وسواس «درخواست اطمینان‌بخشی مکرر» (تأیید گرفتن)

در نگاه پدیدارشناسانه، تجربه فرد از «نیاز مداوم به تأیید» یک پدیدار زنده و خاص است: فرد، در لحظه‌های تردید، احساس می‌کند که تنها از طریق نظر دیگران می‌تواند «درست بودن» خود یا تصمیماتش را تضمین کند. این تجربه، با اضطراب و کشمکش بین خودآگاهی و وابستگی به دیگران همراه است. فرد نه تنها در تصمیم‌های بزرگ، بلکه در رفتارهای روزمره و کوچک، درگیر جستجوی نشانه‌ای از صحت عمل خود می‌شود.

البته! در ادامه یک جستار پدیدارشناسانه اگزیستانسیال درباره وسواس «درخواست اطمینان‌بخشی مکرر» (تأیید گرفتن) ارائه می‌کنم و راهکار درمانی آن در روان‌درمانی اگزیستانسیال را توضیح می‌دهم.

از دید اگزیستانسیالیستی، این وسواس می‌تواند نشان‌دهنده یک ترس بنیادی از مسئولیت و آزادی باشد. فرد می‌داند که انتخاب‌ها و اقداماتش به او تعلق دارند و هیچ تضمینی برای درست بودن آنها وجود ندارد، و این دانش وجودی باعث اضطراب می‌شود. اطمینان مکرر گرفتن از دیگران، تلاش برای کاهش این اضطراب است، اما در عمل تنها وابستگی و تردید را تقویت می‌کند و فرد را از پذیرش مسئولیت وجودی خود بازمی‌دارد.

به بیان ساده‌تر، این وسواس، مقاومت در برابر مواجهه با آزادی و عدم قطعیت است. فرد می‌خواهد از طریق دیگران مطمئن شود که جهان و رفتار او قابل پیش‌بینی و کنترل است، غافل از اینکه زندگی ذاتا عدم قطعیت دارد و پذیرش این عدم قطعیت، بخشی از بلوغ اگزیستانسیالیستی است.

راهکار درمانی در روان‌درمانی اگزیستانسیال

در روان‌درمانی اگزیستانسیال، درمانگر به جای تمرکز صرف بر «جلوگیری از رفتار وسواسی»، بر درک تجربه وجودی فرد و پذیرش آزادی و مسئولیت تمرکز می‌کند:

1. شناخت تجربه وجودی:
   درمانگر کمک می‌کند فرد تجربه اضطراب ناشی از عدم قطعیت و مسئولیت شخصی را به طور کامل مشاهده و بیان کند. این مرحله شامل شناسایی لحظاتی است که نیاز به تأیید مکرر فعال می‌شود و پرسش درباره «ترس واقعی پشت این نیاز» است.
2. پذیرش عدم قطعیت و مسئولیت:
   فرد می‌آموزد که عدم قطعیت بخشی از تجربه انسانی است و نمی‌توان برای هر انتخاب کوچک یا بزرگ، تضمین مطلق گرفت. تمرین‌های اگزیستانسیالیستی شامل «حضور کامل در تجربه» و «پذیرش عواقب انتخاب‌ها» هستند.
3. تمرین خود-اطمینان‌بخشی:
   فرد تشویق می‌شود به جای درخواست تأیید از دیگران، به درون خود رجوع کند و قضاوت و انتخاب خود را بپذیرد. این شامل تمریناتی مثل ثبت تصمیمات روزانه و تحلیل منطقی احساسات بعد از تصمیم است.
4. کاهش وابستگی به دیگران:
   درمانگر با همراهی فرد، رفتارهای تأییدگیری مکرر را شناسایی و تدریجا کاهش می‌دهد، بدون آنکه فرد سرزنش شود. این کار با آگاه‌سازی و مواجهه تدریجی با اضطراب انجام می‌شود.
5. تمرکز بر معنا و ارزش شخصی:
   اگزیستانسیالیسم پیشنهاد می‌کند که معنا و ارزش باید از درون شکل بگیرد، نه از بازخورد دیگران. درمان شامل شناسایی ارزش‌ها و اهداف شخصی است تا فرد احساس کند که نیاز به تأیید بیرونی کمتر شده است.

در مجموع، وسواس درخواست اطمینان‌بخشی مکرر، نه تنها یک رفتار اضطرابی است، بلکه بازتابی از تجربه وجودی فرد و ترس از آزادی و مسئولیت است. درمان اگزیستانسیال به فرد کمک می‌کند تا با پذیرش عدم قطعیت و تقویت اعتماد به نفس درونی، این وسواس را کاهش دهد و آزادی و خودمختاری وجودی خود را بازیابد.

برای بهبود حالتان و  آشنایی با جهانتان من محمد جعفر ترکان رواندرمانگر میتوانم همراهتان باشم

ارسال پیام 09338729993