این جزوه آموزشی جایگزین رواندرمانی و مشاوره تخصصی نمی باشد.

فهرست مطالب

• مقدمه
• اعتماد به نفس پایین دقیقاً چیست؟
• نگاه EFT به اعتماد به نفس پایین
• چرخه اعتماد به نفس پایین چگونه شکل می‌گیرد؟
• مثال واقعی: ترس از صحبت کردن در جمع
• در EFT تفاوت هیجان اولیه و ثانویه چیست؟
• صدای انتقادگر درونی چگونه اعتماد به نفس را تخریب می‌کند؟
• ۱۲ تکنیک کاربردی EFT برای افزایش اعتماد به نفس
• ریشه‌های اعتماد به نفس پایین
• تبدیل شرم به شفقت به خود
• جمله‌های جایگزین سالم‌تر برای بازسازی اعتماد به نفس
• تمرین ۵ دقیقه‌ای روزانه EFT برای اعتماد به نفس
• چه زمانی برای اعتماد به نفس پایین باید به روان‌درمانگر مراجعه کنیم؟
• جمع‌بندی

در دنیای امروز، مدیریت مالی تنها یک مهارت محاسباتی نیست؛ بلکه برآیندی از سلامت روان، تنظیم هیجانی و الگوهای دلبستگی ماست. بسیاری از مراجعان در اتاق درمان با چالش‌هایی روبرو هستند که ریشه در «تروماهای مالی» یا «طرحواره‌های محرومیت» دارد. درمقالات قبلی درمورد بازمهندسی مالی صحبت کردیم و در این مقاله، به بررسی مهارت‌های مالی از دریچه روان‌شناسی بالینی می‌پردازیم و تکنیک‌هایی کاربردی برای بهبود رابطه با پول  ارائه می‌دهیم.

۱. خودآگاهی مالی

اولین گام در روان‌شناسی پول، درک «فلسفه شخصی پول» است. ما باید بدانیم پول برای ما نماد چیست؟ قدرت، امنیت، عشق یا آزادی؟

• تحلیل روان‌شناختی:  به‌دلیل نوسانات اقتصادی، پول اغلب با «امنیت وجودی» گره خورده است. افرادی که در کودکی فقر نسبی یا ناپایداری مالی را تجربه کرده‌اند، ممکن است دچار «اجتناب مالی» یا «احتکار وسواسی» شوند.
• تکنیک: شجره‌نامه مالی . بررسی کنید که والدین و اجداد شما چه نگرشی به پول داشته‌اند. آیا جملاتی نظیر «پول چرک کف دست است» یا «پول، پول می‌آورد» در ناخودآگاه شما حک شده است؟
• مثال: فردی که به‌محض دریافت حقوق، تمام آن را خرج می‌کند، ممکن است در حال پاسخ دادن به یک ترومای محرومیت قدیمی باشد (لذت آنی برای فرار از اضطراب آتی).

۲. تنظیم هیجانی در تصمیم‌گیری‌های مالی

مهارت مدیریت هیجانات (مانند ترس از دست دادن – FOMO یا طمع) یکی از حیاتی‌ترین مهارت‌های مالی است.

• تحلیل روان‌شناختی: در بازار سرمایه یا حتی خریدهای روزمره، «اضطراب تورمی» باعث می‌شود افراد تصمیمات تکانه‌ای بگیرند.
• تکنیک: قانون ۲۴ ساعت. برای خریدهای غیرضروری یا سرمایه‌گذاری‌های پرریسک، یک وقفه ۲۴ ساعته ایجاد کنید تا قشر پیش‌پیشانی فرصت پیدا کند بر سیستم لیمبیک و هیجانات غلبه کند.
• مثال: خرید خودرو یا طلا صرفاً به دلیل ترس از گران شدن در فردا، بدون بررسی نیاز واقعی، یک واکنش اضطرابی است نه یک تصمیم مالی.

۳. مهارت تاب‌آوری مالی

تاب‌آوری به معنای توانایی بازگشت به حالت اولیه پس از یک شوک مالی است.

• تحلیل روان‌شناختی: با توجه به مدل‌های استرس شغلی و ایمنی روانی، افرادی که تاب‌آوری بالایی دارند، در بحران‌های اقتصادی دچار «درماندگی آموخته شده» نمی‌شوند.
• تکنیک: ایجاد صندوق آرامش (بجای صندوق ذخیره). از منظر روان‌شناختی، نام‌گذاری این بودجه به «آرامش» بار معنایی متفاوتی از «روز مبادا» دارد. این صندوق باید معادل ۳ تا ۶ ماه هزینه‌های فیکس باشد تا اضطراب بقا کاهش یابد.

۴. ارتباط موثر مالی در روابط

بسیاری از تعارضات زوجین ریشه در عدم شفافیت مالی یا همان «خیانت مالی» دارد.

