راه حل مشکلات روحی و شغلی برای افراد با سابقه خجالت کودکی؟

نرگس آذرمی

کارشناس ارشد روانشناس باليني ،تراپيست،خانواده درمانگ و درمانگر ارتباطات والد با کودک و نوجوان براساس طرحواره

سلام دوست عزیز. 🌸
1. ریشه مشکل: تجربه‌ی خجالت شدید در کودکی، اغلب زمینه را برای شکل‌گیری «طرحواره‌های ناکارآمد» (مثل طرحواره‌ی نقص/شرم یا شکست) در بزرگسالی فراهم می‌کند. احساس عقب‌افتادگی و سرخوردگی، نتیجه‌ی این باورهای منفیِ درونی است، نه واقعیتِ توانمندی‌های شما.

2. چرخه‌ی فرساینده: بیکاری طولانی‌مدت، ترس از فقر و تجرد، همگی چرخه‌ی اضطراب و ناامیدی را تشدید کرده‌اند و انرژی روانی شما را برای اقدام کردن فلج کرده‌اند.
3. چه باید بکنید؟
روان‌درمانی تخصصی (به‌ویژه CBT یا طرحواره‌درمانی): بهترین نقطه برای شروع است تا ریشه‌های خجالت کودکی، عزت‌نفس آسیب‌دیده و افکار منفی درمان شوند.
برداشتن گام‌های بسیار کوچک: به جای نگاه کردن به همه‌ی ابعاد زندگی، تمرکزتان را روی یک قدمِ کوچکِ اجرایی بگذارید (مثلاً یادگیری یک مهارت پایه یا تنظیم یک رزومه‌ی ساده). فرار از کار، ترس را بیشتر می‌کند؛ رویارویی تدریجی، اعتمادبه‌نفس را برمی‌گرداند.
شما دیر نکرده‌اید؛ سناریوی زندگی شما در هر نقطه‌ای قابل بازنویسی است، به شرط آنکه به جای سرزنش خود، از یک متخصص کمک بگیرید.

28 مهر 1405 - 22:10

دکتر سیده یاسمن هاشمی

کاندیدای دکترای تخصصی روانشناس باليني و رواندرمانگر- مشاور-زوج درمانگر-درمانگر و روانشناس نوجوان

سلام ووقت بخیر دوست عزیز. با توجه به سن شما احتمالا نیاز به بررسی بیشتری برای راهنمایی و یا تشخیص دقیق وجود دارد . ابتدا برای ارزیابی با یک رواننشاس مشورت بفرمایید تا راهنمایی های متناسب با شرایط خود را د ریافت بفرمایید.

28 مهر 1405 - 10:10

حسین توکلی طامه

کارشناس ارشد روانشناس باليني و مشاور

سلام وقت بخیر
اینکه مدتها درگیر این مشکلات بودید به معنای غیر قابل حل بودن ناامیدی نیست بلکه با کمک روانشناس می تونید به زندگی برگردید و مهارت های لازم در این زمینه را بدست آورید. پاینده باشید

27 مهر 1405 - 23:27

شاهین کریم پور

کارشناس ارشد روانشناس باليني ،روان درمانگر (فردي و زوجي)

با سلام
اضطراب دارید که
خطا شناختی ان را بیشتر کرده و باعث افت عملکرد شده و نیازمند درمان است و درمان ان ترکیبی از دارو توسط روان پزشک و روان درمانی توسط روان شناس میباشد اگر جدی نگیرید بیشتر شده و خودبخود خوب نمیشود حتی خودکشی

27 مهر 1405 - 22:19

معصومه شریعت ‌کیایی

روانشناس کودک ونوجوان -درمانگر کودک- کارشناس برنامه به توان زندگي در راديودرراديو

سلام روزی یکساعت ورزش کنید،در کار ویاهنری موردعلاقه مهارت کسب کنید طوری که بتوانید از آن کسب در آمد کنیداین کار باعث میشه کمتر افکارمنفی سراغتون بیاد وکم کم اعتماد بنفس پیدا کنید برای 5 سال آینده هدف گذاری کنیدوبرای رسیدن برنامه ریزی کنید ومطابق آن پیش بروید، هیچ وقت برای رسیدن به هدف دیر نیست و بهتر است حتما از روانشناس درین راه کمک بگیرید.

