محسن قائدی
کارشناس ارشد روانشناس باليني
خشم یکی از احساسات طبیعی انسان و کنترل خشم یکی از مهارتهای ضروری هر فردی است. همهی ما ممکن است در برخی شرایط احساس خشم و عصبانیت کنیم؛ اما باید توان مدیریت و کنترل خشم خود را داشته باشیم. خشم کنترلنشده میتواند به زندگی فردی و اجتماعی ما و اطرافیانمان آسیب بزند. خشم یک احساس طبیعی و سالم و راهی است تا بدنتان به شما بگوید که در یک موقعیت ناراحتکننده، ناعادلانه یا تهدیدکننده قرار گرفته است. بنابراین، زمانیکه شما شکست خورده اید یا مورد ظلم قرار گرفتهاید، احساس عصبانیت کاملاً طبیعی است؛ اما خشم زمانی مشکل ساز میشود که آن را به گونهای ابراز کنید که به خودتان یا دیگران آزار برساند. بسیاری از موقعیتها یا اتفاقات میتوانند محرک خشم باشند؛ مانند ازدستدادن صبر در برابر مصیبت، مورد نا عدالتی قرار گرفتن یا احساس اینکه از شما به درستی قدردانی نمیشود. همچنین خاطره ی اتفاقات تلخ یا عصبانی کننده و نگرانی در مورد مشکلات شخصی نیز میتوانند سبب بروز خشم شوند. خشم کنترل نشده میتواند به زندگی فردی و اجتماعی آسیب بزند. علاوهبر مسائلی که برای اغلب افراد محرک عصبانیت هستند؛ هر فرد با توجه به تجربیات و خاطرات شخصی خود نسبت به بعضی مسائل حساس تر است. برای مثال اگر از کودکی راهی برای مهار و کنترل خشم نیاموخته باشید، ممکن است عصبانیت شما همیشه با رفتارهای آسیبزننده همراه باشد. همچنین بعضی ویژگیهای ارثی، فرآیندهای مغزی و برخی بیماریهای زمینهای نیز در طغیان خشم نقش دارند. خشم یکی از احساسات طبیعی انسان است؛ اما باید بدانیم که چگونه خشم خود را کنترل کنیم. بنابراین بهترین راه این است که تکنیکهای کنترل عصبانیت را بیاموزیم و بر آنها مسلط شویم؛ با این کار میتوانیم از واکنشهای ناگهانی و عجولانه که بعداً منجر به پشیمانی میشوند پیشگیری کنیم: تکنیکهای آرامشبخش مانند تنفس عمیق و مشاهدهی تصاویر آرامشبخش میتوانند به آرام کردن احساسات کمک کنند. همچنین کتابها و دورههای مختلفی وجود دارند که به شما کمک میکنند تکنیکهای تمدید اعصاب را بیاموزید. زمانی که این تکنیکها را یاد گرفتید، میتوانید در هر شرایطی از آنها استفاده کنید و آرامش خود را به دست بیاورید. انجام تکنیکهای آرامشبخش به مهار خشم شما کمک میکند. نفس عمیق بکشید. هنگام تنفس عمیق بهجای قفسهی سینه، دیافراگم و شکم خود را درگیر کنید. در این تنفس با هر دم شکم باد میشود و جلو میآید و با هر بازدم به حالت اول خود برمیگردد. بهآرامی یک کلمه یا عبارت آرام را تکرار کنید؛ مثلا چندبار با خود بگویید «آرام باش»، «آرام باش» و درحالیکه عمیق نفس میکشید، این عبارت را تکرار کنید. برای بهدست آوردن آرامش، تصاویر یا خاطرات مثبت و آرامشبخش را در ذهن خود مجسم کنید. تمرینات و ورزشهای آهسته مانند یوگا میتواند به شما کمک کنند ماهیچههای خود را شل کنید و احساس آرامش بیشتری داشته باشید. تمرین کردن این تکنیکها را به زمان عصبانیت موکول نکنید؛ بلکه آنها را روزانه تمرین کنید. با این کار میتوانید زمانیکه در یک موقعیت پرتنش هستید، بهطور ناخودآگاه از این تکنیکها استفاده کنید. بسیاری از افراد تمایل دارند هنگام خشمگین شدن ناسزا بگویند و از کلمات و عباراتی استفاده کنند که افکار درونی آنها را منعکس میکند. وقتی عصبانی هستید، تفکر شما میتواند بسیار اغراق آمیز و بیش ازحد نمایشی شود. در بازسازی شناختی، شما به مرور این افکار را با افکار منطقیتر جایگزین میکنید. بهعنوان مثال، بهجای اینکه با خود بگویید: «همه چیز خراب شده و این وضعیت افتضاح است»، با خود بگویید: «این وضعیت ناامیدکننده است، بنابراین قابل درک است که من از این موضوع ناراحت باشم؛ اما این پایان دنیا نیست و عصبانی شدن به حل این مشکل کمکی نمیکند.» -با تمرین و تکرار تکنیکهای کنترل خشم و عصبانیت میتوان بر آنها مسلط شد. منطق، خشم را شکست میدهد؛ زیرا خشم حتی زمانیکه موجه باشد میتواند به سرعت غیرمنطقی شود. به همین دلیل میتوانید در مواجهه با احساسات شدید خود از منطق کمک بگیرید. به خودتان یادآوری کنید که هدف دنیا و کائنات اذیت کردن شما نیست؛ بلکه فقط چند اتفاق بد و ناخوشایند برای شما رخ دادهاند. این کار را هر بار که احساس کردید عصبانیت به شما غلبه کرده است تکرار کنید؛ به مرور قادر خواهید بود بر این احساسات غیرمنطقی تسلط پیدا کنید. در صورت عدم بهبودی نوبت حضوری بزنید تا به شما کمک کنم
17 مهر 1403 - 17:1