• تحلیل روان‌شناختی: پول اغلب به ابزاری برای اعمال قدرت یا کنترل در رابطه تبدیل می‌شود.
• تکنیک: جلسات هم‌ترازی مالی ماهانه. زوجین باید بدون قضاوت و با استفاده از مهارت‌های گوش دادن فعال، در مورد اهداف مالی مشترک صحبت کنند.
• مثال: پنهان کردن بدهی‌ها یا پس‌اندازهای مخفیانه از شریک زندگی، نشان‌دهنده نقص در الگوی دلبستگی ایمن است.

۵. شفقت با خود در شکست‌های مالی

سرزنش خود پس از ضرر در بورس یا شکست شغلی، منجر به فلج شدن قدرت تصمیم‌گیری می‌شود.

• تحلیل روان‌شناختی: استفاده از رویکرد درمان مبتنی بر شفقت (CFT) برای بازسازی عزت‌نفس آسیب‌دیده پس از بحران‌های مالی.
• تکنیک: بازطراحی روایت شکست. شکست مالی را نه به عنوان یک ویژگی شخصیتی («من بی‌عرضه هستم»)، بلکه به عنوان یک تجربه یادگیری بومی در یک اقتصاد ناپایدار تحلیل کنید.

 

مدیریت پول پیش از آنکه در کیف پول شما رخ دهد، در ذهن شما اتفاق می‌افتد. توسعه مهارت‌های مالی از منظر روان‌شناختی به معنای رسیدن به یک «صلح درونی با مفهوم دارایی» است. با شناسایی طرحواره‌های مالی خود و تقویت مهارت تنظیم هیجان، می‌توانیم حتی در تلاطم‌های اقتصادی، سلامت روان خود را حفظ کنیم.

جهت دریافت خدمات مشاوره و رواندرمانی از دکتر مینا نظری کمال، روانشناس بالینی، کلیک کنید.

چرا ترس‌های ما، مالی، جسمی و ظاهری، به هم گره خورده‌اند؟

اضطراب بسیاری از افراد فقط به یک موضوع محدود نمی‌شود. فرد ممکن است هم‌زمان از کم شدن پول، ضعیف شدن جسم، بیمار شدن، بالا رفتن وزن یا از دست دادن تناسب اندام بترسد. در ظاهر، این نگرانی‌ها جدا از هم به نظر می‌رسند، اما در لایه‌های عمیق‌تر روان، اغلب از یک منبع مشترک تغذیه می‌کنند: ترس از آسیب‌پذیری، طرد شدن، وابسته شدن و از دست دادن کنترل.

در مقاله قبلی به تکنیک پیکان رو به پایین پرداختیم.

در این مقاله، به‌صورت کاربردی بررسی می‌کنیم که چرا ترس‌های مالی، جسمی و ظاهری به هم متصل می‌شوند، این پیوند چگونه در ذهن شکل می‌گیرد و با چه تکنیک‌هایی می‌توان این چرخه را شناسایی و تعدیل کرد.

ترس مالی، جسمی و ظاهری چه نقطه مشترکی دارند؟

وقتی فرد از بی‌پولی می‌ترسد، معمولاً فقط نگران عدد حساب بانکی نیست. او ممکن است نگران ناتوانی، تحقیر، وابستگی و بی‌پناهی باشد. همین الگو در ترس جسمی و ظاهری هم دیده می‌شود.

پشت ترس مالی چه می‌گذرد؟

فرد ممکن است با این زنجیره ذهنی روبه‌رو باشد:

• اگر پولم کم شود، کنترل زندگی‌ام را از دست می‌دهم
• اگر کنترل را از دست بدهم، به دیگران نیازمند می‌شوم
• اگر نیازمند شوم، ضعیف دیده می‌شوم
• اگر ضعیف دیده شوم، ارزشم کم می‌شود

پشت ترس جسمی چه می‌گذرد؟

ترس از بیماری، ناتوانی یا نیاز جسمی هم معمولاً فقط ترس از درد نیست. در بسیاری از موارد، ذهن این معنا را می‌سازد:

• اگر جسمم ضعیف شود، دیگر مستقل نیستم
• اگر مستقل نباشم، سربار می‌شوم
• اگر سربار شوم، دوست‌داشتنی یا محترم نخواهم بود

پشت ترس ظاهری چه می‌گذرد؟

ترس از چاق شدن یا از دست دادن تناسب اندام هم در بسیاری از افراد فقط یک دغدغه زیبایی نیست. این ترس ممکن است به این معانی عمیق وصل باشد:

• اگر چاق شوم، از معیارهای پذیرفته‌شده فاصله می‌گیرم
• اگر از این معیارها فاصله بگیرم، کمتر پذیرفته می‌شوم
• اگر پذیرفته نشوم، احساس شرم، طرد یا بی‌ارزشی می‌کنم

