لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
واریکوسل - Varicocele
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

واريکوسل (به انگليسي: Varicocele) اتساع و پيچ خوردگي غيرطبيعي شبکه وريدي (سياهرگي) بالاي بيضه‌ها است. شيوع آن زير 10 سال نادر است ولي در بالغين جوان 15% و در مردان نابارور 20 تا 40% مي‌باشد. در کساني که با ناباروري ثانويه مراجعه مي‌نمايند، يعني قبلاً بچه‌دار شده‌اند شيوع آن به 70% مي‌رسد. 90% موارد طرف چپ و در 10% موارد دوطرفه است. علت اين پديده طولاني‌تر بودن وريد تخليه‌کننده خون بيضه چپ به وريد کليوي و همچنين زاويه عمودي‌تر آن نسبت به سمت راست مي‌باشد.
 
بيماري‌زايي

واريکوسل شايع‌ترين علت قابل اصلاح ناباروري در مردان مي‌باشد. علت ايجاد ان اختلال در تخليه وريدي يا نارسايي دريچه‌هاي وريدي بيضه است. نظريه‌هاي گوناگوني در مورد مکانيسم آسيب بيضه‌ها وجود دارد که مهمترين آنها عبارتند از: افزايش دماي بيضه‌ها يا کاهش جريان خون و اکسيژن رساني يا انتقال مواد و متابوليتهاي کليه‌ها و غدد فوق کليه به بيضه‌ها و يا ترکيبي از اينها. واريکوسل مي‌تواند باعث کاهش رشد بيضه و در نهايت کوچک شدن بيضه گردد. همچنين با اثر بر اسپرمها باعث کاهش حرکت و تعداد آنها و تغيير مورفولوژي (شکل ظاهري) آنها خواهد شد. واريکوسل به طور مستقيم اثري بر توانايي جنسي يا ايجاد انزال زودرس ندارد.
در بيماري که با ناباروري و واريکوسل مراجعه مي‌نمايد علاوه بر معاينه و شرح حال بايد حداقل دو يا سه آزمايش مني براي تصميم گيري وجود داشته باشد. با توجه به حساسيت آزمايش بايد در آزمايشگاهي انجام گردد که به طور تخصصي اين آزمايش را انجام مي‌دهند.
 
معاينه بايد با دست و ابتدا در حالت ايستاده و سپس در حالت خوابيده انجام گردد تا مشخص شود آيا با دراز کشيدن واريکوسل کاهش چشمگير پيدا مي‌کند يا نه که اگر نکرد سونوگرافي شکم و لگن براي بررسي بيشتر انجام گردد. در زمان معاينه ممکن است وريدها مانند واريس پا قابل مشاهده باشند يا مانند کيسه پر از کرم قابل لمس باشند يا بازور زدن قابل لمس شوند که اين معيارها بيانگر شدت واريکوسل مي‌باشد. در تشخيص واريکوسل معاينه باليني حرف اول و آخر را مي‌زند و سونوگرافي براي مواردي به کار مي‌رود که معاينه مشکل باشد مانند بيماران بسيار چاق يا موارد خفيف. البته از سونوگرافي داپلر يا رنگي مي‌توان براي تأييد عود (برگشت خون به سمت بيضه‌ها) پس از عمل کمک گرفت.
 
درجه‌بندي واريکوسل
گريد 1: وريدها هنگام زور زدن قابل لمس مي‌باشند.
گريد 2: وريدها در حالت ايستاده قابل لمس مي‌باشند.
گريد 3: وريدها در حالت ايستاده قابل مشاهده‌اند.
واريکوسل ساب کلينيکال: که با معاينه قابل لمس نيستند ولي با سونوگرافي تشخيص داده مي‌شود.
 
