اسکولیوز چیست؟

انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز، یکی از مشکلات شایع اسکلتی است که در دوران رشد، به‌ویژه در سنین نوجوانی، پدیدار می‌شود. در حالت طبیعی از نمای پهلو، ستون فقرات دارای انحنای طبیعی است اما در افراد مبتلا به اسکولیوز انحراف غیر طبیعی به سمت راست یا چپ وجود دارد. این انحراف می‌تواند در هر ناحیه‌ای از ستون فقرات، از گردن تا کمر، رخ دهد و بسته به شدت و نوع انحراف، مشکلات مختلفی ایجاد کند. اسکولیوز معمولا در دوران رشد نوجوانی ظاهر می شود و در دختران شیوع بیشتری دارد.

علت ایجاد اسکولیوز چیست؟

علت ایجاد اسکولیوز می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد و علت دقیق آن مشخص نیست. با این وجود عوامل ژنتیکی مانند سابقه خانوادگی، مشکلات عصبی عضلانی مانند فلج مغزی، ناهنجاری های مادرزادی و رشد سریع بدن در دوران نوجوانی می توانند بر بروز اسکولیوز تاثیرگذار باشند.

علائم اسکولیوز چیست ؟

علائم اسکولیوز بسته به شدت و نوع اختلال می تواند متفاوت باشد و حتی در مراحل اولیه قابل تشخیص نباشد. اما شاخص ترین علامت تشخیص اسکولیوز عدم تقارن در ستون فقرات ، شانه یا لگن است. در برخی موارد ممکن است بدون وجود علائم ، صرفا دردهای ناحیه کمر یا پشت نشان دهنده وجود انحرافات ستون فقرات باشد. هم چنین در مواردی که اسکولیوز شدید باشد، کاهش ظرفیت تنفسی به علت فشار بر روی ریه ها به وجود می آید.

تشخیص اسکولیوز چطور انجام میشود ؟

تشخیص اسکولیوز با معاینه فیزیکی و بالینی پزشک شروع می شود. ممکن است پزشک از فرد بخواهد در حالت ایستاده یا نشسته حرکات خاصی را انجام دهد مثلا به جلو خم شود تا انحراف ستون فقرات مشخص شود.

اگر پزشک به اسکولیوز مشکوک شود برای تایید تشخیص از تصویربرداری اشعه ایکس استفاده می کند. این نوع تصویربرداری به بررسی دقیق زوایای ستون فقرات کمک می کند.

در مواردی که علائم فشردگی عصب وجود دارد ممکن است بیمار به مراکز ام آر آی یا سی تی اسکن نیز ارجاع داده شود.

عوارض اسکولیوز چیست؟

اسکولیوز به ویژه در مواردی که به موقع تشخیص داده نشود و یا درمان نشود، می تواند عوارض زیادی را برای فرد مبتلا ایجاد کند. یکی از مهم ترین عوارض مشکلات تنفسی و یا دردهای شدید ستون فقرات است. این علائم معمولا با افزایش سن و افزایش فشار روی مهره ها و ریه شدت خواهند گرفت.

اختلال در ظاهر بدن یکی دیگر از عوارض مهم اسکولیوز است که می تواند باعث کاهش اعتماد به نفس و حتی اختلال در انجام کارهای روزمره شود.

علاوه بر این، در موارد شدید ممکن است به علت انحرافات لگن، اختلاف طول اندام تحتانی ایجاد شود که در راه رفتن و تعادل مشکلاتی را به وجود می آورد.

اسکولیوز چگونه درمان می شود؟

درمان اسکولیوز بسته به جنس، سن و شدت آسیب متفاوت است. یکی از رایج ترین روش های درمان به ویژه برای موارد خفیف تا متوسط، درمان توانبخشی است. این روش با استفاده از تمارین تقویت کننده عضلات و استفاده از تکنیک های درمانی خاص به اصلاح راستای ستون فقرات و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک می کند.

در مواردی که انحراف شدیدتر باشد و به ویژه در دوران نوجوانی، بریس یا کمربندهای مخصوص تجویز می شود. این کمربندها باید برای هر فرد طراحی و ساخته شود و استفاده از موارد آماده مورد تایید نیست. هدف از این روش درمان ثابت نگه داشتن ستون فقرات و جلوگیری از پیشرفت است.

در انحرافات شدیدتر که درمان های قبلی پاسخگو نیست و هم چنین مشکلات تنفسی ایجاد شده باشد، بیمار کاندیدای جراحی ستون فقرات است. این جراحی باعث کاهش انحراف و اصلاح راستای ستون فقرات می شود.