چرا این ترس‌ها در ذهن به هم متصل می‌شوند؟

ذهن انسان برای بقا طراحی شده است. هر چیزی که بوی تهدید بدهد، چه تهدید اقتصادی، چه تهدید جسمانی و چه تهدید اجتماعی، می‌تواند به‌سرعت به یک زنگ خطر روانی تبدیل شود. مغز اغلب بین این سه حوزه تمایز روشنی قائل نمی‌شود، چون هر سه را به یک سوال بنیادین ربط می‌دهد:

آیا من امن هستم؟

آیا من قابل اتکا هستم؟

آیا اگر آسیب‌پذیر شوم، هنوز ارزشمند می‌مانم؟

به همین دلیل، فردی که از بی‌پولی می‌ترسد، ممکن است به‌طور هم‌زمان نسبت به پیری، بیماری، اضافه‌وزن یا کاهش جذابیت نیز حساسیت بالایی داشته باشد. در واقع، همه این‌ها می‌توانند شاخه‌های مختلف یک باور مرکزی باشند.

باورهای هسته‌ای چگونه این چرخه را حفظ می‌کنند؟

در CBT، ما معتقدیم که بسیاری از واکنش‌های شدید هیجانی به دلیل وجود باورهای هسته‌ای فعال می‌شوند. باور هسته‌ای، یک برداشت عمیق و تثبیت‌شده درباره خود، دیگران یا دنیا است.

نمونه‌هایی از باورهای هسته‌ای زیر این ترس‌ها

• من بی‌پناهم
• من فقط وقتی ارزشمندم که قوی و مستقل باشم
• اگر نیاز داشته باشم، تحقیر می‌شوم
• اگر کامل نباشم، پذیرفته نمی‌شوم
• دنیا جای ناامنی است و من باید همیشه آماده فروپاشی باشم

وقتی چنین باورهایی فعال باشند، کوچک‌ترین تغییر در درآمد، انرژی بدنی یا ظاهر می‌تواند واکنشی بسیار شدیدتر از واقعیت بیرونی ایجاد کند.

نشانه‌های گره خوردن ترس‌های مالی، جسمی و ظاهری

اگر این سه ترس در ذهن فرد به هم متصل شده باشند، معمولاً برخی از الگوهای زیر دیده می‌شود:

نشانه‌های شناختی

• فاجعه‌سازی درباره آینده
• اشتغال ذهنی مداوم با پول، بدن یا ظاهر
• مقایسه افراطی با دیگران
• تفسیر هر تغییر کوچک به‌عنوان نشانه سقوط

نشانه‌های هیجانی

• اضطراب مزمن
• احساس شرم
• بی‌قراری
• ناامیدی
• تحریک‌پذیری

نشانه‌های رفتاری

• چک کردن مداوم حساب بانکی یا وزن
• رژیم‌های سخت‌گیرانه و ناپایدار
• اجتناب از خرج کردن حتی در موارد ضروری
• اجتناب از مراجعه پزشکی از ترس شنیدن خبر بد
• تلاش افراطی برای کنترل همه چیز

تکنیک اول: پیکان رو به پایین برای کشف ریشه مشترک ترس‌ها

تکنیک پیکان رو به پایین یکی از مؤثرترین ابزارها برای فهم پیوند بین این ترس‌هاست. در این تکنیک، از یک فکر سطحی شروع می‌کنیم و با پرسش‌های متوالی به معنای عمیق‌تر آن می‌رسیم.

مثال در حوزه مالی

فکر اولیه:

اگر پولم کم شود چه

سوال:

اگر این اتفاق بیفتد، بدترین بخش آن چیست؟

پاسخ:

باید از دیگران کمک بگیرم

سوال:

اگر از دیگران کمک بگیرید، این درباره شما چه می‌گوید؟

پاسخ:

یعنی من از پس زندگی‌ام برنمی‌آیم

سوال:

اگر از پس زندگی‌تان برنیایید، چه معنایی دارد؟

پاسخ:

یعنی من ضعیف و بی‌پناه هستم

مثال در حوزه جسمی

فکر اولیه:

اگر بیمار شوم چه

پاسخ نهایی ممکن:

یعنی دیگر مستقل نیستم و به دیگران وابسته می‌شوم

مثال در حوزه ظاهری

فکر اولیه:

اگر چاق شوم چه

پاسخ نهایی ممکن:

یعنی دیگر پذیرفته نمی‌شوم و ارزشم کمتر می‌شود

در بسیاری از موارد، هر سه زنجیره به یک نقطه می‌رسند: من اگر آسیب‌پذیر شوم، دیگر امن، دوست‌داشتنی یا ارزشمند نیستم.

تکنیک دوم: تفکیک واقعیت از معنای روانی

یکی از مهم‌ترین مداخلات درمانی این است که به مراجع کمک کنیم بین رویداد بیرونی و معنایی که ذهن به آن می‌دهد تفاوت بگذارد.

