لیست تمامی بیماری ها به همراه علائم و نحوه درمان:

لیست بیماری ها به ترتیب الفبای فارسی
بواسیر - Hemorrhoid
نام های دیگر: هِموروييد
  • معرفی
  • علائم
  • درمان

معرفی

بواسير يا هِموروئيد (به انگليسي: Hemorrhoid) به اتساع رگ‌هاي وريدي در مجراي مقعدي مي‌گويند که به کنترل مدفوع کمک مي‌کنند. آن‌ها زماني‌که متورم يا ملتهب مي‌شوند «بيمارگونه» يا همان بواسير مي‌شوند. آن‌ها در حالت فيزيولوژيک خود مانند بالشتکي مرکب از مجراي سرخرگي-سياهرگي و بافت همبند عمل مي‌کنند.
 
علائم بواسير بستگي به نوع آن دارد. بواسير داخلي معمولاً همراه با خونريزي مقعدي بي‌درد است، اما بواسير خارجي ممکن است علائم کمتري داشته‌باشد يا اگر ترومبوز باشد همراه با درد و تورم در ناحيه مقعد خواهد بود. بسياري از مردم به اشتباه هرنوع علامت رخ‌داده در اطراف منطقه مقعدي-راست روده‌اي را «بواسير» مي‌دانند و دلايل جدي اين علائم را ناديده مي‌گيرند. اگرچه علت اصلي بواسير ناشناخته است، تعدادي از عوامل که باعث بالا رفتن فشار درون شکمي مي‌شوند، به‌ويژه يبوست، نقش اصلي را در رشد آن دارند.
درمان اوليه براي بيماري خفيف يا متوسط شامل افزايش دريافت فيبر، مايعات از راه دهان براي حفظ جذب آب، داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي براي تسکين درد و استراحت مي‌باشد. ممکن است در صورت بروز علائم شديد يا بهبود نيافتن با استفاده از مديريت بيماري، برخي روش‌هاي فرعي انجام شوند. عمل جراحي براي کساني انجام مي‌شود که پس از اين مراحل هم بهبود نمي‌يابند. حدود نيمي از مردم در مرحله‌اي از زندگي خود ممکن است دچار برخي از عوارض بواسير شوند. نتايج معمولاً رضايت‌بخش است.
بواسير شايعترين بيماري مقعد است. احتمالاً نيمي از افراد تا سن پنجاه سال، به بواسير دچارمي‌شوند. بواسيرها ناشي از گرفتاري سياهرگ‌هاي ناحيه مقعدي هستند. اگر به هر علتي، فشار بيش از حد به پايين راست روده (رکتوم) و ناحيه مقعدي وارد شود، به طور غيرطبيعي اين سياهرگ‌ها متورم مي‌شوند. فشار زياد، ممکن است به علت وارد آمدن فشار مکرر به سياهرگ‌هاي مقعد يا راست روده عوامل افزايش دهنده خطر، رژيم غذايي بدون فيبر، نشستن يا ايستادن به مدت‌طولاني، چاقي، يبوست، کم‌شدن توان عضلاني در سنين بالا، جراحي راست روده يا پارگي مجراي تناسلي به هنگام زايمان و دوختن آن، بيماري کبدي، سرطان روده بزرگ، سکس مقعدي، بالا بردن فشار خون در سيستم سياهرگي دستگاه گوارش باشد. بواسيرهاي خارجي به صورت توده نرم و متورم و يا توده سفت در اطراف ناحيه مقعدي ظاهر مي‌شوند بواسيرهاي داخلي در داخل کانال مقعدي ايجاد مي‌شوند.
 