اهمیت کاردرمانی برای درمان اسکولیوز چیست؟

اولین قدم در کاردرمانی افراد مبتلا به اسکولیوز، ارزیابی جامع و دقیق کاردرمانگر است. کاردرمانگران با تسلط بر روش های درمان فیزیکال و روانی اجتماعی تمام جنبه های بیماری را مورد بررسی قرار می دهند. در این روش درمانی علاوه بر تمارین تقویتی، اصلاح راستای ستون فقرات و استفاده از درمان های دستی و بایوفیدبک، تاثیر انحرافات ستون فقرات بر زندگی روزمره فرد نیز بررسی می شود و در صورت لزوم راهکار ها و درمان لازم جهت افزایش استقلال فرد و بهبود عزت نفس و مشارکت در جامعه ارائه می شود.

به علاوه تمامی تکنیک های اصلاح راستای ستون فقرات و حمایت های روانی اجتماعی، کاردرمانگران نقش مهمی در مدیریت درد ناشی از اسکولیوز ایفا می کنند.

فلذا بعد از تشخیص انحرافات ستون فقرات، مراجعه به یک متخصص کاردرمانی و دریافت یک برنامه درمانی منظم، ضروری است.

کاردرمانی دست چیست؟

کاردرمانی دست(hand therapy ) یکی از شاخه های مهم درمان توانبخشی است که به درمان اختلالات و نقص های مربوط به دست و اندام فوقانی می پردازد.کاردرمانی دست هم در کودکان و هم در بزرگسالان کاربرد دارد.

کاردرمانی دست برای چه افرادی کاربرد دارد؟

این حیطه بسیار وسیع است و افراد زیادی از نوزادان تا سالمندان را شامل می شود. کودکانی که به دلیل نقایص مادرزادی در عملکرد دست دچار مشکل هستند برای مثال کودکان مبتلا به فلج مغزی، فلج ارب، دررفتگی دست و شانه و غیره کاندیدای استفاده از خدمات هندتراپی(کاردرمانی دست)هستند. هم چنین بزرگسالان دچار آسیب های نورولوژیک(سکته مغزی، ضربه مغزی،پارکینسون،آسیب نخاعی و غیره)که در عملکرد دست دچار اختلال شوند نیز نیازمند خدمات کاردرمانی دست هستند. دسته دیگری از افراد که بخش مهمی از مراجعین خدمات کاردرمانی دست را تشکیل می دهند،کودکان و بزرگسالان مبتلا به اختلالات ارتوپدی(برای مثال انواع شکستگی های دست ،شانه و آرنج، آسیب های تاندونی، آسیب اعصاب دست، جراحی های دست، قطع عضو، آرتریت ها و غیره) می باشند.

کاردرمانگر دست چه خدماتی را ارائه می دهد؟

اولین کاری که کاردرمانگر متخصص هندتراپی انجام می دهد، ارزیابی جامع مراجعه کننده است. دست و یا اندام مبتلا باید از نظر ظاهر، تورم، دامنه حرکتی، قدرت عضلات، درد، بدشکلی و عملکرد کلی بررسی شود. کاردرمانگر این کار را از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه و گرفتن شرح حال، لمس و ابزارهای استاندارد ارزیابی انجام می دهد. پس از آن برنامه درمانی مراجعه کننده، مختص شرایط او برنامه ریزی می شود و کاردرمانگر متخصص هندتراپی در این مسیر از تکنیک های مدیریت درد و تورم، ماساژ عضلانی، تحرکات مفصلی، تمرین درمانی تخصصی، کینزیوتیپینگ، تجویز ارتز یا اسپیلنت مناسب، بازآموزی حسی، تحریک الکتریکی عضلات، گرما یا سرمادرمانی، بازگشت به کار و اصلاحات ارگونومیک استفاده میکند.

چرا باید پس از آسیب دست به کاردرمانگر مراجعه کنیم؟

کاردرمانگران با گذراندن واحدهای تخصصی در زمینه آناتومی و حرکت شناسی دست، اختلالات دست و هم چنین چگونگی بازگشت فرد به عملکرد روزمره پس از آسیب دست، نقش مهمی در توانبخشی و بازگرداندن عملکرد حسی و حرکتی پس از آسیب دست و اندام فوقانی ایفا می کنند. تجربه و تخصص کاردرمانگر و استفاده از تجهیزات و تکنیک های مدرن میتواند بر کیفیت و سرعت درمان تاثیر بگذارد.