تمرین عملی

یک جدول دو ستونه بنویسید:

واقعیت بیرونی	معنایی که ذهن من می‌سازد
این ماه هزینه‌ام زیاد شده	من در حال سقوط هستم
این هفته بدنم خسته‌تر بوده	من دارم ناتوان می‌شوم
وزنم کمی تغییر کرده	من دیگر قابل قبول نیستم

این تمرین کمک می‌کند فرد متوجه شود که آنچه او را می‌آزارد، همیشه خود رویداد نیست، بلکه تفسیری است که به آن داده می‌شود.

تکنیک سوم: شناسایی بایدهای پنهان

بسیاری از این اضطراب‌ها از قوانین سخت‌گیرانه درونی تغذیه می‌شوند. قوانینی مانند:

• من باید همیشه قوی باشم
• من نباید به کسی نیاز داشته باشم
• من باید از نظر مالی کاملاً امن باشم
• بدن من باید همیشه تحت کنترل باشد
• من باید از نظر ظاهری مقبول بمانم

این بایدها فشار روانی شدیدی ایجاد می‌کنند، چون انسان را از تجربه طبیعی محدودیت، تغییر و نیازمندی محروم می‌سازند.

تمرین بازنویسی بایدها

هر باید را به یک جمله منعطف‌تر تبدیل کنید:

• به‌جای من باید همیشه قوی باشم

بنویسید: من ترجیح می‌دهم قوی باشم، اما در دوره‌هایی از زندگی ممکن است نیازمند کمک شوم و این از ارزش من کم نمی‌کند

• به‌جای من نباید چاق شوم

بنویسید: مراقبت از بدن مهم است، اما ارزش من فقط به ظاهر من وابسته نیست

تکنیک چهارم: مواجهه با شرم پنهان

در بسیاری از افراد، ترس اصلی نه خود بی‌پولی، نه بیماری و نه تغییر ظاهر، بلکه شرم ناشی از آن‌هاست. شرم یعنی این احساس که اگر دیگران واقعیت من را ببینند، مرا ناکافی، ضعیف یا دوست‌نداشتنی خواهند یافت.

تمرین شناسایی شرم

این سوال‌ها را از خود بپرسید:

• اگر این اتفاق برای من بیفتد، از چه چیزی بیشتر خجالت می‌کشم؟
• می‌ترسم دیگران درباره من چه فکری کنند؟
• اگر این اتفاق رخ دهد، چه برچسبی به خودم می‌زنم؟

این تمرین معمولاً کمک می‌کند مرکز واقعی اضطراب روشن شود.

تکنیک پنجم: ساختن هویت فراتر از عملکرد

وقتی ارزش فرد فقط به استقلال، درآمد یا ظاهر گره خورده باشد، هر نوسانی در این حوزه‌ها می‌تواند کل عزت‌نفس او را متزلزل کند. بنابراین یکی از اهداف درمان، ساختن هویتی عمیق‌تر و پایدارتر است.

سوالات بازسازی هویت

• اگر درآمد من تغییر کند، چه ویژگی‌هایی در من ثابت می‌ماند؟
• اگر بدنم در یک دوره ضعیف شود، چه جنبه‌هایی از شخصیت من همچنان ارزشمند است؟
• اگر ظاهر من مطابق معیارهای اجتماعی نباشد، چه چیزی در انسان بودن من تغییر نمی‌کند؟

این پرسش‌ها کمک می‌کنند فرد از هویت مبتنی بر عملکرد، به هویت مبتنی بر ارزش‌های عمیق‌تر حرکت کند.

تکنیک ششم: کاهش کنترل‌گری افراطی

افرادی که این سه ترس را با هم تجربه می‌کنند، معمولاً به سمت کنترل بیش از حد می‌روند. آن‌ها می‌خواهند پول، بدن، آینده، اشتها، سلامت و حتی نگاه دیگران را کاملاً مدیریت کنند. اما کنترل افراطی، اضطراب را کمتر نمی‌کند؛ فقط آن را مزمن‌تر می‌سازد.

تمرین تشخیص حوزه کنترل

برای هر نگرانی، دو دسته مشخص کنید:

چیزهایی که در کنترل من هستند

• بودجه‌بندی
• تغذیه متعادل
• ورزش منظم
• مراجعه پزشکی به‌موقع
• گفت‌وگوی درمانی
• اصلاح افکار ناکارآمد

چیزهایی که کاملاً در کنترل من نیستند

• نوسانات اقتصادی
• روند طبیعی افزایش سن
• قضاوت همه افراد
• همه تغییرات بدنی
• همه اتفاقات آینده

این تمرین به تنظیم واقع‌بینانه‌تر انتظارها کمک می‌کند.

چگونه این مقاله را در زندگی روزمره به کار ببریم؟

اگر شما هم‌زمان از بی‌پولی، بیماری، ناتوانی، چاقی یا از دست دادن ظاهر مطلوب می‌ترسید، به‌جای برخورد جداگانه با هر علامت، بهتر است یک سوال محوری بپرسید:

اگر یکی از این اتفاق‌ها رخ دهد، در عمیق‌ترین لایه ذهنم چه معنایی برای من دارد؟

پاسخ به این سوال، معمولاً راه را به سمت باور هسته‌ای باز می‌کند. از آنجا به بعد، درمان فقط مدیریت علائم نیست، بلکه بازسازی احساس امنیت درونی است.

