افسردگی پنهان (خندان): وقتی پشت نقاب شادی، غم پنهان است

 

احتمالا برایتان پیش آمده که دوستی را ببینید که همیشه خندان و پرانرژی به نظر می‌رسد، اما بعدا متوجه شوید که او مدتهاست با افسردگی دست و پنجه نرم می‌کند. این پدیده همان چیزی است که به آن "افسردگی خندان" یا "افسردگی پنهان" می‌گوییم.

افسردگی پنهان چیست؟

 

افسردگی پنهان (که در اصطلاح علمی به آن "افسردگی آتیپیک" یا "افسردگی با علائم غیرمعمول" هم گفته می‌شود) وضعیتی است که فرد علائم افسردگی را تجربه می‌کند، اما در ظاهر توانایی حفظ کارکردهای روزمره و حتی نشان دادن چهره‌ای شاد و موفق را دارد. این افراد اغلب متخصص پنهان کردن احساسات واقعی خود هستند.

 

چرا به آن افسردگی خندان می‌گویند؟

 

زیرا فرد مبتلا در جمع‌ها شاد، فعال و حتی گاهی زندگی‌بخش جمع به نظر می‌رسد. اما وقتی در تنهایی خود قرار می‌گیرد، با احساس پوچی، غم عمیق و خستگی مفرط روبه‌رو می‌شود. این تضاد میان نقاب بیرونی و احساس درونی، تشخیص این نوع افسردگی را بسیار دشوار می‌کند.

 

نشانه‌های هشداردهنده افسردگی پنهان

 

۱. خستگی مفرط و پنهان

 

فرد ممکن است همیشه خسته به نظر برسد، اما این خستگی را به کار زیاد یا کم‌خوابی نسبت دهد. او با زور اراده خود را به فعالیت‌های روزمره می‌رساند، اما درونش احساس فرسودگی کامل می‌کند.

 

۲. اختلالات خواب

 

خواه بی‌خوابی شبانه باشد خواه پرخوابی مفرط (مثلا خوابیدن ۱۲ ساعت در روز)، الگوی خواب این افراد معمولا نامنظم است.

 

۳. تغییر اشتها

 

افزایش وزن ناگهانی یا کاهش وزن بدون رژیم غذایی می‌تواند از نشانه‌ها باشد. برخی افراد پرخوری عصبی پیدا می‌کنند و برخی اشتهای خود را کاملا از دست می‌دهند.

 

۴. تحریک‌پذیری به جای غمگینی

 

در افسردگی پنهان، به جای غم آشکار، ممکن است فرد زودرنج، عصبی و پرخاشگر شود. اطرافیان او را به عنوان کسی که "اعصابش زود به هم می‌ریزد" می‌شناسند.

 

۵. کمال‌گرایی افراطی

 

این افراد اغلب استانداردهای بسیار بالایی برای خود دارند و از شکست یا ناتوانی در رسیدن به این استانداردها به شدت رنج می‌برند.

 

۶. احساس پوچی و بی‌معنایی

 

در خلوت خود، مدام به این فکر می‌کنند که "هدف از زندگی چیست؟" یا "چرا باید ادامه دهم؟" اما این افکار را با کسی در میان نمی‌گذارند.

 

۷. کناره‌گیری تدریجی از روابط

 

فرد ممکن است به تدریج دعوت‌های اجتماعی را رد کند، ارتباطات خود را محدود کند و بهانه‌هایی مانند "کار دارم" یا "خسته‌ام" بیاورد.

 

۸. دردهای جسمانی بدون علت مشخص

 

سردردهای مزمن، درد معده، کمردرد یا دردهای عضلانی که پس از معاینات پزشکی دلیل فیزیکی مشخصی ندارند، می‌توانند نشانه‌های جسمانی افسردگی باشند.

 

چرا افسردگی پنهان خطرناک است؟

 

بزرگترین خطر افسردگی پنهان این است که به دلیل پنهان بودن، فرد دیرتر به درمانگر مراجعه می‌کند. از طرفی، چون اطرافیان متوجه رنج او نمی‌شوند، حمایت عاطفی لازم را دریافت نمی‌کند. این انزوا و تنهایی می‌تواند افکار خودکشی را در فرد تقویت کند، بدون اینکه کسی متوجه شود.

 

چه کسانی بیشتر در معرض افسردگی پنهان هستند؟

 

· افراد کمال‌گرا

· کسانی که در خانواده‌های "نقاب به چهره" بزرگ شده‌اند (خانواده‌هایی که ابراز احساسات منفی را سرکوب می‌کنند)

· افراد موفق و مشهور که زیر ذره‌بین هستند

· کسانی که شغل‌های پراسترس و مسئولیت‌پذیر دارند

· افرادی که همیشه نقش "قوی بودن" را بازی کرده‌اند

 

چگونه به خود یا دیگران کمک کنیم؟

 

اگر فکر می‌کنید خودتان دچار افسردگی پنهان هستید:

 

۱. با خودتان صادق باشید: بپذیرید که ممکن است مشکلی وجود داشته باشد. پذیرش اولین قدم برای بهبود است.

 

۲. یک نفر را در جریان بگذارید: لازم نیست به همه بگویید، اما یک دوست قابل اعتماد یا عضو خانواده را انتخاب کنید و با او صادقانه صحبت کنید.

 

۳. دفترچه احساسات داشته باشید: هر شب چند دقیقه احساسات واقعی خود را بدون سانسور بنویسید. این کار به شما کمک می‌کند با خودتان صادق‌تر باشید.

 

۴. از یک متخصص کمک بگیرید: درمان‌های مؤثری مانند درمان شناختی-رفتاری و در برخی موارد دارودرمانی می‌توانند به شما کمک کنند.

 

اگر نگران یکی از نزدیکان هستید:

 

۱. به تغییرات کوچک توجه کنید: کاهش اشتیاق، کناره‌گیری تدریجی، یا افزایش تحریک‌پذیری را جدی بگیرید.

 

۲. فضای امن ایجاد کنید: به او بگویید که بدون قضاوت آماده شنیدن هستید. جملاتی مانند "من اینجا هستم اگر خواستی حرف بزنی" می‌توانند مؤثر باشند.

 

۳. او را مجبور به حرف زدن نکنید: بگذارید خودش وقتی آماده بود، صحبت کند. فشار آوردن باعث می‌شود بیشتر در لاک خود فرو رود.

 

۴. پیشنهاد کمک حرفه‌ای بدهید: می‌توانید بگویید: "من شنیدم که صحبت با یک روانشناس می‌تونه خیلی کمک کنه. دوست داری کمکت کنم یک نفر رو پیدا کنیم؟"

 

 

افسردگی پنهان زخمی است که از بیرون دیده نمی‌شود. اگر شما یا کسی که می‌شناسید این نشانه‌ها را تجربه می‌کنید، بدانید که تنهایی راه سختی است. کمک خواستن نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه شجاعت و خودآگاهی است. همه ما گاهی به کمک نیاز داریم و این کاملا طبیعی است.

 

 

اگر شما یا اطرافیانتان علائم افسردگی را تجربه می‌کنید، توصیه می‌شود برای ارزیابی دقیق‌تر و دریافت درمان مناسب به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید. این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره تخصصی نیست.