دکتر مینا نظری کمال
دکترای تخصصی روانشناسي باليني، رواندرمانگر و مشاور
با سلام
مطلبی که بیان کردهاید قابل درک است و تجربهای است که در بسیاری از افراد هنگام بالا بودن اضطراب، فشارهای روانی یا درگیری ذهنی زیاد دیده میشود. گاهی وقتی ذهن ما درگیر نگرانیها یا افکار متعدد است، تمرکز و توجه کاهش پیدا میکند و برخی کارها به شکل خودکار و بدون توجه کامل انجام میشوند. در چنین شرایطی ممکن است بعد از انجام یک کار متوجه شویم که حواسمان به طور کامل در لحظه حضور نداشته است. این حالت معمولاً به معنای از دست دادن کنترل یا انجام کارهای خطرناک بدون آگاهی نیست، بلکه بیشتر با خستگی ذهنی، اضطراب و کاهش تمرکز ارتباط دارد.
از سوی دیگر، اشاره کردهاید که گاهی افکاری درباره آسیب رساندن به خود یا پایان دادن به زندگی داشتهاید و در برخی مواقع رفتارهای خودآزارانه نیز تجربه کردهاید. وجود چنین افکاری معمولاً نشاندهنده فشارهای هیجانی و ناراحتیهای درونی است که فرد مدتها با آنها درگیر بوده است. در روانشناسی به این نوع افکار، افکار مزاحم گفته میشود؛ افکاری که ناخواسته به ذهن میآیند و الزاماً به معنای تمایل واقعی فرد برای انجام آنها نیستند، اما میتوانند اضطراب و نگرانی قابل توجهی ایجاد کنند.
ترسی که از انجام کارهای نامعقول بدون آگاهی بیان کردهاید نیز اغلب در افرادی دیده میشود که سطح اضطرابشان بالا است و نسبت به افکار و رفتارهای خود حساسیت زیادی پیدا کردهاند. با این حال، با توجه به سابقه افکار آسیب به خود و خودآزاری، مهم است که این موضوع به صورت دقیقتر توسط متخصص بررسی شود تا علتهای زمینهای آن مشخص گردد.
توصیه میکنم برای ارزیابی کاملتر حتماً به یک روانشناس بالینی یا روانپزشک مراجعه کنید. در بسیاری از موارد، رواندرمانی بهویژه درمانهای شناختیرفتاری میتواند به کاهش افکار مزاحم، مدیریت اضطراب و افزایش تمرکز کمک کند. در صورت نیاز نیز ممکن است روانپزشک درمان دارویی مناسب را پیشنهاد دهد. خوشبختانه این مسائل در اغلب موارد با درمان مناسب قابل بهبود هستند و افراد میتوانند دوباره احساس آرامش و کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته باشند.
اگر این افکار یا احساسات در زمانی شدت پیدا کردند یا احساس کردید ممکن است به خود آسیب بزنید، بهتر است در همان زمان با یک متخصص سلامت روان یا یکی از افراد قابل اعتماد در اطراف خود صحبت کنید تا تنها نمانید و حمایت لازم را دریافت کنید. دریافت کمک حرفهای قدم مهمی در مسیر بهبود و مراقبت از سلامت روان است.