جمع‌بندی: چرا ترس‌های مالی، جسمی و ظاهری به هم گره خورده‌اند؟

این ترس‌ها اغلب از سه منبع اصلی تغذیه می‌شوند:

۱. ترس از آسیب‌پذیری

فرد نمی‌خواهد ضعیف، وابسته یا نیازمند باشد

۲. ترس از طرد و شرم

فرد می‌ترسد اگر کامل نباشد، پذیرفته نشود

۳. ترس از بی‌ارزشی

فرد ارزش خود را به پول، عملکرد یا ظاهر گره زده است

به همین دلیل، لازم است در درمان، فقط با موضوع پول، وزن یا سلامت به‌صورت مجزا کار نکنیم، بلکه معنای مشترک این ترس‌ها را نیز بررسی کنیم.

نتیجه‌گیری

بسیاری از افراد سال‌ها تلاش می‌کنند هم‌زمان حساب بانکی خود را امن نگه دارند، بدن خود را کنترل کنند و ظاهر خود را در چارچوب معیارهای پذیرفته‌شده حفظ کنند، فقط برای اینکه احساس امنیت بیشتری داشته باشند. اما اگر ریشه اضطراب در باورهای هسته‌ای درمان‌نشده باشد، این تلاش‌ها معمولاً به آرامش پایدار منجر نمی‌شود.

درمان مؤثر زمانی آغاز می‌شود که فرد بفهمد مسئله فقط پول، بدن یا ظاهر نیست، بلکه معنایی است که او به آسیب‌پذیری می‌دهد. از این نقطه، می‌توان به سمت امنیت درونی عمیق‌تر، عزت‌نفس پایدارتر و رابطه سالم‌تر با خود حرکت کرد. برای دریافت خدمات مشاوره از دکتر نظری کمال، اینجا کلیک کنید.

سخن پایانی

بسیاری از ما تصور می‌کنیم اگر ثروتمند باشیم (امنیت مالی)، ورزشکار باشیم (امنیت جسمی) و متناسب باشیم (امنیت اجتماعی)، دیگر آسیب‌ناپذیر خواهیم بود. اما حقیقت این است که اضطراب ما ناشی از همین بایدهاست. تکنیک پیکان رو به پایین به ما نشان می‌دهد که امنیت واقعی نه در فرار از نیاز، بلکه در پذیرش این واقعیت است که ما حتی در اوج نیاز هم انسانی ارزشمند و پناه‌دار هستیم.

دکتر مینا نظری کمال، روانشناس بالینی

جامعه‌ای که به سالمندانش نقش می‌دهد، جامعه‌ای است که در بدترین بحران‌ها هم هویت و ریشه‌هایش را حفظ می‌کند.

دکتر مینا نظری کمال، روانشناس بالینی و متخصص بحران در گفت و گو با خبرگزاری صدا و سیما ما عادت کرده‌ایم در مواجهه با بحران‌ها، سالمندان را تنها سوژه‌ی امدادرسانی ببینیم؛ کسانی که باید از آنها مراقبت کرد و برایشان دارو و غذا برد. اما این تصویر، فقط نیمی از واقعیت است. نیمه پنهان و قدرتمند ماجرا اینجاست که سالمندان، به‌ویژه آنهایی که طوفان‌های سخت گذشته از جنگ تحمیلی تا بلایای طبیعی را پشت سر گذاشته‌اند، نه بار اضافه، که گنجینه‌ای از تاب‌آوری در قلب محلات ما هستند.

این روانشناس تاکید کرد: در شرایط بحرانی، جوانتر‌ها اغلب گرفتار اضطراب کنش‌گری هستند؛ شاید بخواهند همه چیز را سریعا کنترل کنند و همین شتاب، گاهی به تصمیمات هیجانی منجر می‌شود. اما سالمندان، با کوله باری از تجربیات زیسته، میتوانند لنگرگاه‌های ثبات در محلات باشند. کسی که آتش‌بار جنگ، شب‌های عملیات یا دوران محدودیت‌های سخت را تجربه کرده، آموخته است که چطور به جای فرار از ترس، آن را مدیریت نموده و چگونه میان ویرانه‌ها، همچنان به زندگی فکر کند.

نظری کمال گفت: از مخربترین حس‌ها در دوران بازنشستگی، رفتن فرزندان از خانه و سالمندی، احساس بی‌فایدگی است. وقتی در بحران، سالمند را به کنج انزوا می‌رانیم، با این کار او را در برابر فروپاشی روانی آسیب‌پذیر می‌کنیم. برعکس، سپردن نقش به او، حس عاملیت و ارزشمندی را زنده می‌کند. وقتی از فرد سالمند می‌خواهیم در مدیریت امنیت و آرامش بخشی از محله همکاری کند، مشورت بدهد یا پیگیر اوضاع باشد، در واقع او را به چرخه زندگی بازگردانده‌ایم. این مشارکت، بهترین پادزهر برای اضطراب و افسردگی ناشی از بحران است.

