لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
سرطان خون - Blood cancer
نام های دیگر: چنگار خون، لوسمي، لوکميا، Leukaemia، Leukemia
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

سرطان خون (Blood cancer) يا چنگار خون يا لوسمي يا لوکميا (به انگليسي: Leukemia يا Leukaemia) گروهي از انواع سرطان است که معمولاً از مغز استخوان شروع مي‌شود و باعث شکل‌گيري تعداد زيادي گلبول سفيد غيرطبيعي مي‌گردد. اين گلبول‌هاي سفيد خوني به صورت کامل تشکيل نشده‌اند و به آنها بلاست يا سلول‌هاي لوکمي يا سرطان خون گفته مي‌شود. نشانه‌هاي اين بيماري شامل مشکلات خونريزي و کبودشدگي، احساس خستگي شديد، تب و خطر افزايش عفونت مي‌شود. اين نشانه‌ها به دليل نبودِ سلول‌هاي خوني نورمال ايجاد مي‌شوند. تشخيص اين بيماري با استفاده از آزمايش خون و بيوپسي مغز استخوان صورت مي‌گيرد.
 
در حالي که عامل اصلي و واقعي بيماري سرطان خون ناشناخته است؛ اما در عين حال دانشمندان و پزشکان بر اين باورند که ترکيبي از عوامل ژنتيکي و محيطي در اين بيماري نقش دارند. عوامل خطر شامل مواردي همچون سيگار کشيدن، پرتو يوني، برخي مواد شيميايي (از قبيل بنزن)، سابقه شيمي‌درماني و نشانگان داون مي‌شود. افرادي که در خانواده خود سابقه بيماري سرطان خون را داشته‌اند، نيز از خطر زيادي برخوردارند. استفاده از حشره کش هاي خانگي احتمال ابتلاي کودکان به سرطان خون را 47 درصد و لنفوم را 43 درصد افزايش مي دهد.مطالعات محققان مدرسه بهداشت عمومي بوستون آمريکا نشان مي دهد که تاثير مخرب آفت کش ها بر بدن کودکان بيشتر از بزرگسالان است؛ زيرا سيستم ايمني کودکان هنوز به طور کامل توسعه نيافته است و نمي تواند سم زدايي کند.
 
چهار نوع اصلي سرطان خون وجود دارد: لوسمي حاد لنفوئيدي (ALL)، لوسمي حاد ميلوئيدي (AML)، لوسمي مزمن لنفوئيدي (CLL) و لوسمي مزمن ميلوئيدي (CML). همچنين انواع ديگري هم هستند که رواج کمتري دارند. سرطان خون بخشي از يک گروه وسيع‌تر به نام نئوپلاسم است که شامل خون، مغز استخوان و سيستم لنفوئيدي مي‌شود که به تومورهاي بافت‌هاي خون‌ساز و لنفوئيدي معروف هستند.
 
درمان اين بيماري شامل ترکيب‌هايي از روش‌هاي شيمي‌درماني، پرتودرماني، درمان هدفمند، پيوند مغز استخوان و همچنين مراقبت تسکيني مي‌شود. انواع خاص بيماري سرطان خون با انتظار هوشيارانه درمان مي‌شود. خون يا فرآورده پلاکتي و همچنين کلينيک درد ممکن است مورد نياز باشد. اين امکان وجود دارد که مراقبت تسکيني «با» يا «بدون» تلاش براي کنترل بيماري مورد نياز باشد. موفقيت در درمان به نوع سرطان خون و سن شخص بستگي دارد. نتيجه درمان در کشورهاي توسعه‌يافته بهتر شده است. ميانگين ميزان بقاي پنج ساله در ايالات متحده 57 درصد است. در کودکان کمتر از پانزده سال، ميزان بقاي پنج ساله بيش از 60 تا85 درصد است که اين امر به نوع سرطان خون بستگي دارد. در افرادي که دچار لوسمي حاد هستند و بعد از پنج سال از سرطان رهايي مي‌يابند، امکان بازگشت سرطان نامحتمل است.
 
در سال 2012 سرطان خون در 352 هزار نفر در سراسر دنيا ايجاد شد و از اين ميان باعث مرگ 265 هزار نفر گرديد. اين بيماري معمول‌ترين نوع سرطان در ميان کودکان است که سه چهارم موارد سرطان خون در کودکان اتفاق مي‌افتد و همگي از نوع لوسمي لنفوبلاستي حاد (ALL) است. اما تقريباً 90 درصد انواع سرطان خون در بزرگسالان تشخيص داده مي‌شود که انواع لوسمي حاد ميلوئيدي (AML) و لوسمي لنفوسيتي مزمن (CLL) معمول‌ترين انواع در بزرگسالان مي‌باشند. اين بيماري در کشورهاي توسعه‌يافته بيشتر اتفاق مي‌افتد.

