درمان فراموشی پس از شوک درمانی؟
3 پـاسـخ
-
دکتر سیده یاسمن هاشمی کاندیدای دکترای تخصصی روانشناس باليني و رواندرمانگر- مشاور
سلام و وقت بخير متاسفانه يکي از عوارض شوک درماني ،مختل شدن و آسيب به حافظه ميباشد.بيماري اوليه که منجر به شوک درماني شد را ذکر نفرموديد.
-
دکتر مینا نظری کمال دکترای تخصصی روانشناس باليني- رواندرمانگر- استاد دانشگاه- متخصص درمان تروما و اختلالات شخصيت-درمان فردي (اضطراب, افسردگي, وسواس و...) - پيش از ازدواج- مجري و مفسر آزمونهاي روانشناختي، مشاور استعداديابي شغلي
با سلام
کاهش حافظه پس از درمان با الکتروشوک (ECT) موضوعي است که در منابع علمي روانپزشکي به آن اشاره شده است. در برخي بيماران ممکن است مدتي پس از درمان، مشکلاتي مانند فراموشي برخي وقايع گذشته يا دشواري در يادگيري اطلاعات جديد ايجاد شود. اين مسئله معمولاً به صورت موقت ديده ميشود و در بسياري از افراد طي هفتهها يا ماههاي بعد از درمان بهتدريج بهبود پيدا ميکند.
با اين حال اگر فردي مدت طولانيتري احساس ضعف در حافظه يا کاهش توانايي يادگيري داشته باشد، لازم است موضوع از جنبههاي مختلف بررسي شود. نکته مهم اين است که بر اساس پژوهشهاي عصبشناختي، درمان الکتروشوک بهطور معمول باعث آسيب دائمي به ساختار مغز نميشود. مطالعات تصويربرداري مغزي نشان دادهاند که تغييرات ايجاد شده در عملکرد حافظه بيشتر ماهيت عملکردي دارند و به معناي تخريب بافت مغزي نيستند.
حافظه در مغز بهويژه با ناحيهاي به نام هيپوکامپ و همچنين شبکههايي از قشر پيشاني مرتبط است. اين نواحي در فرايند يادگيري، تمرکز و تثبيت اطلاعات نقش دارند. در دورههايي که فرد از نظر رواني تحت فشار، افسردگي يا اضطراب قرار دارد، کارکرد اين شبکههاي شناختي ممکن است دچار اختلال موقتي شود و فرد احساس کند قدرت يادگيري يا حافظهاش کاهش يافته است.
در بسياري از موارد، مشکلي که فرد به عنوان «ضعف حافظه شديد» تجربه ميکند در واقع ترکيبي از کاهش تمرکز، کند شدن پردازش ذهني و اشتغال ذهني با نگرانيهاست. وقتي تمرکز و توجه کاهش پيدا ميکند، اطلاعات بهخوبي در حافظه ثبت نميشوند و در نتيجه فرد احساس ميکند همه چيز را سريع فراموش ميکند.
براي بررسي دقيقتر وضعيت حافظه، بهترين اقدام انجام يک ارزيابي عصبروانشناختي است. در اين ارزيابي با استفاده از آزمونهاي استاندارد، عملکرد حافظه، توجه، سرعت پردازش اطلاعات و کارکردهاي اجرايي مغز بررسي ميشود. اين ارزيابي کمک ميکند مشخص شود که مشکل اصلي در کدام بخش از کارکردهاي شناختي قرار دارد و چه نوع مداخلاتي ميتواند بيشترين کمک را به بهبود عملکرد ذهني داشته باشد.
در کنار ارزيابي تخصصي، رويکردهاي توانبخشي شناختي ميتوانند بسيار کمککننده باشند. در اين روشها با استفاده از تمرينهاي هدفمند، مهارتهايي مانند تمرکز، حافظه فعال، سازماندهي ذهني و راهبردهاي يادگيري تقويت ميشوند. همچنين تمرينهاي ذهني منظم، مطالعه برنامهريزيشده، يادداشتبرداري، استفاده از يادآورها و تمرينهاي حافظه ميتوانند به تدريج کارايي حافظه را بهبود دهند.
فعاليت بدني منظم نيز در پژوهشهاي علوم اعصاب به عنوان يکي از عوامل مهم در تقويت عملکرد شناختي شناخته شده است. ورزشهاي هوازي مانند پيادهروي سريع يا دوچرخهسواري با افزايش جريان خون مغزي و افزايش فاکتورهاي رشد عصبي، ميتوانند به بهبود عملکرد حافظه و يادگيري کمک کنند. همچنين تنظيم خواب و داشتن الگوي خواب منظم نقش مهمي در تثبيت اطلاعات در حافظه دارد.
نکته مهم اين است که کاهش حافظه پس از ECT به معناي ابتلا به بيماري آلزايمر نيست. بيماري آلزايمر يک اختلال تخريبکننده و پيشرونده مغزي است که معمولاً در سنين بالاتر بروز پيدا ميکند و الگوي خاصي از افت شناختي دارد. در سنين جواني، مشکلات حافظه اغلب بيشتر به عوامل عملکردي و قابل بهبود مربوط هستند.
به طور کلي، با ارزيابي دقيق شناختي و استفاده از برنامههاي توانبخشي ذهني، بسياري از افراد ميتوانند به مرور زمان بهبود قابل توجهي در تمرکز، يادگيري و حافظه خود تجربه کنند. مغز در سنين جواني از انعطافپذيري بالايي برخوردار است و با تمرينهاي مناسب و مداخلات علمي، امکان تقويت دوباره بسياري از تواناييهاي شناختي وجود دارد. -
شاهین کریم پور کارشناس ارشد روانشناس باليني ،روان درمانگر (فردي و زوجي)
با سلام .
شوک روش درماني است که براي درمان اختلالات عصبي و رواني ازجمله افسردگي حاد و اختلال دوقطبي و اسکيزوفرني.... استـفاده ميشود و يکي از عوارض،شايع ان فراموشي دايمي است که نيازمند مراجعه به متخصص مغز و اعصاب و دارو ميباشد
