازآب ذغال اخته و يا مکمل‌هاي ذغال اخته در پيشگيري و درمان اين افراد مؤثر نباشد.
 
پيدايش بيماري
باکتري که باعث عفونت دستگاه ادراري مي‌شود به‌طور معمول از طريق مجراي خروجي مثانه وارد آن مي‌شود. با اين حال ممکن است عفونت از طريق خون و يا لنف نيز رخ دهد.اعتقاد بر اين است که اين باکتري معمولاً از روده به مجراي خروجي مثانه منتقل مي‌شود، و خطر اين مسئله در زنان به علت آناتومي آن‌ها بيشتر است. باکتري E. Coli پس از راه پيدا کردن به مثانه قادر است به ديواره مثانه بچسبد و بيوفيلم مقاوم در برابر پاسخ ايمني بدن را تشکيل دهد.

علائم

به عفونت دستگاه ادراري تحتاني، عفونت مثانه نيز گفته مي‌شود. شايع‌ترين علائم آن عبارتند از سوزش به هنگام ادرار کردن و نياز به ادرار مکرر (و يا اضطرار براي ادرار) در صورت فقدان جريان واژني و درد قابل توجه. . اين علائم ممکن است متوسط يا شديد باشند و در زنان سالم به طور متوسط شش روز طول مي‌کشد. ممکن است مقداري درد در بالاي استخوان شرمگاهي يا پايين کمر وجود داشته باشد.افرادي که دچار عفونت دستگاه ادراري فوقاني يا پيلونفريت مي‌شوند، ممکن است علاوه بر علائم رايج عفونت دستگاه ادراري تحتاني درد پهلو، تب، و يا حالت تهوع و استفراغ را بروز دهند. ندرتاً ممکن است ادرار خوني باشد يا داراي پيوري قابل مشاهده (چرک در ادرار) باشد.).
 
در کودکان
در کودکان خردسال، ممکن است تنها علامت عفونت دستگاه ادراري (UTI) تب باشد. به دليل فقدان علائم واضح‌تر، وقتي دختران کوچکتر از دو سال و يا پسران ختنه نشده کوچکتر از يک سال دچار تب مي‌شوند، بسياري از انجمن‌هاي پزشکي توصيه مي‌کنند که کشت ادرار صورت بگيرد. . ممکن است نوزادان خوب غذا نخورند، استفراغ کنند، بيشتر بخوابند، و يا نشانه‌هاي يرقان را از خود نشان دهند.در کودکان بزرگتر، ممکن است دوباره بي‌اختياري ادرار (از دست دادن کنترل مثانه) رخ دهد.
 
در سالمندان
علائم دستگاه ادراري غالباً در سالمندان مشاهده نمي‌شود.نشانه‌هاي مذکور ممکن است مبهم و همراه با بي‌اختياري باشد، و تنها علائم موجود تغيير در وضعيت ذهني يا خستگي باشد. گرچه در برخي موارد نخستين نشانه‌اي که ارائه دهنده مراقبت‌هاي بهداشتي با آن مواجه مي‌شود عفونت خوني يا عفونت در خون است. اين واقعيت که بسياري از افراد مسن پيشاپيش دچار بي‌اختياري و يا زوال عقل شده‌اند ممکن است کار تشخيص را پيچيده‌تر کند.

درمان

مهمترين مبناي درمان استفاده از آنتي بيوتيکها است. گاهي اوقات در طول چند روز اول علاوه بر آنتي بيوتيک، فنازوپيريدين تجويز مي‌شود تا به تسکين سوزش و رفع اضطرار ناشي از عفونت مثانه کمک کند. با اين حال، با توجه به مشکلات ايمني ناشي از استفاده از آن و به‌ويژه افزايش خطر ابتلا به متهموگلوبينمي (ميزان متهموگلوبين بالاتر از سطح عادي در خون) استفاده مداوم از آن توصيه نمي‌شود. ممکن است استامينوفن (پاراستامول) نيز براي تب استفاده شود.
در زناني که عفونت دستگاه ادراري ساده به‌طور مکرر در آن‌ها رخ مي‌دهد، تنها در صورتي که درمان اوليه با شکست مواجه گردد، ممکن است خوددرماني پس از بروز علائم و پيگيري پزشکي منجر به بهبود شود.نسخه آنتي بيوتيک را مي‌توان از طريق تلفن به داروساز اعلام کرد.
 
غيرپيچيده
عفونت‌هاي غيرپيچيده را مي‌توان تنها بر اساس علائم تشخيص داد و درمان کرد. آنتي بيوتيک‌هاي خوراکي نظير تري‌متوپريم/سولفامتوکسازول (TMP / SMX)، سفالوسپورينها، نيتروفورانتوئين و يا فلوروکينولون زمان بهبود را به‌طور قابل ملاحظه‌اي کوتاه مي‌کنند و به همان اندازه مؤثر هستند. معمولاً يک دوره درمان سه روزه با تري‌متوپريم، TMP/SMX يا يک فلوروکينولون کفايت مي‌کند، حال آن که درمان با نيتروفورانتوئين به 5 - 7 روز زمان نياز دارد.با شروع درمان، علائم بايد در عرض 36 ساعت بهبود پيدا کند.در حدود 50% از افراد بدون درمان طي چند روز يا چند هفته بهبود مي‌يابند. انجمن بيماري‌هاي عفوني آمريکا استفاده از فلوروکينولون به‌عنوان نخستين درمان را به دليل نگراني از ايجاد مقاومت در برابر اين دسته از داروها توصيه نمي‌کند. با وجود هشدار مذکور، در اثر استفاده وسيع از تمام اين داروها، مقاومت‌هايي در برابر آن‌ها به‌وجود آمده است. در برخي از کشورها تري متوپريم به تنهايي معادل TMP/SMX محسوب مي‌شود. در عفونت‌هاي ساده دستگاه ادراري در کودکان، آن‌ها اغلب به يک دوره سه روزه آنتي بيوتيک پاسخ مي‌دهند.
 
پيلونفريت
پيلونفريت نسبت به عفونت مثانه ساده و با استفاده از دوره طولاني‌تر آنتي بيوتيک‌هاي خوراکي و يا آنتي بيوتيک‌هاي داخل وريدي به‌صورت بهتري درمان مي‌شود. به طور معمول در نواحي که ميزان مقاومت کمتر از 10% است، يک دوره هفت روزه مصرف فلوروکينولون خوراکي سيپروفلوکساسين مورد استفاده قرار مي‌گيرد.اگر ميزان مقاومت برخي نواحي بيش از 10% باشد، اغلب يک دوز داخل وريدي سفترياکسون تجويز مي‌شود. ممکن است لازم باشد کساني که علائم شديدتري دارند، در بيمارستان بستري شوند تا به‌طور مداوم آنتي بيوتيک دريافت کنند.اگر علائم پس از دو يا سه روز از شروع درمان بهبود پيدا نکند، ممکن است عوارضي نظير انسداد ادراري ناشي از سنگ کليه در نظر گرفته شود.