 برای مثال یکی از نیاز‌های اصلی در بحران، آرام‌سازی جمعی است. سالمندان محله می‌توانند با تعریف داستان‌های تاب‌آوری خود در دوران سخت گذشته، به کودکان محله نشان دهند که این نیز بگذرد. این کار هم به خود سالمند حس موثربودن می‌دهد و هم اضطراب جمعی را پایین می‌آورد. آمار‌ها نشان می‌دهد ۷۰% سالمندان در شهر تهران تنها زندگی می‌کنند. شاید همین مساله نقش سوم سالمندان در بحران را پر رنگتر کند: پایش همسایگان یعنی ایجاد شبکه مراقبت از همتایان. در واقع سالمندان را شاید بهترین ناظران محله‌ها دانست. آنها می‌دانند کدام خانه نوزاد دارد، کدام خانواده تنهاست، یا چه کسی ممکن است در بحران نادیده گرفته شود.

با این وجود بزرگ‌ترین خطا این است که در وقت بروز بحران، به فکر مشارکت دادن سالمندان بیفتیم. تاب‌آوری محله‌محور باید پیش از وقوع بحران ساخته شود. در واقع نباید منتظر وقوع حادثه نشست. چراکه تاب‌آوری، ساختنی است، نه اتفاقی. شناسایی سالمندان و خصوصا سالمندان توانمند در مساجد، پارکها، پایگاه‌های بسیج یا سرای محله، ضروری است. از آنها بخواهیم در تمرین‌های آمادگی محله شرکت کنند. وقتی سالمند بداند که در صورت بروز حادثه، نقش مشخصی دارد، در زمان وقوع بحران، به جای درمانده شدن، به کنش‌گر بودن می‌اندیشد.

این روانشانس بالینی تاکید کرد: جامعه‌ای که به سالمندانش نقش می‌دهد، جامعه‌ای است که در بدترین بحران‌ها هم هویت و ریشه‌هایش را حفظ می‌کند. علاوه بر این، بحران، زمانیکه با حضور نسل قدیم مدیریت شود، انسانی تر، صبورانه‌تر و اخلاقی‌تر پیش می‌رود. از این رو بحران، پایان نقش‌آفرینی سالمندان نیست؛ بلکه مجالی است تا تجربه‌ی آنها، چراغ راهی برای ما در تاریک‌ترین روز‌های تنش و بحران باشد.

 

 

 

لینک خبر در خبرگزاری صدا و سیما

https://www.irib-news.ir/fa/news/5811632/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C

✨ لایو تخصصی «زندگی با والدین سالمند» ✨

راهکارهای روان‌شناختی برای مراقبت، ارتباط و مدیریت فرسودگی مراقبتی

👤 ارائه‌دهنده: دکتر مینا نظری کمال (روان‌شناس بالینی)

🗓️ زمان برگزاری: جمعه، ۲۲ خرداد ماه ۱۴۰۵

⏰ ساعت: ۱۸:۰۰ الی ۱۹:۳۰ (به مدت ۹۰ دقیقه)

📍 بستر برگزاری: پخش زنده در پلتفرم آپارات

📌 کانال برگزارکننده: کانال «صدای جوی زندگی»

🔗 نحوه دسترسی: لینک ورود به پخش زنده در کانال «صدای جوی زندگی» قرار خواهد گرفت.

برای دریافت لینک و اطلاع از سایر برنامه‌ها، ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:

📱 شبکه‌های اجتماعی (ایتا، تلگرام، اینستاگرام، واتساپ، روبیکا، بله و آپارات):

@Sedayejooy

📞 ارتباط مستقیم و هماهنگی (تلگرام/بله):

@minakamalpsy

شماره تماس: ۰۹۱۹۱۲۳۰۶۵۳

🎯 مخاطبان ویژه: فرزندانِ والدین سالمند، مراقبین خانوادگی، زوج‌هایی که هم‌زمان مسئولیت خانه/کار و مراقبت را بر عهده دارند، و همه افرادی که با دغدغه‌های سالمندیِ والدین درگیرند.

زندگی با والدین سالمند می‌تواند هم فرصتِ صمیمیت و جبران باشد و هم تجربه‌ای همراه با فشار، احساس گناه، تعارض، خستگی و فرسودگی مراقبتی.

در این لایو درباره‌ی این موضوعات صحبت می‌کنیم:

• مرز سالم بین «محبت» و «فداکاریِ فرساینده»

• مدیریت تعارض‌ها و حساسیت‌های دوران سالمندی

• برخورد با مقاومت، وابستگی، نگرانی و ترس‌های والدین

• مراقبت از خودِ مراقب (پیشگیری از فرسودگی)

• تقسیم مسئولیت بین اعضای خانواده و گفت‌وگوی مؤثر

منتظر حضور شما در این لایو تخصصی هستیم.

