رضا کاکرودی
کارشناس ارشد روانشناس باليني، متخصصCBT، درمانگر زوج، مشاوره ازدواج ـ رابطه ـ خيانت، درمانگر اضطراب و افسردگي
"ابتدا، میخواهم از شما بابت شجاعتی که در بیان این چالشها نشان دادید قدردانی کنم. مواجهه با سرطان و تأثیرات آن بر سلامت روان، تجربهای دشوار است و طبیعی است که احساس کنید بخشی از انرژی و نگرش مثبت گذشته را از دست دادهاید. اما خبر خوب این است که روانشناسی بالینی و پژوهشها نشان میدهند که بازگشت به حالت قبلی یا حتی رشد پس از این چالش، کاملاً امکانپذیر است.
راهکارهای مبتنی بر رویکردهای رواندرمانی:
1. پردازش هیجانی (رویکرد شناختی-هیجانی)
- بیماریهای جدی مانند سرطان میتوانند باعث ایجاد هیجانهای مختلط (ترس، خشم، اندوه) شوند. پیشنهاد میکنم در یک فضای امن (مثلاً در جلسات رواندرمانی یا از طریق نوشتن) این هیجانها را پردازش کنید.
- **تمرین:** از تکنیک **«نامه درمانی»** استفاده کنید: نامهای به بیماری خود بنویسید و احساساتتان را بدون سانسور بیان کنید، سپس پاسخ مهربانانهای به خودتان بدهید.
2. بازسازی شناختی (Cognitive Restructuring)
- افکار منفی مانند **«دیگر هرگز مثل قبل نخواهم شد»** میتوانند انگیزه را کاهش دهند. این افکار را شناسایی و با افکار واقعبینانهتر جایگزین کنید.
- **مثال:**
- فکر منفی: *«انرژی من تمام شده و دیگر مثبتنگر نیستم.»*
- بازسازی شده: *«در حال حاضر احساس ضعف میکنم، اما این یک پاسخ طبیعی به شرایط سخت است. من میتوانم کمکم با کمک راهکارهای مؤثر، انرژی و نگرش مثبت را بازسازی کنم.»*
3. رفتاردرمانی (فعالسازی رفتاری - Behavioral Activation)
- کاهش فعالیتهای لذتبخش پس از بیماری، میتواند روحیه را تضعیف کند. یک برنامهریزی ساختاریافته برای بازگشت تدریجی به فعالیتهای معنادار قبلی طراحی کنید.
- **تمرین:** فهرستی از فعالیتهایی که پیش از بیماری برای شما لذتبخش بود تهیه کنید و آنها را به **وظایف بسیار کوچک** تقسیم کنید (مثلاً اگر نقاشی میکردید، روزی 5 دقیقه مداد در دست بگیرید و خطوط ساده بکشید).
4. تقویت تابآوری (Resilience Building)
- تحقیقات نشان میدهند افرادی که از بحرانها عبور میکنند، اغلب از **رشد پس از سانحه (Post-Traumatic Growth)** بهره میبرند. میتوانید از این فرصت برای کشف ارزشهای جدید زندگی استفاده کنید.
- **سؤال انعکاسی:** *«چه درسهایی از این تجربه گرفتهام که امروز میتواند به من کمک کند؟»*
5. ذهنآگاهی (Mindfulness-Based Interventions)
- تکنیکهای مبتنی بر ذهنآگاهی (مثل مدیتیشن تنفسی یا بدناسکن) میتوانند به شما کمک کنند بدون قضاوت، با احساسات فعلی مواجه شوید و استرس را کاهش دهید.
6. حمایت اجتماعی هدفمند
- ارتباط با گروههای حمایتی سرطان (مثل انجمن های تخصصی) میتواند احساس تنهایی را کاهش دهد. گاهی صحبت با افرادی که تجربه مشابه داشتهاند، بسیار تسکیندهنده است.
**توصیه نهایی:**
اگرچه این راهکارها میتوانند مؤثر باشند، اما اگر احساس میکنید علائم افسردگی یا اضطراب پایدار دارید، مشورت با یک روانشناس بالینی برای دریافت درمان تخصصیتر میتواند بسیار کمککننده باشد.
به یاد داشته باشید: بهبودی یک فرآیند خطی نیست و ممکن است روزهای خوب و بد داشته باشید. اما هر قدم کوچک به سمت بازیابی انرژی و نگرش مثبت، یک پیروزی است. شما اینجا تنها نیستید."*
7 اردیبهشت 1404 - 23:3