محمد جعفر ترکان
کارشناس ارشد مشاوره رواندرمانگر اگزيستانسيال تخصص در روانشناسي روانکاوي دربهبود:استرس و اضطراب| سوگ فقدان| طلاق شکست عاطفي خيانت|وسواس|فوبيا|پوچي بي کفايتي و کم بود عزت نفس دکتر
### آیا ترس از آب خوردن و قورت دادن قرص، فوبیاست؟
اتفاقی که برایتان افتاده، یعنی پریدن آب در گلو و تجربه‌ی لحظه‌ای که احساس کردید دارید خفه می‌شوید، می‌تواند واقعاً ترسناک باشد. قابل‌درک است که بعد از چنین تجربه‌ای، هنگام آب خوردن یا قورت دادن قرص دوباره نگران شوید که مبادا همان اتفاق تکرار شود.
بله، ممکن است این ترس به فوبیا یا اضطراب مرتبط با بلع مربوط باشد؛ اما صرفاً با توضیحاتی که داده‌اید نمی‌توان با قطعیت گفت فوبیا دارید.
از نگاه روان‌درمانی پدیدارشناسانه اگزیستانسیال، شاید بعد از آن تجربه، آب خوردن که قبلاً کاری عادی و خودبه‌خودی بود، برای شما به موقعیتی تهدیدآمیز تبدیل شده است. حالا ممکن است هنگام نوشیدن، به‌جای اینکه بدون فکر آب بخورید، مدام مراقب گلویتان باشید، بلعیدن را زیر نظر بگیرید و منتظر احساس خفگی بمانید. همین مراقبت و نگرانی می‌تواند اضطراب را بیشتر کند و آب خوردن را دشوارتر سازد.
اما یک نکته‌ی مهم وجود دارد: همه‌ی علائم شما را نباید به فوبیا یا تلقین نسبت داد.
شما از رفلاکس، احساس اسید در گلو و دهان، نیاز به تف کردن و احساس کمبود نفس هنگام نوشیدن هم صحبت کرده‌اید. رفلاکس ممکن است باعث تحریک گلو شود و گاهی علائم بلع را تشدید کند؛ از طرف دیگر، اضطراب نیز می‌تواند این تجربه را دشوارتر کند. بنابراین ممکن است مسئله فقط روان‌شناختی نباشد و لازم باشد هر دو جنبه بررسی شوند.
### چه کاری بهتر است انجام دهید؟
1. ابتدا مشکل بلع را جدی بگیرید.
چون می‌گویید روش آب خوردنتان نسبت به گذشته تغییر کرده و هنگام نوشیدن احساس کمبود نفس دارید، بهتر است برای ارزیابی دوباره به پزشک مراجعه کنید؛ به‌ویژه متخصص گوش‌وحلق‌وبینی یا متخصص گوارش و در صورت نیاز متخصص ارزیابی اختلالات بلع. اگر هنگام نوشیدن مرتب سرفه می‌کنید، صدایتان خیس یا غرغره‌ای می‌شود، یا آب واقعاً وارد مسیر تنفسی‌تان می‌شود، حتماً این موارد را به پزشک بگویید.
اگر اکنون نمی‌توانید بزاق خود را قورت دهید، دچار خفگی یا تنگی نفس شدید هستید، فوراً کمک اورژانسی بگیرید.
2. خودتان را مجبور به غلبه بر ترس نکنید.
اینکه به خودتان بگویید «باید غلبه کنم» یا با اجبار آب بخورید، ممکن است فشار و ترستان را بیشتر کند. تا زمانی که مشکل جسمی بلع بررسی نشده، خودتان را مجبور به نوشیدن حجم زیاد آب یا تمرین بلع قرص نکنید. قرص را نیز در دهان نگه ندارید و برای پایین‌بردنش به خودتان فشار نیاورید؛ از پزشک یا داروساز درباره شکل مناسب دارو و روش ایمن مصرف آن سؤال کنید.
3. اگر مشخص شود اضطراب در تداوم مشکل نقش دارد، روان‌درمانی می‌تواند کمک‌کننده باشد.
در روان‌درمانی پدیدارشناسانه اگزیستانسیال، بررسی می‌کنیم که آن تجربه‌ی ترسناک چگونه رابطه‌ی شما با آب خوردن و احساس امنیت در بدنتان را تغییر داده است. هدف این نیست که ترستان را انکار کنید یا به خودتان بگویید «چیزی نیست»، بلکه می‌خواهیم بفهمیم دقیقاً از چه چیزی می‌ترسید، چگونه این ترس در لحظه‌ی بلع تجربه می‌شود و چطور می‌توان بدون اجبار و با توجه به ایمنی جسمی، دوباره احساس اطمینان بیشتری پیدا کرد.
### برای اینکه بهتر بتوانم راهنمایی‌تان کنم، سه سؤال مهم دارم:
1\. وقتی آب می‌خورید، واقعاً سرفه می‌کنید یا آب به گلویتان می‌پرد، یا بیشتر احساس می‌کنید ممکن است خفه شوید و نفستان بند بیاید؟
2\. غذاهای جامد را راحت قورت می‌دهید؟ مثلاً نان، برنج یا غذای معمولی هم برایتان دشوار است، یا مشکل بیشتر با آب و قرص است؟
3\. احساس اسید و رفلاکس شما چطور است؟ آیا ترش‌کردن و سوزش گلو دارید و این احساس قبل از ترس از بلع هم وجود داشت، یا بعد از آن اتفاق شروع شد؟
پاسخ این سه سؤال کمک می‌کند بهتر تشخیص دهیم کدام بخش از تجربه‌تان بیشتر به ترس و اضطراب مربوط است و کدام بخش نیازمند بررسی جسمی دقیق‌تر است.
محمد جعفر ترکان | روان‌شناس و رواندرمانگر اگزیستانسیال
تلفن و پیامک جهت هماهنگی وقت روان‌درمانی: 09338729993
21 آبان 1405 - 0:33