@Sedayejooy

نقش مهم سالمندان در بحران‌های اجتماعی

جامعه‌ای که به سالمندانش نقش می‌دهد، جامعه‌ای است که در بدترین بحران‌ها هم هویت و ریشه‌هایش را حفظ می‌کند

دکتر مینا نظری کمال، روانشناس بالینی و متخصص بحران در گفت و گو با خبرگزاری صدا و سیما ما عادت کرده‌ایم در مواجهه با بحران‌ها، سالمندان را تنها سوژه‌ی امدادرسانی ببینیم؛ کسانی که باید از آنها مراقبت کرد و برایشان دارو و غذا برد. اما این تصویر، فقط نیمی از واقعیت است. نیمه پنهان و قدرتمند ماجرا اینجاست که سالمندان، به‌ویژه آنهایی که طوفان‌های سخت گذشته از جنگ تحمیلی تا بلایای طبیعی را پشت سر گذاشته‌اند، نه بار اضافه، که گنجینه‌ای از تاب‌آوری در قلب محلات ما هستند.

 

این روانشناس تاکید کرد: در شرایط بحرانی، جوانتر‌ها اغلب گرفتار اضطراب کنش‌گری هستند؛ شاید بخواهند همه چیز را سریعا کنترل کنند و همین شتاب، گاهی به تصمیمات هیجانی منجر می‌شود. اما سالمندان، با کوله باری از تجربیات زیسته، میتوانند لنگرگاه‌های ثبات در محلات باشند. کسی که آتش‌بار جنگ، شب‌های عملیات یا دوران محدودیت‌های سخت را تجربه کرده، آموخته است که چطور به جای فرار از ترس، آن را مدیریت نموده و چگونه میان ویرانه‌ها، همچنان به زندگی فکر کند.

 

نظری کمال گفت: از مخربترین حس‌ها در دوران بازنشستگی، رفتن فرزندان از خانه و سالمندی، احساس بی‌فایدگی است. وقتی در بحران، سالمند را به کنج انزوا می‌رانیم، با این کار او را در برابر فروپاشی روانی آسیب‌پذیر می‌کنیم. برعکس، سپردن نقش به او، حس عاملیت و ارزشمندی را زنده می‌کند. وقتی از فرد سالمند می‌خواهیم در مدیریت امنیت و آرامش بخشی از محله همکاری کند، مشورت بدهد یا پیگیر اوضاع باشد، در واقع او را به چرخه زندگی بازگردانده‌ایم. این مشارکت، بهترین پادزهر برای اضطراب و افسردگی ناشی از بحران است.

 

 برای مثال یکی از نیاز‌های اصلی در بحران، آرام‌سازی جمعی است. سالمندان محله می‌توانند با تعریف داستان‌های تاب‌آوری خود در دوران سخت گذشته، به کودکان محله نشان دهند که این نیز بگذرد. این کار هم به خود سالمند حس موثربودن می‌دهد و هم اضطراب جمعی را پایین می‌آورد. آمار‌ها نشان می‌دهد ۷۰% سالمندان در شهر تهران تنها زندگی می‌کنند. شاید همین مساله نقش سوم سالمندان در بحران را پر رنگتر کند: پایش همسایگان یعنی ایجاد شبکه مراقبت از همتایان. در واقع سالمندان را شاید بهترین ناظران محله‌ها دانست. آنها می‌دانند کدام خانه نوزاد دارد، کدام خانواده تنهاست، یا چه کسی ممکن است در بحران نادیده گرفته شود.

 

با این وجود بزرگ‌ترین خطا این است که در وقت بروز بحران، به فکر مشارکت دادن سالمندان بیفتیم. تاب‌آوری محله‌محور باید پیش از وقوع بحران ساخته شود. در واقع نباید منتظر وقوع حادثه نشست. چراکه تاب‌آوری، ساختنی است، نه اتفاقی. شناسایی سالمندان و خصوصا سالمندان توانمند در مساجد، پارکها، پایگاه‌های بسیج یا سرای محله، ضروری است. از آنها بخواهیم در تمرین‌های آمادگی محله شرکت کنند. وقتی سالمند بداند که در صورت بروز حادثه، نقش مشخصی دارد، در زمان وقوع بحران، به جای درمانده شدن، به کنش‌گر بودن می‌اندیشد.

 

این روانشانس بالینی تاکید کرد: جامعه‌ای که به سالمندانش نقش می‌دهد، جامعه‌ای است که در بدترین بحران‌ها هم هویت و ریشه‌هایش را حفظ می‌کند. علاوه بر این، بحران، زمانیکه با حضور نسل قدیم مدیریت شود، انسانی تر، صبورانه‌تر و اخلاقی‌تر پیش می‌رود. از این رو بحران، پایان نقش‌آفرینی سالمندان نیست؛ بلکه مجالی است تا تجربه‌ی آنها، چراغ راهی برای ما در تاریک‌ترین روز‌های تنش و بحران باشد.