علت
علت دقيق بواسيرِ علامت‌دار ناشناخته است. برخي عوامل که احتمال نقش‌آفريني دارند عبارتند از: روش‌هاي نامنظم دفع (يبوست يا اسهال)، کمبود تمرينات بدني، عوامل تغذيه‌اي (رژيم‌هاي کم‌فيبر)، افزايش فشار درون‌شکمي (کشيدگي طولاني‌مدت، آب‌آوردگي شکم، توده درون‌شکمي، يا بارداري)، ژنتيک، نبودِ دريچه درون رگ‌هاي بواسيري، و افزايش سن. ساير عواملي که ممکن است احتمال ابتلا را افزايش دهند عبارتند از مرض چاقي، نشستن طولاني‌مدت، سرفه مزمن و نقص در عملکرد لگن. البته شواهد مرتبط با اين دلايل ضعيف است.
درطول دوره بارداري، فشار از طرف جنين روي شکم و تغييرات هورموني باعث بزرگ شدن رگ‌هاي بواسيري مي‌شود. همچنين زايمان منجر به افزايش فشارهاي درون‌شکمي مي‌شود. زنان باردار در موارد نادر نياز به درمان با جراحي دارند، چراکه علائم معمولاً پس از زايمان ازبين مي‌روند.
دليل ديگر، احتمالاً سفت شدن و تيز شدن مدفوع و برخورد آن با مويرگ‌ها و پارگي آنها در رکتوم است.
 
پيشگيري
تعدادي از اقدامات پيشگيرانه توصيه مي‌شوند مانند پرهيز از فشار آوردن به‌هنگام دفع، پرهيز از يبوست و اسهال چه با داشتن رژيم غذايي داراي فيبر فراوان و نوشيدن مايعات زياد يا دريافت مکمل‌هاي فيبردار، و انجام تمرينات ورزشي کافي. گذاشتن زمان کمتر براي تلاش براي دفع مدفوع، پرهيز از مطالعه در دستشويي، به‌همراه کم کردن وزن براي افراد داراي اضافه وزن و پرهيز از برداشتن اشياي سنگين نيز توصيه شده است.

علائم

بواسير داخلي و خارجي ممکن است شکل‌هاي متفاوتي داشته‌باشند؛ البته ممکن است بسياري از افراد ترکيبي از هردو را داشته‌باشند. خون‌ريزي به‌حدي که موجب کم‌خوني شود نادر است، و خون‌ريزي خطرناک براي حيات فرد از آن هم نادرتر. بسياري از مردم در مواجهه با اين مشکل احساس شرم مي‌کنند و معمولاً زماني به سراغ درمان پزشکي مي‌روند که مشکل پيشرفت کرده‌است.
 
خارجي
اگر بواسير خارجي ترومبوز نشده‌باشد ممکن است مشکلاتي را پديد آورَد. البته بواسير درصورت ترومبوز شدن هم مي‌تواند بسيار دردناک باشد. اگرچه اين درد معمولاً طي 2 تا 3 روز تسکين مي‌يابد، اما از بين رفتن تورم ممکن است چند هفته به طول بينجامد. ممکن است پس از درمان، يک زگيل آويزان باقي بماند. اگر بواسير گسترده باشد و مشکلات بهداشتي به همراه بياورد، ممکن است موجب تحريک پوست اطراف شده و درنتيجه باعث خارش اطراف مقعد شود.
 
داخلي
بواسير داخلي معمولاً همراه با خون قرمز روشن خون‌ريزي مقعدي بي‌درد حين يا پس از کار کردن مزاج است. معمولاً خون سطح مدفوع را مي‌پوشاند، که به اين شرايط مدفوع خوني مي‌گويند، يا روي کاغذ توالت ديده مي‌شود، يا در کاسه توالت چکه مي‌کند. معمولاً رنگ خود مدفوع طبيعي است. ساير علائم ممکن است شامل ترشح مخاط، توده ميان‌دوراهي) در صورتي‌که فروافتادگي از مقعد وجود داشته‌باشد (خارش و بي‌اختياري مدفوع باشد. بواسير داخلي معمولاً زماني دردناک مي‌شود که ترومبوز يا نکروز شود.