نياز به درمان
واريکوسل يک بيماري خوش‌خيم است اما درمان دارويي ندارد وتنها روش درمان آن جراحي است. تصميم گيري براي عمل بستگي به فاکتورهاي گوناگوني مانند: شدت واريکوسل و سن بيمار و وضعيت باروري (تأهل و داشتن يا نداشتن فرزند) دارد. در مواردي که بيمار واريکوسل گريد دو يا سه داشته باشد و با ناباروري مراجعه نموده باشد نياز به عمل جراحي واريکوسلکتومي دارد. اگر واريکوسل با اختلال در آزمايش مني همراه باشد باز هم نياز به عمل دارد (همان‌طور که گفته شد بايد حداقل دو يا سه آزمايش مني براي تصميم گيري وجود داشته باشد).
در برخي رفرنس‌ها اگرمرد جواني با واريکوسل قابل مشاهده يا قابل لمس (درجه سه يا دو) مراجعه نمايد و فعلاً قصد بچه دارشدن هم نداشته باشد براي پيشگيري از اثرات نامطلوب آن بر باروري توصيه به عمل مي‌شود. درمورد جراحي واريکوسل‌هاي بسيار خفيف يا ساب کلينيکال اختلاف نظر وجود دارد.

علائم

اين بيماري اغلب بدون علامت است و تنها پس از مراجعه به پزشک اورولوژيست و معاينه بيضه ها تشخيص داده مي شود. در تعداد کمي از بيماران هم واريکوسل با علائمي مانند احساس سنگيني در بيضه يا دردهاي خفيف و مبهم، خود را نشان مي دهد. درد ناشي از واريکوسل معمولا در طول روز به علت فعاليت‌هاي جسمي بدتر شود و با خوابيدن به پشت تخفيف مي‌يابد.
:: به نقل از دکتر ورياني ::

درمان

همان‌طور که گفته شد واريکوسل درمان دارويي ندارد و تنها روش درمان آن جراحي است. روشهاي درمان آن يا با روشهاي با برش جراحي است يا با روش آمبوليزاسيون (فرستادن لخته) از طريق پوست. جراحي واريکوسل يا به اصطلاح پزشکي واريکوسلکتومي بستن وريدهاي بيضه مبتلا مي‌باشد که پس از انسداد اين وريدها بتدريج به دليل عدم حرکت خون، وريدهاي مسدود شده کوچک شده و از بين مي‌رود و واريکوسل برطرف مي‌گردد. اين اقدام از طريق برش کوچکي بر روي پوست شکم به طول 4–2 سانتيمتر قابل انجام است.
 
روشهاي جراحي:
1) روش استاندارد طلايي جراحي واريکوسل روش اينگوينال ميکروسکوپيک مي‌باشد که با برش کوچک پايين شکم نزديک خارج ريشه آلت و بالاي بيضه و با کمک ميکروسکوپ انجام مي‌شود. مزيت اين روش حفظ شريان (سرخرگ) و عروق لنفاوي و عصب مي‌باشد و ميزان عود نيز کمتر است (حدود1تا2%).
 
2)روش جراحي اينگوينال که تقريباً مانند روش اول است اما بدون ميکروسکوپ انجام مي‌شود و بنابراين عوارض آن بيشتر است (عود9تا16% و هيدروسل3تا 39%).
 
3) روش جراحي رتروپريتوان که با برشي بالاتر از روش قبلي انجام مي‌شود. عود 11تا15% و هيدروسل 7% ممکن است ايجاد گردد.
 
4) روش جراحي با لاپاروسکوپ که با ايجاد حدود سه سوراخ در شکم و فرستادن گاز به داخل شکم براي ايجاد فضاي کافي براي کار انجام مي‌شود. اما در اين روش احتمال آسيب عروق بزرگ يا روده‌ها يا مثانه و... هر چند ناشايع وجود دارد. هيدروسل 5تا 8% و عود کمتر از 2% است و احتمال آسيب شريان نيز وجود دارد.
 
5) روش آمبوليزاسيون از راه پوست که از راه وريدهاي کنار ران به صورت موضعي لخته خون خود بيمار يا کويل يا مواد سنتتيک و مصنوعي ديگر به داخل وريدها فرستاده مي‌شوند. اين روش نياز به متخصص راديولوژي ماهر در اين زمينه و تجهيزات پيشرفته دارد. عود 4تا11% دارد. اين روش در مواردي که بيش از دو بار واريکوسل عود کرده باشد توصيه مي‌شود.