تصور کنید ۱۰ سال از امروز گذشته است. فرزند نوجوان شما که روزی قرار بود با استعدادهایش دنیا را تکان دهد، حالا به جوانی تبدیل شده که هنوز هم تمام کارهای مهم زندگیاش را به «فردا» موکول میکند.
فرصتهای شغلی از دست رفته، روابطی که به دلیل بیمسئولیتی ویران شدهاند و کوهی از حسرت! اگر امروز فکر میکنید «فقط کمی تنبل است و بزرگ شود درست میشود»، سخت در اشتباهید. اهمالکاری در نوجوانی یک عادت ساده نیست؛ یک اختلال رفتاری است که اگر امروز درمان نشود، مانند یک انگل، تمام ریشههای موفقیت فرزندتان را در آینده میجود.
اهمالکاری یا تنبلی؟ اشتباهی که والدین را به بیراهه میبرد
بسیاری از والدین در جلسات مشاوره روانشناسی با امیر عباس رحیمی، شاکی هستند که فرزندشان «تنبلی» میکند. اما حقیقت علمی چیز دیگری است. تنبلی یعنی فرد توانایی انجام کار را دارد اما تمایلی به آن ندارد؛ در حالی که اهمالکاری نوجوانان یک درگیری درونی میان بخش احساسی و منطقی مغز است.
نوجوان اهمالکار میخواهد کار را انجام دهد، اما اضطراب ناشی از آن کار به قدری برایش سنگین است که مغز او برای فرار از درد، به لذتهای آنی مثل اینستاگرام یا بازیهای ویدئویی پناه میبرد. از دیدگاه امیر عباس رحیمی، روانشناس خوب نوجوان، این یک مکانیسم دفاعی ناقص است که نیاز به مداخله تخصصی دارد.
چرا نوجوان من کارهای را پشت گوش میاندازد؟ (ریشهیابی علمی)
برای درمان، ابتدا باید بدانیم در مغز نوجوان چه میگذرد. عوامل اصلی که باعث میشود یک دانشآموز از تکالیف یا وظایفش فرار کند عبارتند از:
1. کمالگرایی منفی: ترس از اینکه «اگر عالی انجام ندهم، پس بهتر است اصلاً انجام ندهم».
2. ترس از قضاوت: نوجوان میترسد با انجام دادن کار و نگرفتن نتیجه مطلوب، از سوی والدین یا معلمان برچسب «بیاستعداد» بخورد.
3. تأخیر در رشد قشر پیشپیشانی: بخشی از مغز که مسئول برنامهریزی است، در نوجوانی هنوز کامل نشده است.
4. اعتیاد به دوپامین دیجیتال:* گوشیهای هوشمند سطح تمرکز را به شدت کاهش دادهاند.
نشانههای هشداردهنده که نباید نادیده بگیرید
اگر فرزند شما این رفتارها را دارد، او در تله اهمالکاری افتاده است:- تا دقیقه ۹۰ صبر میکند و سپس با گریه و استرس کار را انجام میدهد.- همیشه برای انجام ندادن کارها، بهانههای منطقینما میآورد.
- لیستهای طولانی «برنامهریزی» مینویسد اما هیچکدام را اجرا نمیکند.- در هنگام شروع کار مهم، ناگهان اتاقش را مرتب میکند یا گرسنه میشود!
نقش امیر عباس رحیمی در درمان اهمالکاری دانشآموزان
یک *روانشناس خوب نوجوان میداند که با نصیحت و داد زدن، اهمالکاری درمان نمیشود. امیر عباس رحیمی با استفاده از رویکردهای مدرن مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و تقویت کارکردهای اجرایی مغز، به نوجوانان کمک میکند تا نقشه ذهنی خود را تغییر دهند.
در جلسات درمانی امیر عباس رحیمی، نوجوان میآموزد که چگونه:
- غول "اضطراب شروع" را شکست دهد.
- زمان را نه به عنوان یک دشمن، بلکه به عنوان یک منبع مدیریت کند.
- تمرکز خود را در دنیای پر از گوشی و رسانه بازیابی کند.
سه راهکار طلایی برای والدین (پیشنهاد روانشناس)
تا زمانی که نوبت مشاوره شما با امیر عباس رحیمی فرا برسد، این سه تکنیک را در خانه اجرا کنید:
1. قانون ۵ دقیقه: به نوجوان بگویید فقط ۵ دقیقه به سراغ کتابش برود. سختترین بخش هر کار، شروع آن است. مغز وقتی شروع میکند، مقاومت را کنار میگذارد.
2. پاداش را به فرآیند بدهید، نه نتیجه: به جای نمره ۲۰، به «تلاش او برای نشستن پشت میز» پاداش بدهید.
3. محیط را سمزدایی کنید: در زمان مطالعه، تمام گوشیها (حتی گوشی خودتان) باید از دیدرس خارج شوند.
پیامدهای جبرانناپذیر نادیده گرفتن اهمالکاری
اگر فکر میکنید این موضوع با گذشت زمان حل میشود، باید بدانید که اهمالکاری مزمن منجر به:
- کاهش شدید عزتنفس (نوجوان حس میکند بیعرضه است).
- اضطراب فراگیر و حملات پانیک در شبهای امتحان.
- شکست در کنکور و انتخابهای سرنوشتساز.
- افسردگی ناشی از تلمبار شدن کارهای ناتمام.
امروز اقدام کنید، فردا دیر است!
اهمالکاری نوجوان شما، فریادِ کمکخواهی اوست. او تنبل نیست؛ او در یک بنبست ذهنی گیر افتاده است. والدین آگاه میدانند که سرمایهگذاری روی روان نوجوان، بسیار مهمتر از کلاسهای کنکور است. چون دانشآموزی که اهمالکاری را بلد نباشد، حتی اگر بهترین کتابها را داشته باشد، هیچگاه آنها را نخواهد خواند.
آیا شما هم خسته شدهاید از اینکه مدام باید به فرزندتان یادآوری کنید کارهایش را انجام دهد؟ آیا نگران آینده و اعتماد به نفس او هستید؟
همین حالا اجازه ندهید این عادت مخرب، ریشههای زندگی فرزندتان را خشک کند. برای دریافت نوبت مشاوره تخصصی و درمان قطعی اهمالکاری زیر نظر امیر عباس رحیمی، مشاور و روانشناس متخصص نوجوان، اقدام کنید.
نظرات شما
نظرتون در مورد پست اهمالکاری نوجوانان+امیر عباس رحیمی چی هست ؟