29 مهر 1405 - 12:32

محمد جعفر ترکان

کارشناس ارشد مشاوره رواندرمانگر اگزيستانسيال تخصص در روانشناسي روانکاوي دربهبود:استرس و اضطراب| سوگ فقدان| طلاق شکست عاطفي خيانت|وسواس|فوبيا|پوچي بي کفايتي و کم بود عزت نفس دکتر

سلام. از حرف‌هایت می‌شود فهمید که مدت‌هاست احساس می‌کنی از دیگران عقب مانده‌ای و فرصت‌هایی را که می‌توانستی در زندگی داشته باشی، از دست داده‌ای. تجربه‌ی بیکاری طولانی، نگرانی از فقر و ازدواج نکردن هم ممکن است این احساس را شدیدتر کرده باشد؛ انگار هرچه به زندگی خودت نگاه می‌کنی، به‌جای دیدن توانایی‌هایت، بیشتر شکست‌ها و نرسیدن‌ها را می‌بینی.

می‌خواهم در ابتدا به تو بگویم: اینکه در کودکی خجالتی بوده‌ای و امروز با مشکلاتی روبه‌رو هستی، به این معنا نیست که محکوم هستی همیشه همین‌طور زندگی کنی.

### 1. آیا خجالت کودکی باعث مشکلات امروز شده است؟

ممکن است خجالت دوران کودکی در شکل‌گیری مشکلات امروزت نقش داشته باشد، اما لزوماً تنها علت آن‌ها نیست. شاید در سال‌های گذشته، به دلیل ترس از قضاوت شدن، شکست خوردن یا پذیرفته نشدن، بعضی فرصت‌های شغلی و ارتباطی را کمتر تجربه کرده باشی. شاید هم بارها خودت را با دیگران مقایسه کرده‌ای و به این نتیجه رسیده‌ای که توانایی کافی نداری.

گاهی این تجربه‌ها به‌تدریج به یک باور تبدیل می‌شوند: «من از بقیه عقب‌ترم؛ پس احتمالاً نمی‌توانم زندگی خوبی بسازم.»

اما باید میان دو موضوع تفاوت بگذاری: اینکه در بعضی زمینه‌ها واقعاً فرصت‌هایی را از دست داده‌ای و اینکه به این نتیجه برسی که خودت به‌عنوان یک انسان شکست‌خورده‌ای. اولی ممکن است واقعیت داشته باشد؛ دومی قضاوتی کلی درباره‌ی تمام وجود توست.

### 2. چگونه با احساس شکست و عقب‌ماندگی کنار بیایی؟

از نگاه روان‌درمانی پدیدارشناختی اگزیستانسیال، مهم است بفهمیم تو زندگی‌ات را چگونه تجربه می‌کنی و چه معنایی به گذشته و شرایط امروزت می‌دهی.

شاید وقتی به هم‌سن‌وسالانت نگاه می‌کنی، ازدواج، شغل یا وضعیت مالی آن‌ها را می‌بینی و با خودت می‌گویی: «من باید تا الان به این مراحل می‌رسیدم.» در این مقایسه، ممکن است فراموش کنی که هر انسان با شرایط، امکانات، محدودیت‌ها و تجربه‌های متفاوتی زندگی کرده است.

قرار نیست مشکلات واقعی‌ات را انکار کنی یا خودت را به مثبت‌اندیشی مجبور کنی. اگر بیکار هستی، لازم است برای وضعیت شغلی‌ات کاری انجام دهی؛ اگر از فقر می‌ترسی، باید به نیازهای مالی و امنیت اقتصادی‌ات توجه کنی. اما در کنار این اقدامات، لازم است رابطه‌ات با خودت را هم تغییر دهی؛ زیرا تحقیر کردن خودت بابت گذشته، انرژی و توان حرکت در زمان حال را کمتر می‌کند.

### 3. برای ترس از فقر و بیکاری چه کار کنی؟

بهتر است به‌جای اینکه همه‌ی مشکلات زندگی را یک‌جا حل کنی، از یک نقطه‌ی مشخص شروع کنی.

- وضعیت شغلی: توانایی‌ها، مهارت‌ها و تجربه‌های قبلی خودت را بررسی کن. اگر برای شغل دلخواهت آمادگی کافی نداری، می‌توانی از یک کار موقت یا یادگیری مهارتی کاربردی شروع کنی.
- ترس از آینده: میان خطر واقعی و پیش‌بینی ذهنی تفاوت بگذار. بیکاری امروز یک مسئله‌ی واقعی است، اما اینکه تا پایان عمر فقیر خواهی ماند، نتیجه‌ای قطعی نیست.
- روابط اجتماعی: اگر خجالت باعث می‌شود از ارتباط با دیگران یا درخواست فرصت شغلی دوری کنی، قدم‌های کوچک و قابل‌تحملی برای ارتباط گرفتن بردار.
- ازدواج: ازدواج نکردن به‌خودی‌خود نشانه‌ی شکست نیست. می‌توانی برای ساختن رابطه‌ای مناسب تلاش کنی، بدون اینکه ارزش خودت را فقط با متأهل بودن یا نبودن بسنجی.