🌸 به نام خدای نور و روشنایی 🌸

 

 

🌱 معرفی کارگاه  

*«طراحی نقشه مالی و هدف‌گذاری ۳۰ ساله زندگی»*

 

 

 

گاهی آدم فقط می‌خواد بفهمه:  

چطور می‌تونه با همین شرایط، همین درآمد، و همین توان، زندگی خودش رو آرام‌تر و آگاه‌تر بسازه.

 

نه دنبال میلیونر شدن،

نه دنبال رمز موفقیت…

بلکه دنبال نظم، آرامش و معنا در رابطه‌اش با پول.

 

این کارگاه برای همین طراحی شده؛  

برای آدم‌هایی که می‌خوان با واقعیت صادق باشن،  

اما نمی‌خوان توی ناامیدی زندگی کنن.

 

 

 

🎯 در این کارگاه یاد می‌گیریم:  

• ریشه‌های ذهنی و احساسی رابطه‌مون با پول رو بشناسیم  

• باورهای مالی محدودکننده رو شجاعانه بررسی کنیم  

• به جای آرزوهای مبهم، هدف‌های واقعی زندگی‌مون رو بنویسیم  

• و یاد بگیریم چطور با قدم‌های کوچک و منظم  

  مسیر مالی زندگی‌مون رو بسازیم

 

 

 

💬 این کارگاه برای ثروتمندها نیست؛  

برای آدم‌هایی‌ست که می‌خوان به جای قضاوتِ خود، *درکِ خود** رو شروع کنن.

 

برای کسانی‌ست که می‌خوان بگن:

> «من هنوز توی مسیرم، اما دارم آگاهانه حرکت می‌کنم.»

 

 

 

🧠 محتوای کارگاه:

- خودشناسی مالی و روانشناسی پول  

- هدف‌گذاری واقع‌بینانه برای دهه‌های آینده  

- طراحی برنامه مالی شخصی (با فایل اکسل ساده و کاربردی)  

- تمرین های آرام و قابل اجرا حتی با کمترین منابع مالی

 

 

 

🕰️ مدت کارگاه: 3+1 ساعت

💰 شهریه: 100هزار تومان +10هزار تومان کمک به خیریه

🧩 لطفاً برای شخصی سازی فایل اکسل، کامپیوتر یا لپ‌تاپ استفاده کنید 

📍 محل برگزاری: آنلاین و نرم افزار بله 

برای ثبت‌نام به کانال زیر مراجعه کنید:  

@sedayejooy  

 

 

 

تسهیلگر:  

**دکتر مینا نظری کمال**

 

 

 

✦ این کارگاه قراره نسخه‌ی بی‌نقص زندگی رو بهت یاد نده؛  

قراره یاد بده **چطور با خودت مهربون‌تر، صادق‌تر و منظم‌تر** **بشی در مسیر ساختن امنیت مالی.*

 

 

ایتا -- روبیکا -- بله -- آپارات

 

ما را دنبال کنید: 

@sedayejooy

🌸به نام خدای نور و روشنایی🌸

 کارگاه سه‌جلسه‌ای «مهارت‌های ضروری برای نجات و رشد رابطه پس از بحران» 

اگر رابطه‌تان از دلِ بحران گذشته، هنوز هم می‌شود برای ترمیم، بازسازی و رشد آن قدم برداشت.

 

این کارگاه برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند رابطه‌ای سالم‌تر، امن‌تر و آگاهانه‌تر بسازند.

 

در این کارگاه می‌آموزید:

 

• درک تأثیر بحران بر رابطه و رفتارهای زوجین

 

• تکنیک‌های تنظیم هیجان و کاهش تنش پیش از گفتگو

 

• گفتگوی امن و مؤثر در موضوعات حساس

 

• شناسایی و توقف چرخه‌های مخرب ارتباطی

 

• بازسازی اعتماد و صمیمیت پس از آسیب

 

• مرزبندی سالم و پیشگیری از فرسایش عاطفی

 

• تشخیص و مدیریت الگوهای شرم کاذب در رابطه

 

هدف کارگاه: ارائه ابزارهای کاربردی برای بهبود ارتباط، افزایش امنیت رابطه و تقویت صمیمیت پس از بحران.   

 

👩‍🏫 مدرس: دکتر مینا نظری کمال، روانشناس بالینی 

 

📅 زمان برگزاری: ۳ جمعه‌، ساعت ۱۷ تا ۱۸:۳۰

جمعه ۱ خرداد

جمعه ۸ خرداد

جمعه ۱۵ خرداد

 

💳 هزینه: رایگان

 

📩 لینک کارگاه: برای شرکت در لایوها به کانال @sedayejooy در آپارات مراجعه کنید و جزوه مربوطه را از کانال در ایتاـروبیکاـبله بردارید. 

 

یا در ایتا و بله به آی‌دی @sedayejooyezendegi پیام بدهید.

@sedayejooy