درمان

سنتي
درمان سنتي معمولاً شامل رژيمي غني از فيبر غذايي، نوشيدن مايعات به منظور حفظ ميزان آب بدن، داروهاي غيراستروئيدي ضد التهاب (NSAID)، حمام نشسته و استراحت مي‌باشد. اگر تحريک ايجاد شده‌است نشستن داخل آب گرم (وان يا لگن آب گرم)sitz bath روزانه چند بار هر بار به مدت ده تا پانزده دقيقه به کاهش تورم کمک کرده و منطقه گرفتار را تسکين مي‌دهد. نشستن در لگن (وان يا قصري) آب گرم در صورتي که به‌دنبال دفع پيخال (مدفوع) باشد، بيشترين اثر را خواهد داشت. نوشيدن مايعات بيشتر نشان مي‌دهد که نتايج بهتري به دست مي‌آيد, و مي‌توان با تغييرات رژيمي يا مصرف مکمل‌هاي فيبري نتايج بهتري گرفت. با اين حال شواهد کمي وجود دارد که مزاياي استفاده از حمام نشسته را نشان مي‌دهد. در صورت استفاده بايد هر بار به مدت 15 دقيقه انجام شود.
اگرچه بسياري داروهاي شيافي و موضعي براي درمان بواسير وجود دارد، اما شواهد اندکي براي تضمين استفاده از آنها وجود دارد. داروهاي حاوي استروئيد را نبايد بيش از 14 روز استفاده نمود، زيرا ممکن است باعث نازک شدن پوست شود. اکثر داروها حاوي ترکيبي از عناصر فعال هستند. اين عناصر شامل اين موارد است: يک کرم محافظتي همچون وازلين يا اکسيد روي يک داروي مسکن همچون ليدوکائين و يک منقبض کننده عروق همچون اپي‌نفرين مي‌باشد. زردينه داراي فوايد مشکوک و احتمالاً عوارضي جانبي هستند. علائم آن معمولاً پس از بارداري برطرف مي‌شود؛ بنابراين درمان فعال را به بعد از زايمان موکول مي‌کنند.
 
روش‌ها
روش‌هاي متعددي را مي‌توان در محل کار انجام داد. اگرچه به طور کلي اين روش‌ها ايمن هستند، اما ممکن است برخي عوارض جانبي نادري همچون گندخوني اطراف مقعد نيز دربر داشته‌باشد.
بندآوري توسط نوارزخم لاستيکي معمولاً به‌عنوان اولين راه درمان براي کساني است که دچار هموروئيد نوع 1 تا 3 هستند. در اين روش نوارزخم‌هاي لاستيکي را در فاصله دست کم 1 سانتي‌متري بالاي خط دندانه مي‌چسبانيم تا جريان خون در آن قسمت مسدود شود. ظرف مدت 5 تا 7 روز، هموروئيد خشک شده مي‌افتد. در صورتي که نوارزخم خيلي نزديک به خط دندانه چسبيده شود، فوراً موجب درد شديد مي‌شود. در افرادي که اين روش درماني را به کار گرفته‌اند ميزان درمان 87% نتيجه بخش بوده است و حدود 3% دچار عوارض و درد شده‌اند.

اسکلروتراپي عبارت است از تزريق يک ماده متصلب همچون فنول در هموروئيد. اين کار موجب فروريختن ديواره‌هاي رگ‌ها شده و هموروئيدها را مي‌خشکاند. ميزان موفقيت اين روش درماني پس از گذشت 4 سال از درمان حدود 70% است که نسبت به روش درماني بندآوري توسط نوارزخم لاستيکي ميزان موفقيت بيشتري است.
روش‌هاي متعددي از سوزاندن زخم وجود دارد که نشان داده شده در مورد هموروئيد موثر است اما اين روش‌ها معمولاً هنگامي استفاده مي‌شود که روش‌هاي ديگر بي‌نتيجه باشد. اين کار را مي‌توان از طريق سوزاندن برقي زخم، سوزاندن به‌وسيله اشعه فروسرخ،جراحي ليزر يا جراحي کرايو انجام داد. سوزاندن زخم از طريق اشعه فروسرخ مي‌تواند يک گزينه درماني براي افرادي باشد که دچار هموروئيد نوع 1 يا 2 هستند. بيماراني که دچار هموروئيد نوع 3 يا 4 هستند احتمال وقو ع مجدد بيماري بالاست.
 