لازم نیست ابتدا تمام ترس‌هایت از بین بروند و بعد حرکت کنی. گاهی باید با وجود مقداری ترس، قدمی کوچک برداری و از تجربه‌ی آن قدم، توانایی‌های خودت را دوباره بشناسی.

### 4. آیا روان‌درمانی می‌تواند کمک کند؟

بله، به‌ویژه اگر احساس شکست، ترس از فقر و ناامیدی مدت‌هاست همراهت هستند و بر تصمیم‌ها و روابطت اثر می‌گذارند. در روان‌درمانی اگزیستانسیال می‌توانی تجربه‌های گذشته، ترس از آینده، مقایسه‌ی خودت با دیگران و معنایی را که به موفقیت و شکست داده‌ای بررسی کنی. هدف این نیست که گذشته را پاک کنیم؛ هدف این است که گذشته تمام امکان‌های آینده‌ات را تعیین نکند.

همچنین اگر ناامیدی‌ات شدید است، بیشتر روزها احساس بی‌ارزشی می‌کنی یا انرژی و علاقه‌ات به زندگی کاهش یافته، ارزیابی وضعیت سلامت روانت توسط متخصص اهمیت دارد.

می‌خواهم یک سؤال مهم از تو بپرسم: در حال حاضر، کدام مشکل بیشتر از همه جلوی حرکتت را گرفته است: اینکه نمی‌توانی شغل پیدا کنی، اینکه از شروع کردن و روبه‌رو شدن با دیگران می‌ترسی، یا اینکه آن‌قدر احساس شکست و بی‌ارزشی می‌کنی که دیگر انگیزه‌ای برای تلاش نداری؟

پاسخ تو می‌تواند کمک کند مسئله را دقیق‌تر بررسی کنیم و به‌جای توصیه‌های کلی، روی مهم‌ترین مانع زندگی‌ات تمرکز کنیم.

اگر احساس می‌کنی این مشکلات به‌تنهایی برایت سنگین شده‌اند، می‌توانی برای بررسی آن‌ها و پیدا کردن مسیر متناسب با شرایط خودت، وقت روان‌درمانی بگیری.

محمد جعفر ترکان | روان‌شناس و روان‌درمانگر اگزیستانسیال

تلفن و پیامک جهت هماهنگی وقت روان‌درمانی: 09338729993

5 آبان 1405 - 15:56

حسین توکلی طامه

کارشناس ارشد روانشناس باليني و مشاور

سلام وقت بخیر
اینکه مدتها درگیر این مشکلات بودید به معنای غیر قابل حل بودن ناامیدی نیست بلکه با کمک روانشناس می تونید به زندگی برگردید و مهارت های لازم در این زمینه را بدست آورید. پاینده باشید

27 مهر 1405 - 23:28

نگین تقدس

کارشناس ارشد متخصص روانشناسي باليني و زوج درمانگر/ مشاور خانواده،پيش از ازدواج، اضطراب، افسردگي

سلام و وقت بخیر. خجالتی بودن در کودکی به معنای محکوم بودن به شکست در بزرگسالی نیست و مهارت‌های ارتباطی و شغلی قابل یادگیری‌اند. بهتر است به‌جای مقایسه خودتان با دیگران، با هدف‌های کوچک و عملی شروع کنید؛ مثل تقویت مهارت‌های شغلی، گسترش تدریجی ارتباطات و تنظیم برنامه روزانه. با توجه به احساس سرخوردگی و ترس از آینده، مراجعه به روان‌شناس می‌تواند به شناسایی موانع و ساختن مسیر واقع‌بینانه‌تری برای زندگی کمک کند. لازم نیست همه مشکلات را یک‌باره حل کنید

30 مهر 1405 - 2:45

نگین تقدس

کارشناس ارشد متخصص روانشناسي باليني و زوج درمانگر/ مشاور خانواده،پيش از ازدواج، اضطراب، افسردگي

سلام و وقت بخیر. خجالتی بودن در کودکی به معنای محکوم بودن به شکست در بزرگسالی نیست و مهارت‌های ارتباطی و شغلی قابل یادگیری‌اند. بهتر است به‌جای مقایسه خودتان با دیگران، با هدف‌های کوچک و عملی شروع کنید؛ مثل تقویت مهارت‌های شغلی، گسترش تدریجی ارتباطات و تنظیم برنامه روزانه. با توجه به احساس سرخوردگی و ترس از آینده، مراجعه به روان‌شناس می‌تواند به شناسایی موانع و ساختن مسیر واقع‌بینانه‌تری برای زندگی کمک کند. لازم نیست همه مشکلات را یک‌باره حل کنید

30 مهر 1405 - 2:45