نارسیسم؟

Question

خودخواهي و خودشيفتگي و خود دوستداري کدامش به غرور نزديکتره؟

پزشک نامشخص · Answer

سلام ووقت بخير خدمت شما.غرور از نظر معنايي به خودشيفتگي نزديک‌تره، اما اين سه مفهوم با هم تفاوت دارن:

- خودخواهي: فرد بيشتر به منافع و خواسته‌هاي خودش توجه مي‌کنه، حتي اگر به ديگران آسيب بزنه.
- خودشيفتگي: فرد ممکنه خودش رو برتر از ديگران بدونه، به تحسين نياز داشته باشه و نسبت به انتقاد حساس باشه.
- خوددوست‌داري: يعني خودت رو دوست داشته باشي، براي خودت ارزش قائل باشي و به نيازها و مرزهات احترام بذاري؛ اين ويژگي سالمه.
- غرور: بسته به بافت، مي‌تونه احساس ارزشمندي و سربلندي باشه يا به معناي خودبزرگ‌بيني و برتر دونستن خود نسبت به ديگران.

پس اگر منظورت از غرور، تکبر و برتر دانستن خود نسبت به ديگرانه، خودشيفتگي به اون نزديک‌تره. اما غرور به‌تنهايي نشانه خودشيفتگي نيست.

پزشک نامشخص · Answer

با سلام
از نگاه روان شناختي باهم تفاوت داشته در عزت نفس و انتقاد پذيري و همدلي با ديگران ميباشد خودشيفتگي برتري طلبي و نياز به تاييد داشته /خودخواهي اولويت دادن به منفعت شخصي/خود دوست داري احترام به خود مراقبت سالم از خويش

پزشک نامشخص · Answer

از ميان سه مفهوم خودخواهي، خودشيفتگي و خوددوستداري، اگر منظورمان از غرور، احساس برتري نسبت به ديگران و خودبزرگ‌بيني باشد، خودشيفتگي به آن نزديک‌تر است؛ اما اگر غرور را به معناي احساس ارزشمندي، سربلندي و احترام به خود در نظر بگيريم، خوددوستداري نيز با آن ارتباط دارد. براي فهم دقيق‌تر اين مفاهيم، بايد ببينيم هرکدام چه نسبتي با تجربه ما از خود و ديگري دارند.

### 1. خودخواهي؛ وقتي خواسته‌هاي من در مرکز قرار مي‌گيرند

در خودخواهي، فرد ممکن است خواسته‌ها، منافع و نيازهاي خود را بر نيازهاي ديگران مقدم بداند. مسئله اصلي لزوماً اين نيست که خود را برتر مي‌داند؛ بلکه ممکن است نتواند يا نخواهد به اندازه کافي براي خواسته‌ها و تجربه ديگران جا باز کند.

از نگاه اگزيستانسيال، انسان هم حق دارد به نيازهاي خودش توجه کند و هم مسئول است تأثير انتخاب‌هايش بر ديگران را ببيند. بنابراين، هر نوع اولويت‌دادن به خود، خودخواهي محسوب نمي‌شود.

### 2. خودشيفتگي؛ وقتي ارزشمندي به برتر بودن گره مي‌خورد

در خودشيفتگي، به‌ويژه در شکل متکبرانه آن، فرد ممکن است براي حفظ تصوير مطلوبي از خودش به تحسين ديگران نياز داشته باشد، انتقاد را دشوار تحمل کند يا خود را شايسته جايگاهي بالاتر بداند.

در اين حالت، غرور ممکن است به سپري در برابر تجربه‌هايي مانند شرم، احساس ناکافي‌بودن يا ترس از بي‌ارزش ديده‌شدن تبديل شود. البته اين توضيح درباره همه افراد يا همه شکل‌هاي خودشيفتگي صدق نمي‌کند و از روي يک رفتار نمي‌توان کسي را خودشيفته دانست.

### 3. خوددوستداري؛ وقتي براي خودم ارزش قائلم، بدون اينکه ديگري را کوچک کنم

خوددوستداري سالم يعني بتوانم ارزش خودم را به رسميت بشناسم، محدوديت‌هايم را بپذيرم، از خودم مراقبت کنم و در عين حال ارزشمندي ديگران را نيز انکار نکنم.

فردي که خوددوستداري سالم دارد، لازم نيست هميشه برنده باشد، تحسين شود يا خودش را به ديگران ثابت کند. او مي‌تواند اشتباه کند و همچنان براي خودش احترام قائل باشد.

### تفاوت اين مفاهيم از نگاه اگزيستانسيال

مي‌توان اين تفاوت را با سه جمله نشان داد:

- خودخواهي: «خواسته من از خواسته تو مهم‌تر است.»
- خودشيفتگي متکبرانه: «من از تو برترم و بايد اين برتري را به رسميت بشناسي.»
- خوددوستداري سالم: «من ارزشمندم و تو هم ارزشمندي؛ لازم نيست براي ارزشمند بودن، تو را پايين‌تر از خودم قرار دهم.»

در نگاه پديدارشناسانه اگزيستانسيال، نکته مهم فقط نام‌گذاري رفتار نيست؛ بلکه فهميدن اين است که فرد چگونه خودش را تجربه مي‌کند، ارزشمندي خود را به چه چيزي وابسته کرده و در رابطه با ديگري چه احساسي دارد.

پس پاسخ کوتاه اين است: غرور به معناي تکبر و خودبرتربيني، به خودشيفتگي نزديک‌تر است؛ اما غرور به معناي سربلندي و احترام به خود، مي‌تواند با خوددوستداري سالم همراه باشد.

اگر احساس مي‌کنيد غرور، نياز به تأييد ديگران يا دشواري در روابط بر زندگي شما تأثير گذاشته است، مي‌توانيد براي بررسي عميق‌تر اين تجربه‌ها در روان‌درماني اگزيستانسيال وقت بگيريد.

محمد جعفر ترکان | روان‌شناس و روان‌درمانگر اگزيستانسيال

تلفن و پيامک: 09338729993

نارسیسم؟

پاسخ پزشکان

محمد جعفر ترکان

دکتر سیده یاسمن هاشمی

شاهین کریم پور

نیاز به مشاوره فوری دارید؟