با توجه به اینکه امروزه حیوانات خانگی بخش پررنگی از زندگی روزمره مان شده، و همچنین سوگیری شدیدی که عده ای نسبت به آن دارند، نگرانی هایی بابت عواقب پت داشتن در خانواده ها به وجود آمده. بنابراین تصمیم گرفتم تا این موضوع را بصورت کلی و خلاصه از منظر روانشناسی بررسی کنم. سوال اول این است: آیا وابستگی به حیوان خانگی ناسالم است؟
از منظر روانشناسی، پاسخ این است: لزوما خیر.
با توجه به اینکه امروزه حیوانات خانگی بخش پررنگی از زندگی روزمره مان شده، و همچنین سوگیری شدیدی که عده ای نسبت به آن دارند، نگرانی هایی بابت عواقب پت داشتن در خانواده ها به وجود آمده. بنابراین تصمیم گرفتم تا این موضوع را بصورت کلی و خلاصه از منظر روانشناسی بررسی کنم. سوال اول این است: آیا وابستگی به حیوان خانگی ناسالم است؟
از منظر روانشناسی، پاسخ این است: لزوما خیر.
پژوهشهای حوزهی پیوند انسان حیوان (Human–Animal Bond) نشان میدهند که رابطه با حیوانات میتواند کارکردهای مهمی مانند تنظیم هیجان، کاهش احساس تنهایی، افزایش احساس معنا و فراهم کردن نوعی تجربهی دلبستگی امن برای سلامت روان داشته باشد. ازینرو بسیاری از افراد، حیوان خانگی خود را نه صرفا یک حیوان، بلکه بخشی از شبکهی عاطفی زندگی خود تجربه میکنند.
با این حال، آنچه در پژوهشها اهمیت دارد شدت دلبستگی نیست، بلکه کیفیت آن است. برای مثال، مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ در مجلهی BMC Psychiatry منتشر شد، نشان داد که رابطهی میان دلبستگی به حیوانات و مشکلات سلامت روان تا حد زیادی توسط الگوهای دلبستگی فرد در روابط انسانی توضیح داده میشود. به بیان دیگر، افرادی که در روابط انسانی خود الگوهای دلبستگی ناایمن یا اضطرابی دارند، ممکن است در رابطه با حیوان خانگی نیز شکلهایی از وابستگی اضطرابی یا درگیری عاطفی شدید را تجربه کنند. یا پژوهش مروری نظاممند گسترده ای در سال ۲۰۲۵ بیش از صد مطالعه در این حوزه را بررسی کرد و نشان داد که رابطهی بین دلبستگی به حیوانات و سلامت روان چندبعدی و ناهمگن است. در این مطالعات، آنچه بیشتر با فشار روانی، افسردگی یا فرسودگی مرتبط بوده، نه صرفا محبت به حیوان، بلکه دلبستگی اضطرابی، نگرانی مداوم دربارهی حیوان، و درگیری افراطی با مراقبت از او بوده است. درواقع داشتن حیوان خانگی یا دلبستگی و وابستگی مشکل نیست. مشکل وقتیست که خودمان اصولا در روابط دچار اضطراب می شویم، یا هنگام تعهد و مراقبت از هرکس یا چیزی با افکار وسواسی مواجه می شویم.
بنابراین در روانشناسی، تفاوت مهمی بین دلبستگی سالم و وابستگی افراطی یا اضطرابی وجود دارد. در دلبستگی سالم، رابطه با حیوان خانگی میتواند به زندگی فرد تعادل، آرامش و غنای عاطفی اضافه کند.
اما در وابستگی ناسالم، تنظیم هیجانی فرد تقریباً بهطور کامل به حضور یا وضعیت حیوان وابسته میشود و هر تهدیدی نسبت به آن میتواند باعث اضطراب شدید، احساس گناه یا آشفتگی روانی شود.
بنابراین مسئله در اینجا دوست داشتن حیوانات نیست. مسئله این است که رابطهی ما با حیوان خانگی تا چه حد انعطافپذیر و متعادل است.
راستی یک گروه در تلگرام و بله داریم برای سرپرستان حیوانات خانگی. در این گروه به موضوعات و دغدغه های روانشناختی حامیان حیوانات و سرپرستان پت می پردازیم. اگر دوست داشتید به جمع ما بپیوندید.
مطالعه بیشتر:
The relationship between attachment to pets and mental health: the shared link via attachment to humans
The Relationship Between Attachment to Pets and Mental Health and Wellbeing: A Systematic Review
Human–Animal Interaction research on attachment security and mental health
نظرات شما
نظرتون در مورد پست آیا وابستگی به حیوان خانگی ناسالم است؟ چی هست ؟