جراحي
درصورتي‌که روشهاي ساده و درمان سنتي نتيجه‌بخش نباشد، مي‌توان چندين روش جراحي را به‌کار گرفت. تمامي درمانهاي جراحي به‌نوعي داراي مقداري عوارض ازجمله خونريزي، عفونت، تنگي مقعد و احتباس ادراري است که به دليل نزديکي زياد مقعد به رشته‌هاي عصبي است که مسئول انتقال به مثانه هستند. همچنين ممکن است اندکي خطر بي‌اختياري در دفع و مخصوصاً دفع مايع به ميزان 0% تا 28% وجود داشته‌باشد. اکتروپين مخاطي يکي ديگر از عوارضي است که ممکن است پس از جراحي هموروئيد (اغلب همراه با تنگي مقعد) رخ دهد. اين جايي است که مخاط مقعدي از مقعد جدا مي‌شود، درست شبيه به نوعي بسيار خوش‌خيم از پرولاپس مقعدي.
برش هموروئيد (Excisional hemorrhoidectomy) جراحي و برش هموروئيد است که عمدتاً تنها زماني استفاده مي‌شود که وضعيت هموروئيد بسيار وخيم است. در اين روش بيمار پس از انجام عمل جراحي درد بسيار زيادي را تجربه مي‌کند و معمولاً 2 تا 4   هفته طول مي‌کشد تا بهبود يابد. اما در دراز مدت کساني که داراي هموروئيد درجه 3 هستند و با اين روش درمان شده‌اند، شرايط بهتري نسبت به افرادي دارند که با روش رگ بندي با طناب لاستيکي درمان شده‌اند. اين روش توصيه شده براي افرادي است که داراي هموروئيد خارجي ناشي از لخته خون در صورتي که ظرف مدت 24 ساعت تا 72 ساعت انجام شود. پماد گليسريل تري نيترات هم براي افرادي که داراي درد هستند و هم افرادي که در حال بهبود هستند، مفيد است.

درمان سرخرگ زاديي هموروئيدي در سراسر مقعد به روش داپلر روشي تقريباً هجومي است که با استفاده از داپلر فراصوتي محل دقيق ريزش دروني خون سرخرگي را شناسايي مي‌کند. اين سرخرگ‌ها سپس به هم متصل مي‌شوند و بافت پرولابه شده بخيه مي‌شود و به حالت نرمال برمي گردد. ميزان بازگشت در اين روش اندکي بالاتر است اما مشکلات و عوارض آن در مقايسه با هموروئيدکتومي کمتر است.
هموروئيدکتومي اصلي که به عنوان هموروئيدوپکسي بسته نيز شناخته مي‌شود روشي است که در آن قسمت عمده بافت هموروئيدي که به صورتي غيرعادي بزرگ شده است برش داده مي‌شود و سپس مابقي بافت هموروئيدي به جاي طبيعي خودش برگردانده مي‌شود. اين عمل معمولاً درد کمتري دارد و در مقايسه با برش کامل هموروئيد، زودتر بهبود مي‌يابد. اما در اين روش شانس برگشت علائم هموروئيدي بيشتر از روش رايج همورئيدکتومي است و بنابراين معمولاً اين عمل به بيماراني که دچار هموروئيد درجه 2 يا 3 هستند توصيه مي شود.
درمان اوليه براي بيماري خفيف يا متوسط شامل افزايش دريافت فيبر، مايعات از راه دهان براي حفظ جذب آب، داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي براي تسکين درد و استراحت مي‌باشد. ممکن است در صورت بروز علائم شديد يا بهبود نيافتن با استفاده از مديريت بيماري، برخي روش‌هاي فرعي انجام شوند. عمل جراحي براي کساني انجام مي‌شود که پس از اين مراحل هم بهبود نمي‌يابند.
 