علائم

نشانه‌هاي نمادين لوکمي موارد زير مي‌باشند: کم‌خوني که با رنگ پريدگي و سستي يا خستگي مشخص مي‌شود، کبودي پوست،تهوع، لثه‌هاي متورم و خونين، تب خفيف (38/5 درجه). غده‌هاي لنفاوي متورم (با اينکه غده‌ها نه دردناک و نه قرمز مي‌باشند). درد استخوان، خونريزي شديد و پي‌درپي و پديدار شدن خون در ادرار يا مدفوع کودک.
نشانه‌هايي همانند علايم لوکمي مي‌توانند در کودکاني که از اختلالات گوناگون ديگري رنج مي‌برند نيز ظاهر شوند. پزشکان وقتي به لوکمي مشکوک مي‌شوند که نشانه‌ها نمادين آن با بزرگي جگر يا طحال همراه باشند. هنگامي شک بيشتر مي‌شود که سلول‌هاي سفيد سرطاني در لام خون محيطي ديده شود. تشخيص با آزمايش مغز استخوان قطعي مي‌شود.
 
روند تشخيص
بيماري مي‌تواند با شتاب يا به کندي پيشرفت کند. نزديک 25 درصد گونه‌هاي لوکمي در جريان يک معاينه باليني معمولي و پيش از اينکه نشانه‌ها بيماري ظاهر شوند تشخيص داده مي‌شوند. پزشکان معمولاً لوکمي مزمن را با آزمايش خون ساده قبل از شروع علائم تشخيص مي‌دهند. روند تشخيص مي‌تواند دربرگيرنده موارد زير باشد:
  • آزمايش جسمي: شناسايي نشانه‌هاي فيزيکي و جسمي لوکمي مثل رنگپريدگي ناشي از کم خوني، و ورم غده‌هاي لنفاوي، کبد يا طحال
  • آزمايش خون: شمارش تعداد گلوبول‌هاي سفيد يا پلاکت‌هاي خون
  • آزمايش سيتوژنتيک: اين آزمايش تغييرات ايجاد شده در کروموزوم‌ها، ازجمله وجود کروموزوم فيلادلفيا را بررسي مي‌کند.
  • آزمايش نمونه مغزاستخوان
 
براي تاييد تشخيص لوکمي و تعيين نوع و ميزان پيشرفت آن در بدن، نياز به آزمايش‌هاي بيشتر است.

درمان

در سالهاي اخير، با به کارگيري داروهاي ضد سرطان موثرتر، طول عمر بيماران مبتلا به لوکمي افزايش پيدا کرده است. اين داروها موجب فروکش کردن نشانه‌هاي بيماري مي‌گردند به طوريکه نشانه‌ها در جريان درمان بيماري بدتر نمي‌شود و حتي بيماران تا اندازه‌اي درمان مي‌شوند. درمان لوسمي بستگي به نوع لوسمي، وضعيت بيماري در شروع درمان، سن، سلامت عمومي و چگونگي واکنش بيمار به نوع درمان دارد که گاهي منجر به سلامت کامل اين بيماران مي‌شود . از مهمترين عوامل در بهبود بيماري برخوردار بودن بيمار از روحيه بالا جهت مقابله با اين بيماري است .
 
شيوه درمان اين بيماري مي‌تواند شامل موارد زير نيز باشد:
  • شيمي درماني
  • پرتو درماني
  • پيوند مغز استخوان و پيوند سلول‌هاي بنيادي که در اين روش مغز استخوان فرد بيمار با مغز استخوان سالم جايگزين مي‌شود تا بيمار بتواند مقادير بالاي داروهاي شيمي درماني و يا پرتودرماني را دريافت کند.
 
يافته هاي اخير محققان دانشگاه کرنل نشان داد که با استفاده ازفناوري نانولوله مي توان سلول هاي سرطاني موجود در جريان خون را به دام انداخت. آزمايشگاه مايل کينگ اين دانشگاه روي سلول هاي سرطاني تحقيق مي کند و اخيرا از نانولوله هاي هالويسايت (HNT) به عنوان نانوساختاري براي به دام اندازي سلول هاي تومور موجود در خون استفاده کرده است، اين سلول ها موجب گسترش سرطان در بدن مي شوند. اين دستاورد علمي موجب شده است تا اميدهاي زيادي براي درمان انواع مختلف سرطان ايجاد شود.
 
نشريه نيچر نتايج يک مطالعه پزشکي در مورد لوسمي ميلوئيد مزمن (CML) که از نادرترين انواع سرطان خون است را منتشر و اعلام کرد که ترکيب يکي از داروهاي ديابت با داروهاي استاندارد درمان سرطان خون، در درمان بهتر بيماران موثر است. در اين مطالعه 24 بيمار مبتلا به CML که به درمان هاي رايج پاسخ نداده بودند، با ترکيب داروي ضد ديابت پيوگليتازون و داروهاي رايج شيمي درماني، مجددا درمان شدند. پس از 12 ماه بيش از 50 درصد داوطلبان بهبود يافتند و بيماري 3 نفر پس از گذشت 5 سال عود مجدد نداشت و ظاهرا درمان شده بود.
 
بتازگي سازمان غذا و داروي آمريکا (FDA) داروي جديد درمان سرطان خون را تاييد کرد. اين دارو Empliciti نام دارد و محصول شرکت هاي دارويي Bristol-Myers و AbbVie است و سيستم ايمني بدن را به گونه اي تربيت مي کند که با سخت ترين نوع بيماري سرطان خون مبارزه کند.