سنتي
درمان سنتي معمولاً شامل رژيمي غني از فيبر غذايي، نوشيدن مايعات به منظور حفظ ميزان آب بدن، داروهاي غيراستروئيدي ضد التهاب (NSAID)، حمام نشسته و استراحت مي‌باشد.. نشستن داخل آب گرم (وان يا لگن آب گرم)sitz bath روزانه چند بار هر بار به مدت ده تا پانزده دقيقه به کاهش تورم کمک کرده و منطقه گرفتار را تسکين مي‌دهد.
اگرچه بسياري داروهاي شيافي و موضعي براي درمان بواسير وجود دارد، اما شواهد اندکي براي تضمين استفاده از آنها وجود دارد. داروهاي حاوي استروئيد را نبايد بيش از 14 روز استفاده نمود، زيرا ممکن است باعث نازک شدن پوست شود. اکثر داروها حاوي ترکيبي از عناصر فعال هستند. اين عناصر شامل اين موارد است: يک کرم محافظتي همچون وازلين يا اکسيد روي يک داروي مسکن همچون ليدوکائين و يک منقبض‌کننده رگ‌ها همچون اپي‌نفرين مي‌باشد. زردينه داراي فوايد مشکوک و احتمالاً عوارضي جانبي هستند. علائم آن معمولاً پس از بارداري برطرف مي‌شود؛ بنابراين درمان فعال را به بعد از زايمان موکول مي‌کنند.
 
بندآوري توسط نوارزخم لاستيکي معمولاً به عنوان اولين راه درمان براي کساني است که دچار بواسير نوع 1 تا 3 هستند. در اين روش نوارزخم‌هاي لاستيکي را در فاصله دست کم 1 سانتي‌متري بالايخط دندانه مي‌چسبانيم تا جريان خون در آن قسمت مسدود شود. ظرف مدت 5 تا 7 روز، هموروئيد خشک شده مي‌افتد. در صورتي که نوارزخم خيلي نزديک به خط دندانه چسبيده شود، فوراً موجب درد شديد مي‌شود. در افرادي که اين روش درماني را به کار گرفته‌اند ميزان درمان 87% نتيجه بخش بوده است و حدود 3% دچار عوارض و درد شده‌اند.
 
اسکلروتراپي عبارت است از تزريق يک ماده متصلب همچون فنول در بواسير. اين کار موجب فروريختن ديواره‌هاي رگ‌ها شده و هموروئيدها را مي‌خشکاند. ميزان موفقيت اين روش درماني پس از گذشت 4 سال از درمان حدود 70% است که نسبت به روش درماني بندآوري توسط نوارزخم لاستيکي ميزان موفقيت بيشتري است.
 
روش‌هاي متعددي از سوزاندن زخم وجود دارد که نشان داده شده در مورد بواسير مؤثر است اما اين روش‌ها معمولاً هنگامي استفاده مي‌شود که روش‌هاي ديگر بي‌نتيجه باشد. اين کار را مي‌توان از طريقسوزاندن برقي زخم، سوزاندن بوسيله اشعه فروسرخ، جراحي ليزر يا جراحي کرايو انجام داد. سوزاندن زخم از طريق اشعه فروسرخ مي‌تواند يک گزينه درماني براي افرادي باشد که دچار هموروئيد نوع 1 يا 2 هستند. بيماراني که دچار بواسير نوع 3 يا 4 هستند احتمال وقو ع مجدد بيماري بالا است.